Havaların değişmesiyle birlikte öksürük, boğaz tahrişi ve balgam şikâyetleri yeniden gündeme geliyor. Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında ortaya çıkan balgamlı öksürük, birçok kişiyi evde uygulanabilecek doğal çözümleri araştırmaya yöneltiyor.
Son dönemde soğan, sarımsak, bal, limon, tarçın ve zencefil kullanılarak hazırlanan karışımlar da sosyal medyada ilgi görüyor. Geleneksel olarak tüketilen bu malzemelerle hazırlanan içeceklerin boğazı rahatlatabileceği düşünülüyor.
Ancak bu tür karışımların balgamı tamamen ortadan kaldırdığı veya ilaçların yerine geçtiği bilimsel olarak kanıtlanmış değil.
Evde hazırlanan geleneksel karışımlardan biri, soğan ve sarımsağın sıcak suda bekletilmesiyle yapılıyor. Karışıma bal, limon ve çeşitli baharatlar da ekleniyor.
Özellikle balın boğazı yatıştırıcı etkisinden yararlanmak isteyenler, bu tür içecekleri soğuk algınlığı dönemlerinde tercih edebiliyor.
Tarifin hazırlanması için mutfakta kolayca bulunabilecek malzemeler yeterli oluyor.
DOĞAL BALGAM SÖKTÜRÜCÜ TARİFİ İÇİN MALZEMELER
Geleneksel karışımın hazırlanmasında kullanılan malzemeler şöyle:
- 1 adet kuru soğan
- 1 diş sarımsak
- 1 su bardağı sıcak su
- 3 yemek kaşığı bal
- 1 limonun suyu
- 1 tatlı kaşığı tarçın
- Yarım tatlı kaşığı toz zencefil
İsteğe bağlı olarak kestane balı da kullanılabiliyor. Ancak kullanılan balın türünün balgam söktürücü etki açısından üstün olduğunu gösteren yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor.
SOĞAN, SARIMSAK VE BAL KARIŞIMI NASIL HAZIRLANIR?
Evde hazırlanan bu geleneksel içeceğin yapılışı oldukça kolay.
İlk olarak kuru soğanı soyun ve küçük küpler halinde doğrayın. Ardından bir diş sarımsağı da doğrayarak temiz bir kaba alın.
Doğradığınız soğan ve sarımsağın üzerine bir su bardağı sıcak su ekleyin.
Kabın üzerini kapatarak karışımın bir süre demlenmesini ve ılımasını bekleyin.
Daha sonra sıvıyı süzerek ayrı bir kaba aktarın.
Hazırladığınız suyun içerisine bal, limon suyu, tarçın ve toz zencefili ilave edin.
Tüm malzemeleri iyice karıştırdıktan sonra içecek hazır hale geliyor.
Bu karışım, geleneksel bir içecek tarifi olarak değerlendirilmeli. Balgamlı öksürüğü tedavi ettiği gösterilmiş bir ilaç olmadığı için belirli kaşık ölçülerinde günlük tedavi dozu olarak kullanılmamalı.
BAL BALGAMLI ÖKSÜRÜĞE İYİ GELİR Mİ?
Bal, özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı öksürük şikâyetlerinde araştırılan doğal ürünler arasında bulunuyor.
Bazı bilimsel çalışmalar, balın özellikle gece öksürüğünün hafifletilmesine yardımcı olabileceğine işaret ediyor.
Ancak balın doğrudan balgamı söktürdüğü veya solunum yolu enfeksiyonlarını tedavi ettiği söylenemiyor.
Önemli uyarı: Bir yaşından küçük bebeklere botulizm riski nedeniyle kesinlikle bal verilmemeli. Diyabet hastalarının da balın şeker içeriğini dikkate alması gerekiyor.
SOĞAN VE SARIMSAK BALGAMA İYİ GELİR Mİ?
Soğan ve sarımsak, geleneksel beslenmede sık kullanılan sebzeler arasında yer alıyor.
Sarımsak, kükürtlü bileşenler içerirken soğan da çeşitli antioksidan maddeler barındırıyor.
Bu bileşenlerin laboratuvar ortamındaki bazı etkileri araştırılsa da soğan ve sarımsak suyunun balgamı hızlı şekilde temizlediğini gösteren yeterli klinik kanıt bulunmuyor.
Ayrıca çiğ sarımsak ve yoğun baharatlı karışımlar bazı kişilerde mide yanmasına, reflüye veya sindirim sistemi rahatsızlıklarına yol açabiliyor.
ZENCEFİL VE LİMON ÖKSÜRÜĞE İYİ GELİR Mİ?
Zencefil ve limon da soğuk algınlığı dönemlerinde hazırlanan sıcak içeceklerde sıklıkla kullanılıyor.
Limon, C vitamini içeren meyveler arasında yer alırken zencefil de çeşitli bitkisel bileşenleriyle dikkat çekiyor.
Ilık içecekler boğaz kuruluğunun azalmasına yardımcı olabiliyor. Ancak limon ve zencefil karışımının balgamı ortadan kaldırdığı veya grip enfeksiyonunu iyileştirdiği bilimsel olarak kanıtlanmış değil.
Özellikle reflü sorunu yaşayanların limon ve baharat içeren içecekleri tüketirken dikkatli olması gerekiyor.
BALGAM NASIL ATILIR? BALGAMLI ÖKSÜRÜĞE NE İYİ GELİR?
Balgam, solunum yollarında üretilen ve yabancı parçacıkların uzaklaştırılmasına yardımcı olan doğal bir salgı olarak biliniyor.
Soğuk algınlığı, grip, alerji ve çeşitli solunum yolu hastalıklarında balgam miktarı artabiliyor.
Balgamlı öksürük sırasında rahatlamaya yardımcı olabilecek bazı uygulamalar bulunuyor:
- Gün içerisinde yeterli miktarda su içmek.
- Boğaz kuruluğunu azaltmak için ılık içecekler tüketmek.
- Sigara dumanı ve diğer tahriş edici maddelerden uzak durmak.
- Bulunulan ortamın havasını uygun nem seviyesinde tutmak.
- Burun tıkanıklığı varsa uygun tuzlu su ürünlerinden yararlanmak.
- Yeterince dinlenmek.
Bu uygulamalar belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilse de balgamın nedenine yönelik tedavinin yerine geçmiyor.
BALGAMLI ÖKSÜRÜK KAÇ GÜNDE GEÇER?
Soğuk algınlığına bağlı öksürük çoğu zaman günler içerisinde hafiflemeye başlıyor. Ancak bazı kişilerde öksürük birkaç hafta devam edebiliyor.
Balgamın miktarı, kıvamı ve öksürüğün süresi altta yatan nedene göre değişebiliyor.
Özellikle yüksek ateş, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı balgam görülmesi durumunda tıbbi değerlendirme gerekiyor.
Üç haftadan uzun süren ya da giderek kötüleşen öksürüklerde de sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
DOĞAL BALGAM SÖKTÜRÜCÜ ÇOCUKLARA VERİLİR Mİ?
Evde hazırlanan bitkisel karışımların çocuklarda kullanımı konusunda dikkatli olunması gerekiyor.
Özellikle yoğun miktarda sarımsak, tarçın ve zencefil içeren karışımlar çocukların sindirim sisteminde rahatsızlığa yol açabiliyor.
Ayrıca yetişkinler için hazırlanan geleneksel tariflerin çocuklara aynı şekilde verilmesi güvenli olmayabiliyor.
Bir yaşından küçük bebeklere bal verilmemesi gerektiği unutulmamalı. Daha büyük çocuklarda ise öksürüğün nedenine ve yaşına uygun yaklaşım için çocuk doktoruna danışılması öneriliyor.
DOĞAL KARIŞIMLAR İLAÇLARIN YERİNİ TUTAR MI?
Soğan, sarımsak, bal, limon ve baharatlarla hazırlanan içecekler, geleneksel beslenmenin bir parçası olarak tüketilebiliyor.
Ancak bu karışımların antibiyotiklerden, balgam söktürücü ilaçlardan veya doktor tarafından önerilen tedavilerden daha etkili olduğu iddialarını destekleyen güvenilir bilimsel kanıt bulunmuyor.
Balgamlı öksürüğün altında enfeksiyon, astım, kronik bronşit veya farklı bir solunum yolu rahatsızlığı bulunabiliyor.
Bu nedenle doğal karışımlar geçici rahatlama amacıyla tercih edilse bile uzun süren veya şiddetlenen balgamlı öksürükte tıbbi değerlendirme geciktirilmemeli.
