Ödem en sık ayaklarda, ayak bileklerinde, bacaklarda, ellerde ve yüzde görülür. Uzun süre hareketsiz kalmak, aşırı tuz tüketmek, sıcak hava, hamilelik ve bazı ilaçlar geçici ödeme yol açabilir.
Ancak şişlik sürekli devam ediyorsa, tek taraflı ortaya çıkıyorsa veya nefes darlığı ve ağrı gibi belirtiler eşlik ediyorsa mutlaka doktor değerlendirmesi gerekir.
Ödem Neden Olur?
Ödemin ortaya çıkmasına günlük alışkanlıklar kadar bazı hastalıklar da neden olabilir. En sık görülen nedenler arasında şunlar yer alır:
- Fazla tuz tüketmek
- Uzun süre oturmak veya ayakta kalmak
- Hareketsizlik
- Hamilelik
- Kilo artışı
- Varis ve dolaşım sorunları
- Bazı tansiyon ve kortizon ilaçları
- Böbrek hastalıkları
- Kalp yetmezliği
- Karaciğer hastalıkları
- Tiroit sorunları
- Travma, yanık veya ameliyat
- Kandaki protein seviyesinin düşmesi
Kullanılan bir ilacın ödeme neden olduğu düşünülüyorsa ilaç doktora danışılmadan bırakılmamalıdır.
Ödem Belirtileri Nelerdir?
Ödem bulunan bölgede şişlik, gerginlik, ağırlık hissi ve ciltte parlak görünüm oluşabilir. Yüzüklerin, ayakkabıların veya kıyafetlerin normalden daha sıkı gelmesi de ödeme işaret edebilir.
Bazı durumlarda şiş bölgeye parmakla birkaç saniye bastırıldığında cilt üzerinde çukur şeklinde bir iz kalabilir. Ancak her ödem aynı özellikte değildir.
Şişliğin hangi saatlerde arttığı, tek taraflı mı yoksa iki taraflı mı olduğu ve beraberinde kızarıklık, ağrı veya nefes darlığı bulunup bulunmadığı önemlidir.
Ödem Nasıl Atılır?
Hafif ve geçici ödemlerde bazı yaşam tarzı değişiklikleri rahatlama sağlayabilir. Ancak uygulanacak yöntem ödemin nedenine göre değişiklik gösterir.
Tuz Tüketimini Azaltın
Fazla tuz, vücudun daha çok su tutmasına yol açabilir. Hazır çorbalar, paketli atıştırmalıklar, işlenmiş et ürünleri, turşu ve çok tuzlu peynirler sınırlandırılabilir.
Yemeklere fazla tuz eklememek ve paketli ürünlerin etiketlerini kontrol etmek günlük sodyum tüketimini azaltmaya yardımcı olabilir.
Uzun Süre Hareketsiz Kalmayın
Saatlerce oturmak veya ayakta durmak özellikle ayak ve bacaklarda şişlik oluşturabilir. Gün içinde kısa yürüyüşler yapmak ve bacak kaslarını hareket ettirmek dolaşımı destekleyebilir.
Masa başında çalışanların belirli aralıklarla ayağa kalkması, uzun yolculuklarda ise fırsat buldukça hareket etmesi faydalı olabilir.
Bacakları Yüksekte Dinlendirin
Bacaklarda hafif şişlik varsa dinlenirken ayakları kalp seviyesinin üzerine kaldırmak rahatlama sağlayabilir.
Ancak ani başlayan, ağrılı veya tek taraflı bacak şişliğinde evde beklemek yerine sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Yeterli Su İçin
Yetersiz sıvı tüketimi bazı kişilerde vücudun daha fazla su tutmasına neden olabilir. Günlük su ihtiyacı yaşa, kiloya, hava sıcaklığına ve fiziksel aktiviteye göre değişir.
Kalp veya böbrek hastalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması bulunan kişiler su miktarını kendi kendine artırmamalıdır.
Dengeli Beslenmeye Önem Verin
Sebze, meyve, tam tahıl ve yeterli protein içeren dengeli bir beslenme düzeni genel sağlığı destekler. Salatalık, maydanoz, ananas, karpuz ve kiraz gibi besinler su içeriği yüksek seçeneklerdir.
Ancak tek bir besinin veya içeceğin ödemi tamamen ortadan kaldırması beklenmemelidir. Hızlı sonuç vadeden kürler ve uzun süreli açlık uygulamaları sağlık sorunlarına yol açabilir.
Ödem Atan Çaylar İşe Yarar mı?
Kiraz sapı, mısır püskülü, maydanoz, karahindiba, biberiye ve yeşil çay gibi içeceklerin idrar söktürücü etkileri olabilir. Bu durum geçici olarak tartıda düşüş veya şişlikte azalma sağlayabilir.
Ancak bu çaylar ödemin nedenini tedavi etmez. Aşırı tüketildiklerinde sıvı ve mineral kaybına, tansiyon düşmesine, çarpıntıya veya böbrek sorunlarına yol açabilirler.
Kalp, böbrek, tansiyon veya şeker hastalığı bulunanlar ile düzenli ilaç kullananlar bitki çaylarını doktora danışmadan tüketmemelidir.
Detoks Suları Ödemi Geçirir mi?
Suya limon, salatalık, nane veya zencefil eklemek su tüketimini kolaylaştırabilir. Ancak “detoks suyu” olarak adlandırılan karışımların toksinleri temizlediği veya ödemi kökünden giderdiği söylenemez.
Vücuttaki atıkların uzaklaştırılmasını böbrekler, karaciğer, bağırsaklar ve akciğerler sağlar. Aromalı sular yalnızca sıvı alımını destekleyen bir seçenek olarak değerlendirilebilir.
Cilde Sürülen Karışımlara Dikkat
Sirke, un, keten tohumu, tereyağı veya bitkilerle hazırlanan karışımların şiş bölgeye sarılmasının ödemi tedavi ettiğine ilişkin yeterli kanıt bulunmuyor.
Bu tür uygulamalar ciltte tahriş, yanma ve alerjiye yol açabilir. Bölgenin uzun süre kapalı tutulması da cildin hava almasını engelleyebilir.
Şişlik travma, enfeksiyon veya damar sorunundan kaynaklanıyorsa evde hazırlanan karışımlar tanıyı geciktirebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Ödem birkaç gün içinde azalmıyorsa, sık sık tekrarlıyorsa veya giderek artıyorsa doktor kontrolü gerekir.
Şu belirtiler varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:
- Ani başlayan tek taraflı bacak şişliği
- Bacakta kızarıklık, ağrı veya ısı artışı
- Göğüs ağrısı
- Nefes darlığı
- Bayılma veya ciddi baş dönmesi
- Dudak, dil veya boğazda şişme
- Hamilelikte ani yüz, el veya bacak şişliği
- İdrar miktarında belirgin azalma
Ödem İçin Mucize Tarif Yok
Ödem her zaman basit bir sıvı birikimi olmayabilir. Kalıcı veya açıklanamayan şişlik, altta yatan bir hastalığın belirtisi olabilir.
Tuz tüketimini azaltmak, hareket etmek, yeterli su içmek ve dengeli beslenmek hafif ödemlerde yardımcı olabilir. Ancak kalıcı çözüm için ödemin gerçek nedeni belirlenmeli ve gerekiyorsa tedavi doktor kontrolünde uygulanmalıdır.
HABER MERKEZİ