İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlama, Türkiye'yi yasa boğan bir faciaya dönüştü. İlk açıklamalara göre 3 işçi hayatını kaybetti, 3'ü ağır 14 kişi yaralandı. Enkaz altındaki 10 kişiye ulaşmak için çalışmalar sürerken, akıllarda yine aynı soru var: İşçinin can güvenliği her şeyden önce gelmesi gerekirken neden hâlâ böylesine acı olaylarla karşılaşıyoruz?
Bir sabah evinden çıkıyorsun…
Eşine, çocuklarına, annene, babana belki de sadece "Akşam görüşürüz" diyorsun.
Üzerine iş kıyafetlerini giyiyor, alın terinle ekmeğini kazanmak için fabrikanın yolunu tutuyorsun.
Tek bir amacın var: Çalışmak, kazanmak ve akşam sağ salim evine dönmek.
Ama bazen o akşam hiç gelmiyor!
İzmir'in Aliağa ilçesinden gelen haber, işte bu acı gerçeği bir kez daha yüzümüze çarptı.
HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen şiddetli patlamada, Valiliğin ilk açıklamasına göre 3 insanımız hayatını kaybetti. 3'ü ağır 14 kişi yaralandı. Enkaz altında kalan 10 kişiye ulaşmak için ekipler seferber oldu.
Rakamları yazmak kolay.
Üç ölü, on dört yaralı, enkaz altında on kişi…
Peki, bu rakamların ardındaki hayatlar?
Yarım kalan hayaller, eve dönmesini bekleyen aileler, bir daha duyulamayacak sesler?
Bir insanın hayatını hangi rakamla, hangi üretim hedefiyle, hangi kazançla ölçebilirsiniz?
Fabrikada Çelik Üretilirken Hayatlar Tükenmemeli!
İzmir Valiliğinin açıklamasına göre patlamanın, sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi sonucu meydana geldiği değerlendiriliyor.
Ancak bu, henüz ilk değerlendirme. Kesin nedenin teknik incelemeler sonucunda ortaya çıkması gerekiyor.
İşte tam da burada sorulması gereken çok önemli sorular var.
O tavan vincinin bakımları düzenli olarak yapıldı mı?
Taşıma kapasitesi ve güvenlik kontrolleri yeterli miydi?
Çalışanların karşılaşabileceği riskler önceden değerlendirildi mi?
Olası bir arıza karşısında işçileri koruyacak önlemler alınmış mıydı?
Bu soruların hiçbirinin cevabını henüz bilmiyoruz. Kimseyi peşinen suçlamak da doğru değil.
Ama üç insanın hayatını kaybettiği bir olayın ardından bu soruların cevapsız kalmasına da razı olamayız.
Çünkü iş güvenliği yalnızca duvara asılan bir talimat değildir.
Dosyalarda duran evraklardan, atılan imzalardan, verilen eğitim belgelerinden ibaret hiç değildir.
İş güvenliği, bir işçinin sabah girdiği fabrikadan akşam sağ salim çıkabilmesidir.
İşçinin Canı Üretimden Daha Değerlidir!
Demir çelik sektörü, ülkemiz ekonomisinin önemli üretim alanlarından biri.
Dev makineler çalışıyor, tonlarca metal işleniyor, yüksek sıcaklıklarda üretim yapılıyor.
Ancak bütün bu üretimin merkezinde insan var.
O makineleri çalıştıran, üretimi sürdüren, alın teri döken işçiler var.
Peki, insan olmadan o üretimin ne anlamı kalır?
Bir fabrikanın ne kadar büyük olduğu, ne kadar üretim yaptığı ya da ekonomiye ne kadar katkı sağladığı elbette önemlidir.
Fakat hiçbir ekonomik başarı, bir çalışanın hayatından daha değerli olamaz.
Önce insan, sonra üretim!
Bu anlayış yalnızca güzel bir slogan olarak kalmamalı.
Fabrikaların her bölümünde, her vardiyasında, her makinesinde karşılık bulmalı.
Çünkü iş kazalarını önlemek için alınacak tedbirler bir maliyet kalemi olarak değil, insan hayatına yapılan zorunlu bir yatırım olarak görülmeli.
Bir Baba Eve Dönemediğinde…
Şimdi bir an için patlamanın yaşandığı fabrikada çalışan işçilerin ailelerini düşünelim.
Öğle saatlerinde gelen korkunç bir haber…
Ardından başlayan telefon trafiği…
Hastane kapılarında bekleyen insanlar…
Sevdiğinin adını yaralı listelerinde arayan yakınlar…
Ve belki de hayatlarının en ağır haberini almak zorunda kalan aileler…
Böyle zamanlarda insanın boğazı düğümleniyor.
Çünkü hayatını kaybedenlerin her biri bir ailenin evladı, birilerinin sevdiği, birilerinin çalışma arkadaşıydı.
Onlar yalnızca haberlerde geçen sayılardan ibaret değildi.
Her birinin kendi hayatı, geleceğe dair beklentileri vardı.
Bugün onların yokluğunu hiçbir açıklama, hiçbir rakam, hiçbir istatistik anlatamaz.
Bu Facianın Bütün Sorumlulukları Araştırılmalı!
Patlamanın ardından arama kurtarma ekipleri büyük bir mücadele veriyor.
Enkaz altında kalan insanlara ulaşmak için zamanla yarışıyorlar.
En büyük dileğimiz, kurtarılmayı bekleyen işçilere sağ salim ulaşılması ve yaralıların sağlıklarına kavuşması.
Ancak kurtarma çalışmaları kadar önemli bir başka konu daha var.
Bu facianın nasıl meydana geldiği bütün yönleriyle aydınlatılmalı.
Teknik bir arıza mı yaşandı?
Önlenebilir bir güvenlik eksikliği var mıydı?
Mevzuatın gerektirdiği denetimler ve bakım işlemleri gerektiği gibi yapıldı mı?
İşverenin, teknik sorumluların ve ilgili denetim mekanizmalarının yükümlülükleri eksiksiz yerine getirildi mi?
Bütün bu sorular bağımsız ve kapsamlı incelemelerle cevaplanmalı.
Bir kusur veya ihmal tespit edilirse, sorumlular hakkında hukuk çerçevesinde gereken işlemler yapılmalı.
Çünkü adalet yalnızca yaşananların hesabını sormak için değil, benzer faciaların tekrarını önlemek için de gerekli.
Acımız Büyük, Ama Sadece Üzülmek Yetmez!
Türkiye'de iş kazalarıyla ilgili haberleri okuduğumuzda çoğu zaman benzer ifadelerle karşılaşıyoruz.
"İnceleme başlatıldı."
"Soruşturma sürüyor."
"Olayın nedeni araştırılıyor."
Elbette bütün bu süreçler gerekli.
Ancak asıl hedef, bir insan hayatını kaybettikten sonra nedenini araştırmak değil, o insanın hayatını kaybetmesini önlemek olmalı.
İş sağlığı ve güvenliği kültürü, tehlike ortaya çıkmadan önce önlem almayı gerektirir.
İşçiler güvenlik eksikliklerini dile getirmekten çekinmemeli. İşverenler üretim baskısını güvenliğin önüne koymamalı. Denetimler yalnızca şeklen yerine getirilen işlemler olmamalı.
Ve en önemlisi, çalışanların güvenliğini ilgilendiren hiçbir uyarı görmezden gelinmemeli.
Son Söz: Demir Yeniden Eritilir, İnsan Geri Getirilemez!
Aliağa'da bugün yalnızca bir fabrikada patlama yaşanmadı.
Üç insanın yaşamını yitirdiği, yaralıların hastanelere kaldırıldığı ve ailelerin sevdiklerinden gelecek haberi beklediği büyük bir acı yaşandı.
Bu olayın kesin nedeni ve varsa sorumlulukları yapılacak incelemelerle ortaya çıkacak.
Ancak şimdiden söyleyebileceğimiz bir gerçek var:
Hiçbir işçi, ekmeğini kazanmak için hayatını tehlikeye atmak zorunda kalmamalı.
Hiçbir anne evladının, hiçbir çocuk babasının, hiçbir eş hayat arkadaşının eve dönüp dönmeyeceğini korkuyla beklememeli.
Bir ülkenin gerçek gücü yalnızca fabrikalarının büyüklüğüyle, üretiminin miktarıyla ölçülmez.
O ülkenin çalışanlarına verdiği değerle de ölçülür.
Hayatını kaybeden işçilerimize Allah'tan rahmet, yakınlarına sabır, yaralılara acil şifalar diliyorum.
Enkaz altında kalan vatandaşlarımızdan güzel haberler gelmesini yürekten temenni ediyorum.
Ve buradan herkese bir kez daha sormak istiyorum:
Daha kaç acı yaşanmalı ki işçinin canının her şeyden değerli olduğunu gerçekten anlayalım?
Unutmayın, demir yeniden eritilir, çelik yeniden üretilir, fabrika yeniden kurulur…
Ama sönen bir ocağın ateşi, kaybedilen bir insanın hayatı geri getirilemez!