Egzama, cildin dış ya da iç etkenlere karşı verdiği inflamatuar reaksiyon sonucu ortaya çıkan yaygın bir deri hastalığıdır. Hastalık; alevlenme dönemleri ve belirtilerin hafiflediği sakin dönemlerle ilerler. Özellikle kaşıntı, kızarıklık ve cilt kuruluğu egzamanın en dikkat çeken belirtileri arasında yer alır.

Erken dönemde kızarık, sıvı dolu kabarcıklar ve sızıntılı yaralar şeklinde görülebilen egzama, ilerleyen süreçte kuru, kalınlaşmış ve kabuklu lezyonlara dönüşebilir. Hastalığın her evresinde kaşıntı görülmesi ise yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.

Egzama hangi yaşlarda görülür?

Egzama her yaş grubunda ortaya çıkabilse de bazı türleri belirli yaşlarda daha sık görülüyor.

Örneğin;

Napkin dermatit (bez egzaması) genellikle 2 yaş altındaki bebeklerde görülüyor.
Atopik dermatit bebeklikten erişkinliğe kadar her yaşta ortaya çıkabiliyor.
Kontakt dermatit ise daha çok yetişkinlerde görülüyor.

Uzmanlara göre özellikle çocukluk çağında başlayan atopik dermatit, ilerleyen yaşlarda hafifleyebiliyor ancak tamamen ortadan kalkmayabiliyor.

Egzama vücudun hangi bölgelerinde ortaya çıkar?

Egzama saçlı deriden ayaklara kadar vücudun hemen her bölgesinde görülebiliyor. Ancak egzamanın türüne göre bazı bölgelerde daha yoğun şekilde ortaya çıkıyor.

Atopik dermatitte:

Bebeklerde yanaklar, dizler ve kol bölgeleri,
Çocuk ve erişkinlerde ise dirsek içleri ve diz arkaları daha sık etkileniyor.

Bunun yanında;

El egzaması,
Kulak egzaması,
Göz kapağı egzaması,
Meme başı egzaması gibi bölgesel türler de bulunuyor.

Egzamanın türleri nelerdir?

Egzama kendi içinde birçok farklı türe ayrılıyor. En yaygın egzama çeşitleri şöyle sıralanıyor:

Atopik dermatit
Alerjik kontakt dermatit
İrritan kontakt dermatit
Dizidrotik dermatit
Numuler dermatit
Kserotik dermatit (kış egzaması)
Staz dermatiti (varis egzaması)
Napkin dermatit

Her egzama türünün belirtileri ve tetikleyicileri farklılık gösterebiliyor.

Egzama neden olur?

Egzama genellikle çevresel ve genetik faktörlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkıyor.

Hastalığı tetikleyen faktörler arasında şunlar yer alıyor:

Kimyasal maddeler
Deterjan ve temizlik ürünleri
Güneş ışığı
Aşırı sıcak ve soğuk hava
Stres
Genetik yatkınlık
Polen ve hayvan tüyü
Yünlü kıyafetler
Cilt kuruluğu

Özellikle stresin egzama ataklarını artırdığı belirtiliyor.

Bazı meslek gruplarında daha sık görülüyor

Uzmanlar, sürekli su ve kimyasallarla temas eden bazı meslek gruplarında egzamanın daha yaygın görüldüğünü belirtiyor.

Risk altındaki meslek grupları arasında:

Temizlik çalışanları
Kuaförler
Sağlık personelleri
Aşçılar
İnşaat işçileri
Ev hanımları bulunuyor.

Egzama hangi dönemlerde şiddetleniyor?

Egzama dönemsel olarak artış gösterebiliyor. Özellikle:

Kış aylarında cilt kuruluğunun artması,
Yaz aylarında aşırı terleme,
Stresli dönemler,
Uygun olmayan kozmetik ürünlerin kullanımı hastalığı tetikleyebiliyor.

Kış egzaması olarak bilinen kserotik dermatit, özellikle yaşlı bireylerde kış aylarında daha sık görülüyor.

Egzama belirtileri nasıl azaltılır?

Egzama tedavisinde en önemli nokta cildin nem dengesini korumak oluyor. Uzmanlar özellikle şu önerilere dikkat çekiyor:

Cildi sık sık nemlendirmek,
Çok sıcak su kullanmamak,
Parfümlü ve sert sabunlardan kaçınmak,
Cilde uygun temizleyiciler tercih etmek,
Tetikleyici maddelerden uzak durmak.

Alevlenme dönemlerinde ise kortizon içeren kremler ve doktor kontrolündeki tedaviler uygulanabiliyor.

Egzama tamamen geçer mi?

Egzama genellikle kronik bir hastalık olarak kabul ediliyor. Yani tamamen ortadan kalkmasa bile doğru bakım ve tedaviyle kontrol altına alınabiliyor.

Özellikle atopik dermatit hastalarında yaş ilerledikçe belirtilerin hafiflediği görülüyor. Ancak uzmanlar, düzenli nemlendirme ve tetikleyicilerden kaçınmanın atak sıklığını azaltmada büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Egzama hastaları güneşe çıkabilir mi?

Uzmanlara göre egzama hastalarının güneşe çıkmasında genel olarak bir sakınca bulunmuyor. Ancak kullanılacak güneş kremlerinin hassas ve egzamaya yatkın ciltler için özel üretilmiş olması gerekiyor.

Dermokozmetik ürünler önemli mi?

Dermokozmetik ürünler, özellikle egzamalı ciltlerde koruyucu bariyerin güçlenmesine yardımcı oluyor. Nemlendiriciler ise ciltte oluşan çatlakları azaltarak alerjen ve tahriş edici maddelerin deriye nüfuz etmesini zorlaştırıyor.