Depremler, saniyeler içinde büyük yıkımlara ve can kayıplarına yol açabilen doğal afetlerin başında geliyor. Yapılan araştırmalar, depremlerde can ve mal kayıplarının artmasındaki en önemli nedenlerden birinin, insanların deprem anında nasıl davranmaları gerektiğini bilmemeleri olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, doğru davranış biçimlerinin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor. Peki, deprem sırasında ve sonrasında neler yapılmalı? İşte herkesin bilmesi gereken deprem anı kuralları…
Bina İçindeyseniz Panik Yapmayın
Deprem başladığı anda panik yapmamak, hayatta kalmanın en temel adımıdır. Sarsıntı sırasında bulunduğunuz yeri terk etmeye çalışmak, ciddi yaralanmalara neden olabilir. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır.
Eğer mümkünse, sağlam bir masa altına girerek veya dolgun ve hacimli koltuk, kanepe, sandık gibi eşyaların yanına çök–kapan–tutun hareketiyle hayat üçgeni oluşturulmalıdır. Baş ve boyun bölgesi mutlaka korunmalı, sarsıntı bitene kadar güvenli alanda beklenmelidir.
Camlardan, Merdivenlerden ve Balkonlardan Uzak Durun
Deprem sırasında cam, pencere, dış cephe duvarları ve aydınlatma sistemleri büyük tehlike oluşturur. Merdivenlere ya da çıkışlara doğru koşmak ciddi yaralanmalara yol açabilir. Araştırmalar, deprem sırasında bina içinde hareket eden kişilerin daha fazla zarar gördüğünü ortaya koymaktadır.
Balkona çıkmak, balkonlardan veya pencerelerden atlamak kesinlikle yapılmaması gereken davranışlar arasında yer alır. Asansör kullanılmamalı, yalnızca acil durumlar ve yangın ihbarları dışında telefonlardan kaçınılmalıdır.
Yatakta veya Tekerlekli Sandalyedeyseniz
Sarsıntı sırasında yataktaysanız ve üzerinize düşecek ağır bir eşya yoksa yerinizde kalın. Başınızı bir yastıkla koruyun. Tekerlekli sandalyede bulunan kişilerin ise tekerlekleri kilitleyerek baş ve boyunlarını korumaları büyük önem taşır.
Mutfak, laboratuvar ve imalathane gibi alanlarda ocak, fırın ve benzeri cihazlardan uzak durulmalı; dökülebilecek tehlikeli maddelere karşı dikkatli olunmalıdır.
Sarsıntı Sonrası Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdiğinde elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı; soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Daha önceden hazırlanan acil durum çantası alınarak, bina güvenliyse belirlenen çıkış yolundan toplanma alanına gidilmelidir.
Unutulmamalıdır ki her büyük depremden sonra artçı sarsıntılar meydana gelir. Hasarlı binalara, sarsıntılar tamamen sona ermeden kesinlikle girilmemelidir.
Açık Alandaysanız Dikkatli Olun
Deprem sırasında açık alandaysanız dışarıda kalın. Binalardan, enerji hatlarından, ağaçlardan ve direklerden uzak durun. Deniz kıyısından uzaklaşın; toprak kayması ve kaya düşme riski bulunan yamaç altlarında bulunmayın.
En büyük tehlikenin, binaların dış duvarlarının yıkılması olduğu unutulmamalıdır. Pek çok can kaybı, bina içinden dışarı kaçmaya çalışan kişilerin enkaz altında kalması sonucu yaşanmaktadır.
Araç Kullanıyorsanız Ne Yapmalısınız?
Araçla seyir halindeyken deprem olursa, güvenli bir yerde sağa yanaşıp durun ve araç içinde kalın. Üst geçit altları, binalar ve enerji hatlarından uzak durmaya özen gösterin. Tünel veya kapalı otoparktaysanız, aracın yanına yatıp başınızı koruyun.
Enkaz Altında Kaldıysanız
Enkaz altında kalan kişilerin kibrit veya çakmak yakmaması, toz kaldırmaması hayati önem taşır. Ağız ve burun bir bezle kapatılmalı; borulara veya duvarlara vurarak ya da ıslık çalarak arama kurtarma ekiplerine yer bildirilmelidir. Bağırmak, son çare olarak kullanılmalıdır.
HABER MERKEZİ
