Sessiz Başlıyor, Hayatı Yavaş Yavaş Ele Geçiriyor

Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon, akciğerlerdeki damarların daralması nedeniyle ortaya çıkan ciddi bir dolaşım hastalığı olarak tanımlanıyor. Akciğerlere kan taşıyan damarların iç basıncı yükseliyor ve kalbin sağ tarafı bu daralmış damarlara kan gönderebilmek için normalden çok daha fazla çalışmak zorunda kalıyor.

İlk etapta fark edilmeyen bu yük, zaman içinde kalbin sağ bölümünde büyümeye ve güç kaybına neden oluyor. Tedavi edilmediğinde ise süreç kalp yetersizliğine kadar ilerleyebiliyor. Bu nedenle uzmanlar PAH’ın yalnızca akciğerleri değil, doğrudan kalbi de etkileyen hayati bir hastalık olduğuna dikkat çekiyor.

Hastaların yaşadığı nefes darlığı ise çoğu zaman tarif edilmesi zor bir mücadeleye dönüşüyor. Uzmanlar bu hissi, “ince bir pipetten sürekli nefes almaya çalışmak” şeklinde açıklıyor. Üstelik bu durum birkaç dakikalık değil; günün her anında hissedilen yorucu bir tabloya dönüşebiliyor.

Günlük Hayat Kabusa Dönebiliyor

PAH ilerledikçe hastaların yaşam kalitesi ciddi şekilde düşüyor. Basit bir merdiven çıkmak, kısa bir yürüyüş yapmak hatta bazen konuşmak bile büyük efor gerektirebiliyor.

Dışarıdan bakıldığında birçok hasta normal görünüyor. Ancak uzmanlara göre görünmeyen asıl mücadele her nefeste yaşanıyor. Bu nedenle hastalığın erken dönemde fark edilmesi büyük önem taşıyor.

Özellikle genç yaşta ortaya çıkan açıklanamayan nefes darlığı dikkatle değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor. Eskiden rahatlıkla yapılan günlük aktivitelerin artık zor gelmesi, yürüyüş kapasitesinin belirgin şekilde azalması ya da öne eğildiğinde nefes açlığı hissedilmesi önemli uyarı işaretleri olarak gösteriliyor.

En Büyük Sorun: Başka Hastalıklarla Karıştırılması

Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon’un en tehlikeli yönlerinden biri ise belirtilerinin başka rahatsızlıklarla çok kolay karıştırılması oluyor.

Hastalar genellikle:

Çabuk yorulma
Nefes nefese kalma
Çarpıntı
Göğüste baskı hissi
Baş dönmesi
Bayılma atakları

gibi şikayetlerle doktora başvuruyor. Ancak bu belirtiler çoğu zaman stres, kansızlık, fazla kilo, kondisyon eksikliği, panik atak, astım ya da KOAH gibi daha yaygın hastalıklara bağlanabiliyor.

Bu nedenle hastalar uzun süre farklı branşlarda tedavi arayabiliyor ve doğru teşhise ulaşmaları yıllar sürebiliyor. Uzmanlara göre bu gecikme ise hastalığın ilerlemesine neden oluyor.

Hastaların Büyük Bölümü Geç Evrede Teşhis Ediliyor

Dünya Sağlık Örgütü sınıflandırmalarına göre birçok PAH hastası üçüncü ya da dördüncü evrede sağlık merkezlerine ulaşıyor. Bu aşamada ise çoğu hastada kalbin sağ tarafında ciddi hasar oluşmuş oluyor.

Uzmanlar özellikle giderek artan nefes darlığının asla hafife alınmaması gerektiğini vurguluyor. Şikayetler günlük yaşamı etkilemeye başladıysa mutlaka kardiyoloji veya göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması öneriliyor.

Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor

PAH geçmiş yıllarda çok nadir görülen bir hastalık olarak kabul edilse de bugün düşünüldüğünden daha yaygın olduğu belirtiliyor. Özellikle erken teşhis edilen hastalarda yaşam kalitesinin ciddi şekilde korunabildiği ifade ediliyor.

Erken tanı sayesinde:

Hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabiliyor
Günlük yaşam kapasitesi korunabiliyor
Hastalar aktif yaşamlarını sürdürebiliyor
Uzun yıllar çalışma hayatına devam edilebiliyor

Modern tedavi yöntemleri ve hedefe yönelik ilaçlarla birlikte hastaların yaşam süresinde de önemli artışlar sağlanıyor.

İleri Evrede Nakil Gündeme Gelebiliyor

Geç teşhis edilen vakalarda ise tablo çok daha ağır ilerliyor. Hastalık ilerledikçe kalbin sağ tarafı ciddi şekilde etkileniyor ve kalp yetmezliği gelişebiliyor.

Bazı ileri evre hastalarda akciğer nakli ya da kalp-akciğer nakli tek seçenek haline gelebiliyor. Uzmanlar bu noktada organ bağışı farkındalığının da büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Hastaların En Büyük Hatası İlaçları Bırakmak

Uzmanlara göre PAH hastalarının yaptığı en büyük yanlışlardan biri, kendilerini iyi hissettiklerinde tedaviyi bırakmaları oluyor.

Oysa bu hastalıkta tedavi sürekliliği hayati önem taşıyor. Ayrıca enfeksiyonlardan korunmak, grip ve zatürre aşılarını düzenli yaptırmak da büyük önem taşıyor.

Kontrollü egzersiz, düzenli doktor takibi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle birlikte birçok hasta günlük hayatına daha konforlu şekilde devam edebiliyor.

“Nefes Darlığını Hafife Almayın” Uyarısı

Uzmanlar özellikle uzun süren nefes darlığı, çabuk yorulma ve belirgin kondisyon kaybının küçümsenmemesi gerektiğini vurguluyor.

Çünkü çoğu insan nefes almanın değerini ancak sağlığını kaybettiğinde anlıyor. Sessiz ilerleyen Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon ise erken fark edildiğinde kontrol altına alınabilen ancak geç kalındığında yaşamı tehdit eden ciddi hastalıklar arasında yer alıyor.

HABER MERKEZİ