Varis, özellikle bacaklarda görülen ve toplardamarların genişleyerek cilt yüzeyinde belirginleşmesiyle ortaya çıkan bir dolaşım sistemi rahatsızlığıdır. Kadınlarda daha sık görülmekle birlikte erkeklerde de ortaya çıkabilen varis, yalnızca estetik açıdan değil, oluşturduğu ağrı, ağırlık hissi ve şişlik nedeniyle de günlük yaşamı olumsuz etkileyebiliyor.
Varisli damarlardan kurtulmak isteyen birçok kişi elma sirkesi, aloe vera, sarımsak ve bitkisel karışımlar gibi doğal yöntemleri araştırıyor. Ancak bu uygulamaların varisli damarları ortadan kaldırdığına ilişkin yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor. Buna karşılık düzenli yürüyüş, bacakları yukarı kaldırmak ve uzun süre hareketsiz kalmamak gibi bazı alışkanlıklar varise bağlı şikâyetlerin hafifletilmesine yardımcı olabiliyor.
VARİS NEDEN OLUR? BACAKLARDAKİ DAMARLAR NEDEN BELİRGİNLEŞİR?
Varis, toplardamarların içindeki kapakçıkların görevini yeterince yerine getirememesi sonucunda ortaya çıkabiliyor. Bu durumda kanın kalbe dönüşü zorlaşırken toplardamarlar içinde basınç artabiliyor.
Artan basınç nedeniyle damarlar genişleyebiliyor, kıvrımlı hale gelebiliyor ve cilt yüzeyinden görünür olabiliyor.
Varis oluşumunda genetik yatkınlık, yaş, gebelik, fazla kilo ve uzun süre ayakta kalmak gibi faktörler etkili olabiliyor.
Varisin en sık görülen belirtileri arasında bacaklarda ağırlık hissi, ağrı, şişlik, kaşıntı ve belirgin damar görüntüsü bulunuyor.
VARİSE NE İYİ GELİR? EVDE UYGULANABİLECEK YÖNTEMLER
Varis şikâyetlerini hafifletmek için günlük yaşamda uygulanabilecek bazı yöntemler bulunuyor.
Özellikle bacak kaslarını çalıştıran hareketler, toplardamarlardaki kanın kalbe dönüşünü destekleyebiliyor.
Düzenli fiziksel aktivite, kilo kontrolü ve uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, varis şikâyetlerinin yönetiminde önemli yer tutuyor.
Ancak bu yöntemlerin mevcut varisli damarları tamamen ortadan kaldırmadığı unutulmamalı.
ELMA SİRKESİ VARİSE İYİ GELİR Mİ?
Elma sirkesi, varis için en çok araştırılan doğal yöntemler arasında bulunuyor. Bazı kişiler elma sirkesini suyla karıştırarak bacaklarına uygulamayı tercih ediyor.
Ancak elma sirkesinin varisli damarları küçülttüğü, damar kapakçıklarını onardığı veya varisi tedavi ettiği bilimsel olarak gösterilmiş değil.
Üstelik elma sirkesinin doğrudan ya da uzun süre cilde uygulanması tahrişe ve kimyasal yanıklara neden olabiliyor.
Bu nedenle varis tedavisi amacıyla elma sirkesi uygulamak yerine etkisi ve güvenliği kanıtlanmış yöntemlerin tercih edilmesi önem taşıyor.
ALOE VERA VARİSLİ DAMARLARI GEÇİRİR Mİ?
Aloe vera, cilt bakım ürünlerinde sıklıkla kullanılan bitkisel içeriklerden biri olarak biliniyor.
Nemlendirici özelliği nedeniyle bazı cilt bakım ürünlerinde tercih edilse de aloe veranın varisli damarları ortadan kaldırdığına ilişkin güçlü bilimsel kanıt bulunmuyor.
Aloe vera içeren ürünler bazı kişilerde alerjik reaksiyona veya ciltte tahrişe neden olabiliyor.
Bu nedenle özellikle açık yara, egzama veya hassasiyet bulunan bölgelere doktora danışılmadan bitkisel karışımlar uygulanmamalı.
SARIMSAK VARİSE İYİ GELİR Mİ?
Sarımsak, içerdiği çeşitli kükürtlü bileşikler nedeniyle sağlık üzerindeki olası etkileri araştırılan besinler arasında bulunuyor.
Ancak sarımsak tüketmenin veya sarımsaklı karışımları bacaklara sürmenin varisli damarları yok ettiğini gösteren yeterli klinik kanıt bulunmuyor.
Özellikle ezilmiş sarımsağın doğrudan cilde uygulanması yanık ve tahrişe neden olabiliyor. Sarımsakla hazırlanan alkol içeren karışımlar da cilt sağlığı açısından risk oluşturabiliyor.
Sarımsak dengeli beslenmenin bir parçası olabilir ancak varis tedavisinin yerine geçmez.
GİNKGO BİLOBA VARİSLERE FAYDALI MI?
Ginkgo biloba, dolaşım sistemi üzerindeki olası etkileri nedeniyle araştırılan bitkisel takviyeler arasında yer alıyor.
Ancak ginkgo biloba takviyelerinin varisli damarları tedavi ettiğine ilişkin yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor.
Ayrıca bu tür takviyeler, özellikle kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde kanama riskini artırabiliyor ve başka ilaçlarla etkileşime girebiliyor.
Bu nedenle varis şikâyetlerini gidermek amacıyla doktor önerisi olmadan bitkisel kapsül veya tablet kullanılmaması gerekiyor.
BACAKLARI YUKARI KALDIRMAK VARİSE İYİ GELİR Mİ?
Varise bağlı bacak şişliği ve ağırlık hissini hafifletmek için uygulanabilecek yöntemlerden biri, dinlenirken bacakları yukarı kaldırmak.
Bacakların uygun şekilde yükseltilmesi, toplardamarlardaki kanın kalbe dönüşünü kolaylaştırarak bazı kişilerde geçici rahatlama sağlayabiliyor.
Özellikle gün boyunca uzun süre ayakta kalan kişilerde bu yöntem faydalı olabiliyor.
Ancak bacakları yukarı kaldırmak varisli damarları tamamen ortadan kaldırmıyor. Şikâyetlerin devam etmesi durumunda uzman değerlendirmesi gerekiyor.
YÜRÜYÜŞ YAPMAK VARİSE İYİ GELİR Mİ?
Düzenli yürüyüş, bacak kaslarını çalıştırarak kan dolaşımını destekleyen fiziksel aktiviteler arasında bulunuyor.
Özellikle baldır kasları, yürüyüş sırasında toplardamarlardaki kanın kalbe taşınmasına yardımcı oluyor.
Bu nedenle yürüyüş, yüzme ve uygun tempoda bisiklete binme gibi aktiviteler varis şikâyetlerinin hafifletilmesine katkı sağlayabiliyor.
Uzun süre oturarak çalışan kişilerin belirli aralıklarla ayağa kalkması ve kısa yürüyüşler yapması da öneriliyor.
Egzersizin türü ve yoğunluğu ise kişinin sağlık durumuna göre belirlenmeli.
VARİSLİ DAMARLAR İÇİN KOMPRESYON ÇORABI KULLANILIR MI?
Varis şikâyetlerinin kontrol altına alınmasında kullanılan yöntemlerden biri de dereceli kompresyon çoraplarıdır.
Bu çoraplar bacaklara kontrollü basınç uygulayarak bazı kişilerde şişlik ve ağırlık hissinin azalmasına yardımcı olabiliyor.
Ancak her varis hastasının aynı basınç düzeyinde çorap kullanması uygun olmayabiliyor.
Özellikle atardamar dolaşım bozukluğu bulunan kişilerin kompresyon çorabı kullanmadan önce sağlık uzmanına danışması gerekiyor.
ELMA SUYU VARİSE İYİ GELİR Mİ?
Taze sıkılmış elma suyu, içerdiği bazı bitkisel bileşikler nedeniyle sağlıklı beslenme kapsamında değerlendirilebiliyor.
Elmada polifenol adı verilen antioksidan bileşikler bulunuyor. Ancak elma suyu tüketmenin varisli damarları iyileştirdiği veya toplardamar kapakçıklarını onardığı bilimsel olarak kanıtlanmış değil.
Ayrıca elma suyu, bütün elmaya kıyasla daha az lif içerebiliyor ve önemli miktarda doğal şeker barındırabiliyor.
Bu nedenle elma suyunu varis tedavisi ya da demir eksikliğini gidermek amacıyla tüketmek doğru değil. Elma suyu, demir açısından zengin bir besin olarak da kabul edilmiyor.
Dengeli beslenmede meyvelerin mümkün olduğunca bütün olarak tüketilmesi daha fazla lif alınmasını sağlayabiliyor.
VARİS OLUŞUMUNU AZALTMAK İÇİN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Varis gelişme riskini ve mevcut şikâyetleri azaltmak amacıyla günlük yaşamda bazı alışkanlıklara dikkat edilmesi öneriliyor.
- Uzun süre oturmaktan veya hareketsiz ayakta kalmaktan kaçınmak.
- Gün içerisinde düzenli yürüyüş yapmak.
- Dinlenirken bacakları uygun şekilde yukarı kaldırmak.
- Sağlıklı kiloyu korumaya çalışmak.
- Bacak kaslarını çalıştıran fiziksel aktiviteler yapmak.
- Doktorun uygun gördüğü durumlarda kompresyon çorabı kullanmak.
- Sigara kullanımından kaçınmak.
- Bacaklarda meydana gelen şişlik ve cilt değişikliklerini takip etmek.
Bu önlemler varis şikâyetlerini hafifletmeye yardımcı olabilse de genetik yatkınlık gibi bazı risk faktörlerini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmayabiliyor.
VARİS TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Varis tedavisi, damarların durumuna ve hastanın şikâyetlerine göre planlanıyor.
Gerekli görüldüğünde Doppler ultrason incelemesiyle toplardamarlardaki kan akışı ve kapakçıkların durumu değerlendirilebiliyor.
Tedavide skleroterapi, endovenöz lazer, radyofrekans ablasyon ve bazı cerrahi yöntemler uygulanabiliyor.
Hangi yöntemin uygun olduğuna kalp ve damar cerrahisi uzmanı tarafından karar verilmesi gerekiyor.
VARİS HANGİ DURUMLARDA TEHLİKELİ OLABİLİR?
Varis çoğu zaman uzun süreli bir toplardamar sorunu olarak seyretse de bazı belirtiler daha ciddi sağlık sorunlarına işaret edebiliyor.
Özellikle tek bacakta aniden gelişen şişlik, ağrı, kızarıklık veya sıcaklık artışı, derin ven trombozu gibi durumlar açısından acil değerlendirme gerektirebiliyor.
Nefes darlığı ve göğüs ağrısının eşlik ettiği durumlarda ise acil tıbbi yardım alınmalı.
Varisli bölgelerde iyileşmeyen yaralar, ciltte belirgin renk değişikliği veya kanama ortaya çıktığında da gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
VARİSLİ DAMARLARDAN DOĞAL YÖNTEMLERLE KURTULMAK MÜMKÜN MÜ?
Varis için önerilen elma sirkesi, sarımsak, aloe vera ve çeşitli bitkisel karışımların mevcut varisli damarları tamamen ortadan kaldırdığı bilimsel olarak kanıtlanmış değil.
Buna karşılık düzenli yürüyüş yapmak, uzun süre hareketsiz kalmamak, kilo kontrolüne dikkat etmek ve uygun durumlarda kompresyon çorabı kullanmak, varise bağlı şikâyetlerin hafifletilmesine yardımcı olabiliyor.
Varisli damarlardan kalıcı olarak kurtulmak isteyen kişilerin doğal karışımlara güvenmek yerine kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurması ve kendileri için uygun tedavi seçeneklerini değerlendirmesi gerekiyor.
