Dönemin Hindistan Başbakanı İndira Gandhi, 1971 genel seçimlerinde devlet olanaklarını kendi lehine kullandığı gerekçesiyle yargılandı. Allahabad Yüksek Mahkemesi’nin verdiği karar, Gandhi’nin seçimleri usulsüzlükle kazandığını tescilledi ve siyasetten men edilmesini öngördü. Bu karar, yalnızca Hindistan’da değil, uluslararası basında da geniş yer buldu.
Türk Basınında Yankı Bulan Dava
1970’li yıllarda Türkiye’de dış haberler büyük ilgi görüyordu. Gazeteler, İndira Gandhi hakkında açılan yolsuzluk davasını manşetlere taşıdı. “Hindistan Başbakanı yolsuzluktan mahkûm oldu” başlıkları, dönemin okuyucusunda güçlü bir iz bıraktı. Tam da bu noktada, Türkçenin kendine özgü mizah anlayışı devreye girdi.
“İndirmek” fiili ile “İndira” ismi arasındaki ses benzerliği, halk arasında dikkat çekti. Böylece Gandhi’nin adının, usulsüzlük ve haksız kazanç çağrışımıyla yan yana anılması, zamanla yeni bir deyimin doğmasına zemin hazırladı.
Siyasetten Argoya Uzanan Yol
Başlangıçta yalnızca bir kelime oyunu olarak kullanılan “indiragandi”, kısa sürede günlük konuşma diline yerleşti. Özellikle “cebe indirmek”, “bedavadan konmak” ya da “bir işi usulsüz yoldan halletmek” anlamlarında kullanılan bu ifade, zamanla siyasi kökeninden koparak bağımsız bir argo deyime dönüştü.
Bu yönüyle “indiragandi”, yalnızca bir kelime değil; dilin, toplumsal hafızayı ve dönemin olaylarını nasıl dönüştürdüğünün de somut bir örneği oldu.
Dilin Hafızasında Kalan Bir İsim
Bugün hâlâ kullanılan bu deyim, uluslararası bir yolsuzluk davasının Türk kültüründe nasıl karşılık bulduğunu gösteriyor. İndira Gandhi, dünya tarihinde Hindistan’ın ilk kadın başbakanı ve en uzun süre görev yapan liderlerinden biri olarak anılırken, Türkiye’de ismi bambaşka bir bağlamda yaşamaya devam ediyor.
“İndiragandi yapmak” ifadesi, siyasetin, medyanın ve halk mizahının birleştiği noktada doğmuş; kökenindeki gerçek hikâye unutulsa bile dilde kalıcılığını koruyan nadir deyimlerden biri olarak varlığını sürdürüyor.
YORUMLAR