Bursa’da düzenlenen Tuning Fest’te sergilenen otomobiller arasında bir araç, diğerlerinden çok daha fazla dikkat çekti. Yaklaşık 300 bin liralık modifiye yapılan otomobilin bagajına göl konsepti kurulmuş, içerisine de gerçek su kaplumbağaları yerleştirilmişti.
Vatandaşlar aracı görmek için sıraya girdi, cep telefonlarıyla görüntüler çekti. Sosyal medyada paylaşılmaya hazır görüntüler ortaya çıktı. Araç sahibi ise amaçlarının reklam yapmak değil, modifiyeyi sanata dönüştürmek olduğunu söyledi.
Elbette otomobil modifiyesi, birçok kişi için yalnızca bir araç değiştirme işi değildir. Tasarım, emek, hayal gücü ve kişisel zevk bu kültürün önemli parçalarıdır. Bir otomobilin dış kaplamasından iç tasarımına, ses sisteminden jantlarına kadar her ayrıntısı uzun çalışmalar sonucunda hazırlanabilir. Bu yönüyle modifiye, gerçekten de bir çeşit sanat ve kendini ifade etme biçimi olarak değerlendirilebilir.
Ancak sanat ile gösteri arasındaki sınırın nerede başladığını da sorgulamak gerekiyor.
Aracın halk arasında “kaplumbağa” olarak anılmasından yola çıkılarak bagaj bölümüne gerçek su kaplumbağalarının yerleştirilmesi yaratıcı bir fikir olarak sunuluyor. Araç sahibi, kaplumbağaların evde beslendiğini, sularının düzenli değiştirildiğini ve onlar için yaşam alanı oluşturulduğunu belirtiyor.
Fakat burada sorulması gereken temel soru şudur: Canlı hayvanların bir otomobil konseptinin parçası hâline getirilmesi gerçekten gerekli miydi?
Bir kaplumbağanın doğal yaşam alanı, festival alanındaki kalabalık, yüksek ses, titreşim ve yoğun insan ilgisi değildir. Araç ne kadar özenle hazırlanırsa hazırlansın, bagaja kurulan yapay bir gölün hayvanlar açısından uygun olup olmadığı uzmanların değerlendirmesi gereken bir konudur.
Çünkü hayvanlar dekor değildir.
Onlar bir tasarımın tamamlayıcı parçası, fotoğraf malzemesi ya da ziyaretçilerin ilgisini artıracak bir aksesuar olarak görülmemelidir. Bir konsepti dikkat çekici hâle getirmek için gerçek hayvan kullanmak yerine maketler, hareketli figürler, ışık sistemleri veya dijital tasarımlar tercih edilebilirdi.
Üstelik bu yöntem, aracın sanatsal değerini de azaltmazdı. Aksine, hayvanların yaşam hakkına saygı gösteren daha bilinçli ve daha yaratıcı bir çalışma ortaya çıkabilirdi.
Araç sahibinin üç gün içerisinde düşündükleri konsepti hayata geçirdiklerini söylemesi, modifiye dünyasındaki hız ve rekabeti de gösteriyor. Her yıl farklı araçlarla yarışmalara katılmak, bir önceki tasarımdan daha dikkat çekici bir çalışma ortaya koymak kolay değil. Bu nedenle katılımcılar zaman zaman sınırları zorlayan fikirler geliştirebiliyor.
Ancak her dikkat çekici fikir doğru olmak zorunda değildir.
Bugün sosyal medya çağında insanlar farklı olmak, konuşulmak ve görüntülenmek istiyor. Festivallerde en sıra dışı tasarımı yapan, en fazla fotoğrafı çekilen veya en çok paylaşılan kişi öne çıkıyor. Bu durum, yaratıcılığı teşvik ederken bazen etik sınırların gözden kaçmasına neden olabiliyor.
Bursa’daki otomobil için harcanan 300 bin lira, modifiye tutkusunun ne kadar ciddi bir ekonomik boyuta ulaştığını da ortaya koyuyor. Bu parayla aracın kaplaması, tasarımı, teknik donanımı ve konsepti hazırlanmış. Ortaya gerçekten emek verilmiş, dikkat çekici bir otomobil çıkmış.
Fakat bir tasarımın değeri yalnızca maliyetiyle veya gördüğü ilgiyle ölçülmez. Tasarımın çevreye, canlılara ve topluma verdiği mesaj da önemlidir.
Sanat özgürdür, yaratıcıdır ve sınırları zorlar. Ancak sanatın sorumluluğu da vardır. Hele ki işin içinde canlı hayvanlar varsa çok daha dikkatli davranılmalıdır.
Kaplumbağalar aracın “yavruları” gibi gösterilmiş olabilir. Fakat onlar aslında kendi ihtiyaçları, yaşam alanları ve doğal davranışları bulunan canlılardır.
Modifiyeyi sanata dönüştürmek güzel bir amaçtır. Ancak gerçek sanat, yalnızca şaşırtan değil; düşündüren, duyarlılık oluşturan ve hiçbir canlıyı gösteri aracına dönüştürmeyen sanattır.
YORUMLAR