Özellikle diz, bel, el, omuz ve kalça bölgelerinde görülen ağrı, sabah tutukluğu, şişlik ve hareket kısıtlılığı romatizmal hastalıklarda sık karşılaşılan yakınmalar arasında bulunuyor. Ancak her eklem ağrısının romatizma olmadığı ve doğru tedavi için öncelikle nedenin belirlenmesi gerektiği unutulmamalı.
Peki, romatizmaya ne iyi gelir, eklem ağrısı nasıl azaltılır ve romatizma hastaları nelere dikkat etmeli? İşte günlük yaşamda uygulanabilecek yöntemler... Romatizmada hareket etmek önemliEklem ağrısı yaşayan kişiler bazen hareket etmekten tamamen kaçınabiliyor. Ancak uzun süre hareketsiz kalmak kasların zayıflamasına ve eklem sertliğinin artmasına yol açabilir.
Yürüyüş, yüzme, bisiklet ve eklemleri zorlamayan germe egzersizleri birçok kişide hareket kabiliyetinin korunmasına yardımcı olabilir.
Egzersizin türü ve yoğunluğu romatizmal hastalığın çeşidine göre değişeceğinden özellikle aktif iltihaplanma veya ciddi eklem hasarı bulunan kişilerin doktor ya da fizyoterapist önerisiyle hareket etmesi daha doğru olur.
Sıcak uygulama ne zaman iyi gelir? Sıcak duş, ılık kompres veya sıcak su torbası özellikle kas gerginliği ve eklem tutukluğu bulunan kişilerde geçici rahatlama sağlayabilir.Sabahları eklemlerde sertlik hisseden kişiler için ılık duş hareket etmeyi kolaylaştırabilir.
Ancak sıcak uygulamanın doğrudan cilde temas ettirilmemesi ve yanığa yol açacak kadar yüksek sıcaklık kullanılmaması gerekiyor.
Şişmiş ekleme soğuk uygulanabilir
Eklemde ani şişlik, hassasiyet veya sıcaklık artışı varsa kısa süreli soğuk uygulama rahatlatıcı olabilir.
Soğuk paket bir havluya sarılarak bölgeye yaklaşık 10-15 dakika uygulanabilir. Buzu doğrudan cilde koymak cilt hasarına neden olabilir.Sıcak mı yoksa soğuk mu kullanılacağı şikâyetin özelliğine göre değişebilir.
Kilo kontrolü eklemlerin yükünü azaltıyor
Fazla kilo özellikle diz, kalça, ayak bileği ve bel bölgesindeki eklemlere binen yükü artırabiliyor.
Sağlıklı bir kiloya ulaşmak, eklem üzerindeki mekanik baskının azaltılmasına yardımcı olabilir. Bu nedenle romatizmal yakınmaları bulunan kişilerde dengeli beslenme ile düzenli fiziksel aktivitenin birlikte yürütülmesi önem taşıyor.
Romatizma için nasıl beslenmeli?
Romatizmayı tek başına ortadan kaldıran özel bir yiyecek bulunmuyor. Ancak sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, balık, zeytinyağı ve kuruyemişlerin ağırlıkta olduğu dengeli bir beslenme düzeni genel sağlık açısından faydalı olabilir.
Özellikle Akdeniz tipi beslenme, kalp-damar sağlığı ve kilo kontrolü açısından da avantaj sağlayabilir.Şekerli içecekler, aşırı işlenmiş gıdalar ve fazla doymuş yağ tüketimini azaltmak ise daha dengeli bir beslenme planı oluşturulmasına yardımcı olur.
Balık ve omega-3 fayda sağlayabilir mi?
Somon, sardalya, uskumru gibi yağlı balıklar omega-3 yağ asitleri açısından zengin besinlerdir.
Bazı iltihaplı romatizmal hastalıklarda omega-3 tüketiminin eklem hassasiyeti üzerinde sınırlı katkı sağlayabileceği gösterilmiş olsa da omega-3 takviyeleri ilaç tedavisinin yerine geçmez.Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişiler omega-3 takviyesi almadan önce doktorlarına danışmalı.
Zerdeçal ve bitkisel ürünlerde dikkat
Zerdeçal, zencefil ve çeşitli bitki çayları romatizma için sık öneriliyor. Ancak bunların etkisi kişiden kişiye değişebilir ve kanıtlar her ürün için aynı düzeyde değildir.
Bitkisel ürünlerin “doğal” olması zararsız oldukları anlamına gelmez. Bazıları kan sulandırıcı, tansiyon veya diyabet ilaçlarıyla etkileşime girebilir.
Bu nedenle özellikle düzenli ilaç kullanan kişilerin takviye ürünleri doktor kontrolü olmadan kullanmaması gerekiyor.
Uyku ve stres ağrı hissini etkileyebilir
Yetersiz uyku ve yoğun stres ağrı algısının artmasına neden olabilir.
Düzenli uyku saatleri oluşturmak, gevşeme egzersizlerinden yararlanmak ve günlük stresin azaltılmasına yönelik yöntemler uygulamak kronik ağrıyla baş etmeye yardımcı olabilir.
Uyku bozukluğu uzun süredir devam ediyorsa bunun da ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Sigara romatizmal hastalıkları olumsuz etkileyebilir
Sigara yalnızca kalp ve akciğer sağlığını değil, bazı romatizmal hastalıkların seyrini de olumsuz etkileyebilir.
Özellikle romatoid artrit gibi iltihaplı hastalıklarda sigaranın bırakılması genel sağlık açısından önemli bir adım.
Ağrı kesiciler kontrolsüz kullanılmamalı
Romatizmal ağrılarda parasetamol veya bazı antiinflamatuvar ilaçlar kullanılabiliyor. Ancak mide, böbrek, kalp ve tansiyon üzerinde istenmeyen etkiler oluşturabilecekleri için özellikle uzun süreli kullanımda doktor kontrolü önemli.
Kronik iltihaplı romatizmal hastalıklarda yalnızca ağrı kesici kullanmak yeterli olmayabilir.
Romatoid artrit, ankilozan spondilit veya psoriatik artrit gibi hastalıklarda hastalığın ilerlemesini kontrol altına almak amacıyla hastalığı düzenleyici ilaçlar veya biyolojik tedaviler gerekebilir. Romatizma için hangi doktora gidilir?Uzun süren eklem ağrısı, şişlik ve sabah tutukluğu bulunan kişiler öncelikle aile hekimi, fizik tedavi ve rehabilitasyon veya romatoloji uzmanına başvurabilir.
Özellikle sabah tutukluğunun uzun sürmesi, birden fazla eklemde şişlik, eklemde ısı artışı veya tekrarlayan ağrılar romatolojik değerlendirme gerektirebilir. Hangi belirtilerde doktora başvurulmalı?
Eklem ağrısı birkaç haftadan uzun sürüyorsa veya günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa değerlendirilmesi gerekir.
Özellikle ani ve çok şiddetli eklem ağrısı, belirgin kızarıklık ve şişlik, yüksek ateş, açıklanamayan kilo kaybı, ciddi hareket kaybı veya ağrıyla birlikte nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkarsa gecikmeden tıbbi yardım alınmalı. Romatizmaya iyi gelen en önemli şey doğru tanıRomatizma için tek bir “mucize” yiyecek veya doğal yöntem bulunmuyor. Tedavi, romatizmal hastalığın türüne göre değişiyor.
Düzenli ve uygun egzersiz, kilo kontrolü, dengeli beslenme, sıcak veya soğuk uygulamaların doğru kullanımı, kaliteli uyku ve doktorun belirlediği tedavi planına uyum, romatizmal şikâyetlerin kontrolünde en önemli adımlar arasında yer alıyor.Serpil ADAK
