Depremler, ülkemizin en önemli doğal afet risklerinden biri olmaya devam ediyor. Uzman raporları ve geçmiş deneyimler, depremlerde can ve mal kayıplarının artmasının en önemli nedenlerinden birinin, sarsıntı sırasında ne yapılması gerektiğinin bilinmemesi olduğunu ortaya koyuyor. Oysa doğru davranış biçimleri, saniyeler içinde hayat kurtarabiliyor. İşte deprem anında ve sonrasında dikkat edilmesi gereken hayati kurallar…
Bina İçindeyseniz Panik Yapmayın
Deprem başladığı anda en önemli kural panik yapmamaktır. Panik, yanlış hareketlere ve ciddi yaralanmalara yol açabilir. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır. Güvenli bir alan bulunarak, sağlam bir masa altına girilmeli ya da hacimli bir koltuk, kanepe veya içi dolu sandık gibi eşyaların yanına çömelerek “hayat üçgeni” oluşturulmalıdır.
Bu sırada “Çök-Kapan-Tutun” hareketi uygulanmalıdır. Dizlerin üzerine çökerek baş ve ense iki el ile korunmalı, mümkünse yastık veya kitap gibi koruyucu bir malzeme kullanılmalıdır. Sarsıntı bitene kadar kesinlikle bulunduğunuz yerden ayrılmayın.
Camlardan ve Merdivenlerden Uzak Durun
Deprem sırasında camlar, pencereler, balkonlar ve dış cephe duvarları büyük risk oluşturur. Cam kırıkları ve düşen parçalar ciddi yaralanmalara neden olabilir. Merdivenlere ya da çıkışlara koşmak da son derece tehlikelidir. Araştırmalar, yaralanmaların büyük kısmının bina içinde hareket ederken veya dışarı çıkmaya çalışırken yaşandığını göstermektedir. Asansör kesinlikle kullanılmamalıdır.
Yatakta yakalanan kişiler, üzerlerine düşecek ağır bir eşya yoksa yatakta kalmalı ve başlarını yastıkla korumalıdır. Kapı aralıkları ise sanılanın aksine güvenli değildir; çoğu iç kapı dayanıklı yapıda değildir.
Sarsıntı Sonrası Kontrollü Şekilde Hareket Edin
Sarsıntı sona erdiğinde elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalıdır. Yangın riskine karşı kibrit ve çakmak kullanılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Daha önceden hazırlanan acil durum çantası alınarak bina, belirlenen güvenli güzergâhtan terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmelidir.
Unutulmamalıdır ki büyük depremlerden sonra mutlaka artçı sarsıntılar yaşanır. Bu nedenle hasarlı binalara kesinlikle girilmemeli, artçı depremler sırasında da ana depremde uygulanan kurallar aynen sürdürülmelidir.
Açık Alandaysanız Dışarıda Kalın
Deprem sırasında bina dışında bulunanlar açık alanda kalmalıdır. Enerji hatları, direkler, ağaçlar, duvar dipleri ve binalardan uzak durulmalıdır. Açık arazide çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır. Deniz kıyılarından uzaklaşılmalı, toprak kayması veya kaya düşmesi riski bulunan yamaç altlarında beklenmemelidir.
Araç Kullanıyorsanız Güvenli Şekilde Durun
Araç kullanırken deprem olursa, bina, üst geçit ve enerji hatlarından uzak bir noktada yolu kapatmadan sağa yanaşıp durulmalıdır. Kontak anahtarı üzerinde bırakılmalı ve pencereler kapalı şekilde araç içinde kalınmalıdır. Sarsıntı sonrası hasar görmüş yol ve köprüler kullanılmamalıdır. Tünel veya kapalı otoparkta bulunuluyorsa, araçtan çıkıp yanına yatmak en güvenli davranıştır.
Enkaz Altında Kaldıysanız Sessiz ve Bilinçli Olun
Enkaz altında kalan kişiler kibrit veya çakmak yakmamalı, hareket ederek toz kaldırmamalıdır. Ağız ve burun bir bezle kapatılmalı, borulara veya duvarlara vurarak yer bildirilmelidir. Bağırmak son çare olarak kullanılmalı, mümkünse ıslıkla dikkat çekilmelidir.
HABER MERKEZİ
