Havaların soğumasıyla birlikte evlerde soba, kombi ve şofben kullanımı artarken karbonmonoksit zehirlenmesi tehlikesi de büyüyor. AFAD Konya İl Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Birim Müdürü Hakan Deligöz, vatandaşları özellikle baca temizliği, cihaz bakımı ve havalandırma konusunda dikkatli olmaya çağırdı.
Karbonmonoksit gazının insan vücuduna girdiğinde kandaki hemoglobine bağlanarak organlara oksijen taşınmasını engellediğini belirten Deligöz, bu durumun beyin, kalp ve diğer hayati organları olumsuz etkilediğini söyledi.
Bu Belirtileri Hafife Almayın!
Karbonmonoksit zehirlenmesinin ilk belirtilerinin grip ve günlük yorgunlukla karıştırılabildiğini vurgulayan Deligöz, vatandaşların özellikle baş ağrısı ve mide bulantısına dikkat etmesi gerektiğini ifade etti.
Karbonmonoksit zehirlenmesinde görülebilecek belirtiler şöyle sıralandı:
· Baş ağrısı ve baş dönmesi
· Mide bulantısı ve kusma
· Halsizlik ve aşırı uyku hali
· Konsantrasyon ve algılama güçlüğü
· Göğüste sıkışma hissi
· Bayılma ve bilinç kaybı
Aynı ortamda bulunan birden fazla kişinin benzer şikâyetler yaşamasının karbonmonoksit zehirlenmesine işaret edebileceğini belirten Deligöz, belirtilerin kesinlikle hafife alınmaması gerektiğini söyledi.
Uykuda Fark Edilmeyen Ölümcül Tehlike
Karbonmonoksitin renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle insanların tehlikeyi fark etmekte zorlandığını anlatan Deligöz, özellikle uyku sırasında gazdan etkilenen kişilerin uyanamayabileceğine dikkat çekti.
Deligöz, karbonmonoksit zehirlenmesine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Renksiz, kokusuz ve tatsız olduğu için karbonmonoksiti fark edemiyoruz. Özellikle uykudaysak uyanmamızı engellediği için artık birçok şey için geç kalınmış oluyor."
Zehirlenme Şüphesinde İlk Ne Yapılmalı?
Karbonmonoksit zehirlenmesinden şüphelenilmesi durumunda hızlı hareket edilmesi gerektiğini belirten Deligöz, vatandaşların panik yapmadan bulundukları ortamı terk ederek temiz havaya çıkmalarını istedi.
Güvenli şekilde ve zaman kaybetmeden yapılabiliyorsa kapı ve pencerelerin açılarak ortamın havalandırılması gerektiğini ifade eden Deligöz, en küçük zehirlenme belirtisinde bile 112 Acil Çağrı Merkezi'ne haber verilmesi gerektiğini vurguladı.
Deligöz, karbonmonoksit gazına ne kadar süreyle ve hangi yoğunlukta maruz kalındığının kişiler tarafından belirlenemeyeceğini, bu nedenle tıbbi müdahalenin gerekli olabileceğini söyledi.
Sobada Plastik Yakmak Tehlikeyi Artırıyor
Sobalarda odun ve kömür dışında plastik, poşet ve benzeri maddelerin yakılmasının ciddi tehlikelere yol açabileceğine dikkat çeken Deligöz, bu tür malzemelerin bacalarda kurum oluşumunu artırarak tıkanmalara neden olabileceğini belirtti.
Bacaların tıkanması sonucunda zehirli gazların dışarı atılamadığını ve halk arasında "baca tepmesi" olarak bilinen durumun yaşanabildiğini ifade eden Deligöz, sobanın çöp yakmak amacıyla kullanılmaması gerektiğinin altını çizdi.
Baca ve Kombi Bakımlarını İhmal Etmeyin
Karbonmonoksit zehirlenmelerinin önlenmesinde düzenli bakımın hayati önem taşıdığını vurgulayan Deligöz, kış mevsimi öncesinde bacaların temizletilmesi gerektiğini söyledi.
Kombi ve şofbenlerin bakım ve kontrollerinin yetkili servisler tarafından yapılmasını isteyen Deligöz, gerekli durumlarda filtrelerin değiştirilmesi ve cihazların üretici talimatlarına uygun yerlere yerleştirilmesi gerektiğini belirtti.
Havalandırma Menfezlerini Kapatmayın!
Soğuk havalarda ısı kaybını önlemek amacıyla havalandırma menfezlerinin kapatılmasının ciddi risk oluşturduğunu söyleyen Deligöz, menfezlerin önüne dolap, buzdolabı veya farklı eşyalar yerleştirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Havalandırmanın engellenmesinin zehirli gazların ortamda birikmesi riskini artırabileceğini belirten Deligöz, vatandaşların bu konuda daha dikkatli davranmasını istedi.
Doğal Gaz Kokusu Alırsanız Elektrik Düğmesine Dokunmayın!
Doğal gazın kaçakların fark edilebilmesi amacıyla kokulandırıldığını hatırlatan Deligöz, gaz kokusu hissedilmesi durumunda elektrik düğmelerine ve kıvılcım oluşturabilecek cihazlara dokunulmaması gerektiğini söyledi.
Çakmakla gaz kaçağı kontrolü yapılmasının son derece tehlikeli olduğunu vurgulayan Deligöz, vatandaşların güvenli biçimde ortamı terk ederek açık havaya çıkmalarını ve 187 Doğal Gaz Acil Hattı'na haber vermelerini istedi.
Yetkililer, kış aylarında yaşanabilecek zehirlenmelerin önüne geçilmesi için soba, kombi ve şofben bakımlarının aksatılmaması, bacaların düzenli temizlenmesi ve havalandırma sistemlerinin açık tutulmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
İHA
