Hipertansiyon, kalp, beyin, böbrek ve damar sağlığını doğrudan etkileyen önemli bir sağlık sorunu. Tansiyonun uzun süre kontrolsüz seyretmesi kalp krizi, inme, böbrek hasarı ve görme sorunları gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
Bu nedenle yalnızca ilaç kullanmak değil, günlük yaşam alışkanlıklarını da doğru şekilde düzenlemek büyük önem taşıyor.
İlaçları kafaya göre bırakmakTansiyon hastalarının en sık yaptığı hatalardan biri, ölçümler normale döndüğünde ilacı bırakmak.
Oysa tansiyonun düşmesi çoğu zaman tedavinin işe yaradığını gösteriyor. İlaç bırakıldığında değerler yeniden yükselebiliyor.
Doktor önerisi olmadan ilaç dozunu azaltmak, artırmak veya tamamen kesmek doğru değil.
Tansiyon ilacını düzensiz kullanmak
İlacın bazı günler alınması, bazı günler unutulması tansiyon kontrolünü bozabiliyor.
Özellikle “Bugün tansiyonum normal, ilacı içmeyeyim” yaklaşımı riskli olabilir.
Tansiyon ilaçlarının etkili olabilmesi için düzenli ve önerilen saatte kullanılması gerekiyor.
Tuz tüketimini küçümsemek
Hipertansiyonda en önemli konulardan biri sodyum tüketimi.
Sadece yemeğe eklenen tuz değil; ekmek, peynir, turşu, salam, sucuk, hazır soslar, paketli atıştırmalıklar ve konserve ürünler de yüksek miktarda sodyum içerebiliyor.
Bu nedenle yalnızca sofradaki tuzluğu kaldırmak yeterli olmayabilir.
“Himalaya tuzu daha sağlıklı” yanılgısı
Bazı kişiler kaya tuzu, deniz tuzu veya Himalaya tuzunun tansiyonu yükseltmediğini düşünüyor.
Ancak bu tuz türlerinin de temel bileşeni sodyum klorür.
Bu nedenle “doğal tuz” olması tansiyon açısından sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmiyor.
Evde tansiyonu yanlış ölçmekTansiyon ölçerken yapılan küçük hatalar sonucu ciddi şekilde etkileyebilir.
Ölçümden hemen önce kahve içmek, sigara kullanmak, merdiven çıkmak, konuşmak veya bacak bacak üstüne atmak tansiyon değerini yükseltebilir.
Doğru ölçüm için ölçümden önce birkaç dakika dinlenmek, sırtı desteklemek, ayakları yere basmak ve kolu kalp hizasında tutmak gerekiyor.
Tek bir ölçüme göre karar vermek
Bir kez yüksek çıkan tansiyon her zaman kalıcı hipertansiyon anlamına gelmez.
Aynı şekilde bir kez normal çıkan değer de hastalığın kontrol altında olduğu anlamına gelmeyebilir.
Tansiyonun farklı gün ve saatlerde düzenli takip edilmesi daha doğru sonuç verir.
Bilekten ölçüme fazla güvenmekBilekten ölçüm yapan cihazlar pratik olsa da doğru pozisyon sağlanmadığında hatalı sonuç verebilir.
Genellikle üst koldan ölçüm yapan, uygun manşetli ve doğrulanmış cihazlar daha güvenilir kabul edilir.
Bilekten ölçüm yapılacaksa cihazın kalp hizasında tutulması büyük önem taşır.
Kahve ve enerji içeceklerini sınırsız tüketmek
Kafein bazı kişilerde kısa süreli tansiyon yükselmesine neden olabilir.
Özellikle enerji içecekleri yüksek kafein ve uyarıcı maddeler içerebildiği için hipertansiyonu olan kişilerde dikkatle tüketilmeli.
Kahve tüketimi kişiye göre değişse de tansiyon kontrolü kötü olanların miktarı konusunda doktoruna danışması faydalı olabilir.
Maden suyunu kontrolsüz içmek
Maden suyu faydalı mineraller içerebilir ancak bazı çeşitlerin sodyum miktarı yüksek olabilir.
Hipertansiyonu olan kişilerin etiket üzerindeki sodyum değerini kontrol etmesi önemli.
Düşük sodyumlu seçenekler daha uygun olabilir.
Fazla kiloyu önemsememek
Vücut ağırlığının artması tansiyon üzerinde doğrudan etkili olabilir.
Özellikle karın çevresindeki yağlanma kalp-damar riskini artırabilir.
Kilo kaybı gereken kişilerde küçük miktardaki kilo kaybı bile tansiyon kontrolüne katkı sağlayabilir.
Hareketsiz yaşam sürmek
Tansiyon hastalarının “spor yaparsam tansiyonum yükselir” düşüncesiyle tamamen hareketsiz kalması da yaygın hatalardan biri.
Düzenli yürüyüş ve uygun egzersiz programları tansiyon kontrolüne yardımcı olabilir.
Ancak ağır egzersize başlamadan önce özellikle kalp hastalığı olanların doktor değerlendirmesinden geçmesi gerekir.
Sigara kullanmaya devam etmek
Sigara içildiğinde damarlar daralabilir ve tansiyon kısa süreli olarak yükselebilir.
Ayrıca sigara, kalp krizi ve inme riskini ciddi şekilde artıran önemli faktörlerden biri.
Hipertansiyonla birlikte sigara kullanımı kalp-damar riskini daha da yükseltebilir.
Alkol miktarını önemsememek
Fazla alkol tüketimi tansiyonun yükselmesine ve kullanılan ilaçların etkisinin bozulmasına neden olabilir.
Ayrıca alkol yüksek kalori içerdiği için kilo artışını da kolaylaştırabilir.
Hipertansiyonu olan kişilerin alkol tüketimi konusunda bireysel sağlık durumlarına göre doktor önerisi alması daha doğru.
Ağrı kesicileri sık kullanmak
Bazı ağrı kesiciler, özellikle bazı nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar, tansiyonu yükseltebilir veya tansiyon ilaçlarının etkisini azaltabilir.
Bu nedenle hipertansiyon hastalarının sık ağrı kesici kullanması gerekiyorsa doktor veya eczacıya danışması önemlidir.
Grip ilaçlarını rastgele kullanmak
Bazı burun açıcı ve soğuk algınlığı ilaçları damarları daraltarak tansiyonu yükseltebilir.
Özellikle psödoefedrin gibi dekonjestan içeren ürünler hipertansiyonu olan kişilerde dikkat gerektirir.
“Reçetesiz satılıyor” olması herkes için güvenli olduğu anlamına gelmez.
Bitkisel ürünleri zararsız sanmak
Meyan kökü, bazı bitki karışımları ve takviyeler tansiyonu yükseltebilir veya ilaçlarla etkileşime girebilir.
Bitkisel olduğu için tamamen güvenli kabul etmek doğru değil.
Düzenli tansiyon ilacı kullananların takviye ürünlerini başlamadan önce sağlık profesyoneline danışması gerekir.
Stresi göz ardı etmekUzun süreli stres, uyku sorunları ve yoğun kaygı tansiyon kontrolünü zorlaştırabilir.
Stres sırasında salgılanan hormonlar kalp hızını ve damar direncini artırabilir.
Düzenli uyku, fiziksel aktivite ve stres yönetimi hipertansiyon tedavisinin önemli parçaları arasında bulunuyor.
Horlamayı önemsememek
Şiddetli horlama ve uyku sırasında nefesin durması uyku apnesinin belirtisi olabilir.
Uyku apnesi hipertansiyonla yakından ilişkili ve özellikle ilaçlara rağmen kontrol altına alınamayan tansiyonun nedenlerinden biri olabilir.
Gündüz aşırı uyku hali, sabah baş ağrısı ve yüksek sesli horlama varsa değerlendirme gerekebilir.
Tansiyon normale dönünce kontrolleri bırakmakDeğerlerin iyi seyretmesi doktor kontrollerinin artık gerekli olmadığı anlamına gelmiyor.
Tedavinin etkinliğinin, böbrek fonksiyonlarının ve olası ilaç yan etkilerinin belirli aralıklarla değerlendirilmesi gerekiyor.
Hipertansiyon uzun süreli takip gerektiren bir sağlık sorunu.
Tansiyon kaç olursa acil?Evde yapılan ölçüm çok yüksek çıktığında yalnızca rakama değil eşlik eden belirtilere de dikkat edilmeli.
Özellikle 180/120 mmHg ve üzerindeki değerler tekrar ölçümde de devam ediyorsa ve göğüs ağrısı, nefes darlığı, görme kaybı, bilinç değişikliği, şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu veya kol-bacakta güçsüzlük gibi belirtiler varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir. Tansiyonu kontrol altında tutmanın temel yoluHipertansiyonda en başarılı sonuç; düzenli ilaç kullanımı, tuzun azaltılması, sağlıklı kilo, fiziksel aktivite, sigaradan uzak durma ve düzenli tansiyon takibinin birlikte uygulanmasıyla elde ediliyor.
Tansiyon hastalarının yaptığı en büyük hata ise çoğu zaman “kendimi iyi hissediyorum, sorun yok” düşüncesi oluyor. Çünkü hipertansiyon uzun süre hiçbir belirti vermeden organlara zarar verebilir.Bu nedenle tansiyon değerleri iyi olsa bile tedavi ve kontrollerin doktor önerisi doğrultusunda sürdürülmesi büyük önem taşıyor.
HABER MERKEZİ
