Orta Amerika kökenli salvia hispanica bitkisinden elde edilen chia tohumları, binlerce yıl önce Maya ve Aztek medeniyetlerinde de kullanılıyordu. Prof. Dr. Yavuz Yörükoğlu, YouTube kanalında chia tohumunun geçmişi, içerdiği besin değerleri ve kullanım şekilleri hakkında detaylı bilgiler verdi.
Şişip Jel Haline Geliyor, Tokluk Hissi Veriyor
Prof. Dr. Yörükoğlu’na göre chia tohumunun en dikkat çeken özelliği, suyla temas ettiğinde hızla şişerek jel kıvamında bir yapı oluşturması. Bu jel yapı mide ve bağırsaklarda tokluk hissi yaratarak yemek yeme isteğini azaltıyor, aynı zamanda bağırsak hareketlerini artırarak kabızlığa karşı koruma sağlıyor.
Kolesterolü Düşürüyor, Yağ Emilimini Engelliyor
Yapısında bol miktarda çözünebilir lif bulunan chia tohumları, bağırsaklardan yağ ve kolesterol emilimini azaltarak trigliserit ve LDL (kötü kolesterol) seviyelerinde düşüşe yardımcı oluyor. Bu özelliği sayesinde kalp damar hastalıklarından korunmada etkili olabileceği düşünülüyor.
Antioksidan ve Omega 3 Kaynağı
Chia tohumu aynı zamanda güçlü antioksidanlardan klorojenik asit, kuersetin ve kafeik asit bakımından zengin. İçeriğindeki bitkisel Omega 3 yağ asitleri sayesinde kalp dostu etkiler sunuyor. Ayrıca demir, çinko, kalsiyum, magnezyum ve fosfor gibi minerallerle kemik sağlığına da destek oluyor.
Nasıl Tüketilmeli?
Chia tohumunun geleneksel kullanım şekilleri arasında suya katılarak içilmesi, yoğurtla karıştırılması veya puding yapılması yer alıyor. Özellikle Meksika’da limonata şeklinde hazırlanan “İskate” adlı doğal enerji içeceği, yüzyıllardır tercih edilen yöntemlerden biri. Bu içeceği hazırlamak için bir bardak suya bir kaşık chia tohumu eklenip 15 dakika bekletiliyor; ardından limon suyu ve bal ilavesiyle tüketiliyor.
En pratik tüketim şekli ise yoğurda karıştırarak yemek. Prof. Dr. Yörükoğlu’nun önerisine göre, evde yapılan çilekli chia pudingi oldukça lezzetli ve faydalı bir alternatif sunuyor.
Günde Ne Kadar Tüketilmeli?
Uzman görüşüne göre, chia tohumunun günlük yaklaşık 30 gram (yaklaşık 1 tepeleme çorba kaşığı) tüketilmesi yeterli ve güvenli kabul ediliyor. Ancak ilk kez kullananlar veya lifli gıdalara alışık olmayanlar için başlangıçta gaz, hazımsızlık ya da bağırsak sorunları görülebileceği için dikkatli olunması tavsiye ediliyor.
Kilo Vermeye ve Şeker Dengesine Yardımcı
Chia tohumunun kan şekerini dengeleme özelliği, özellikle diyabet riski taşıyan bireyler için önemli bir avantaj sağlıyor. Tok tutma ve yağ emilimini azaltma etkileri sayesinde diyet yapanlar tarafından da sıkça tercih ediliyor.
Serpil ADAK