Ürik asit, vücuttaki pürin adlı maddelerin yıkılmasıyla oluşan doğal bir atıktır ve sağlıklı bireylerde böbrekler aracılığıyla vücuttan atılır. Ancak bazı durumlarda böbrekler bu yükü kaldıramaz ve kanda ürik asit birikmeye başlar. Bu durum eklemlerde şiddetli ağrı, hassasiyet ve şişliklere yol açabilir.
Uzmanlar, beslenmenin ürik asit seviyeleri üzerinde doğrudan etkisi olduğunu belirtiyor. Pürin açısından zengin bazı gıdalar, kandaki ürik asidin daha da yükselmesine neden olarak sağlığı tehdit edebiliyor.
Sakatatlar Listenin İlk Sırasında
Diyetisyen Sevim Akkök, ürik asit yüksekliğinde en tehlikeli gıdaların başında sakatatların geldiğini belirtiyor. Karaciğer, böbrek, yürek ve uykuluk gibi sakatatlar, pürin içeriği en yüksek olan besin grupları arasında bulunuyor. Beslenme düzeninde bu ürünlere yer verilmesi, ürik asit seviyesinin sürekli yüksek seyretmesine yol açabiliyor. Uzmanlar, ürik asidi yüksek olan bireylerin sakatatları tamamen hayatından çıkarması gerektiğini vurguluyor.
Av Etleri ve İşlenmiş Et Ürünleri Risk Yaratıyor
Akkök’e göre, geyik ve tavşan gibi av etleri de yüksek pürin içerikleri sebebiyle risk grubunda.
Ayrıca salam, sosis, sucuk gibi işlenmiş et ürünleri de ürik asit yükselmesini tetikleyen besinler arasında yer alıyor. Bu gruptaki ürünlerin tamamen bırakılması gerektiğini belirten uzmanlar, yağsız kırmızı etin ise haftada 1–2 porsiyonla sınırlandırılması şartıyla tüketilebileceğini ifade ediyor.
Bazı Balık Türleri Ürik Asidi Artırıyor
Balık sağlıklı bir besin olmasına rağmen, bazı türler ürik asit yüksekliğinde tehlikeli sonuçlar yaratabiliyor.
Hamsi, sardalya, uskumru gibi küçük yağlı balıklar ile karides, kalamar, midye gibi kabuklu deniz ürünleri pürin bakımından oldukça zengin.
Gut atağı yaşayan ya da ürik asit seviyesi yüksek olan bireylerin bu ürünlerden uzak durması öneriliyor.
Fruktoz ve Şekerli Ürünlere Dikkat
Doç. Dr. Muhammed Keskin, ürik asit artışının sadece et tüketimiyle sınırlı olmadığını vurguluyor.
Yüksek fruktoz içeren gıdalar da ürik asit seviyesini ciddi şekilde yükseltebiliyor.
Özellikle:
Meyve suları
Gazlı içecekler
Gofret ve şekerlemeler
Fruktoz şurubu içeren paketli gıdalar
vücutta parçalanırken ürik asit oluşumunu artırıyor.
Uzman isimlere göre, fruktoz şurubunun ürün etiketlerinde mutlaka kontrol edilmesi gerekiyor.
Alkol ve Mayalı Hamur İşleri de Tehlikeli
Keskin, özellikle bira tüketiminin maya içeriği nedeniyle ürik asidi hızla yükselttiğini belirtiyor.
Aynı şekilde maya ile hazırlanan ekmek ve hamur işleri de böbreklerin ürik asidi süzmesini zorlaştırarak risk oluşturuyor.
Ürik asit yüksekliği olan bireylerin alkol ve mayalı hamur işlerinden uzak durması öneriliyor.
Orta Seviyede Pürin İçeren Diğer Gıdalar
Tamamen yasak olmasa da tüketimine dikkat edilmesi gereken diğer ürünler şunlar:
Mantar
Ispanak
Bezelye
Kurubaklagiller
Bu besinlerin kontrollü tüketilmesi gerektiği, aşırı miktarın ürik asidi olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Sigara da Ürik Asit Atılımını Engelliyor
Uzmanlara göre sigara kullanımı da böbreklerin ürik asidi atma kapasitesini azaltıyor.
Ürik asidi yüksek olan bireylerde sigaranın bırakılması, hastalığın yönetiminde önemli bir adım olarak görülüyor.
Tedavi İçin Mutlaka Uzman Desteği Şart
Keskin ve Akkök, bu besinlerden uzak durmanın ürik asit kontrolünde kritik olsa da tek başına tedavi edici olmadığının altını çiziyor.
Bazı ilaçların da ürik asit seviyesini yükseltebildiğini belirten uzmanlar, doğru teşhisin ancak bir hekim tarafından konulabileceğini ifade ediyor.
Sıla Solaklar VERİM