Deprem gerçeğiyle yaşayan Türkiye’de, sarsıntı anında ve sonrasında yapılması gerekenler hayati önem taşıyor. Uzmanlar, panik yapılmaması ve doğru davranışların uygulanmasının can kayıplarını büyük ölçüde azalttığını vurguluyor. Deprem sırasında bina içinde, açık alanda, araçta ya da toplu taşıma araçlarında bulunan vatandaşların uyması gereken kurallar net şekilde tanımlanıyor. İşte deprem anında ve sonrasında yapılması gerekenler…
Deprem Anında Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem anında bina içindeyseniz öncelikle sakin olunmalı ve panikten kaçınılmalıdır. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere gibi devrilme riski olan eşyalardan mutlaka uzak durulmalıdır. Merdivenlere ya da çıkışlara doğru koşmak büyük tehlike oluşturur. Balkonlara çıkılmamalı, balkonlardan veya pencerelerden kesinlikle aşağı atlanmamalıdır.
En güvenli hareket şekli, sağlam bir eşyanın yanında veya altında ÇÖK–KAPAN–TUTUN yöntemini uygulamaktır. Okulda, sınıfta ya da ofisteyseniz sağlam sıra ve masa altlarında ya da yanında çömelerek hayat üçgeni oluşturulmalıdır. Baş ve boyun, iki el arasına alınarak veya yastık, kitap gibi koruyucu bir malzemeyle korunmalıdır. Sarsıntı geçene kadar bu pozisyonda kalınmalıdır.
Asansör kesinlikle kullanılmamalı, telefonlar yalnızca acil durumlar için kullanılmalıdır. Kibrit ve çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Tekerlekli sandalyede olan bireyler tekerlekleri kilitleyerek baş ve boyunlarını korumalıdır.
Deprem Sonrasında Bina İçinde Yapılması Gerekenler
Sarsıntı sona erdiğinde elektrik, gaz ve su vanaları kapatılmalı, soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Cam ve camdan yapılmış eşyalardan uzak durulmalıdır. Gerekli eşyalar alındıktan sonra, daha önceden belirlenmiş tahliye yolunu kullanarak bina derhal terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmelidir.
Deprem sonrası yangın riski oldukça yüksektir. Gaz kokusu hissedilmesi halinde gaz vanası kapatılmalı, cam ve kapılar açılmalı ve bina hızla terk edilmelidir. Radyo ve televizyon gibi kitle iletişim araçlarından yapılacak resmi uyarılar mutlaka takip edilmelidir.
Deprem Anında Açık Alandaysanız
Açık alandaysanız enerji hatları, elektrik direkleri, ağaçlar, binalar ve duvar diplerinden uzak durulmalıdır. Açık arazide çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır. Toprak kayması, kaya veya taş düşme riski bulunan yamaç altlarından hızla uzaklaşılmalıdır.
Deniz kıyısında bulunuyorsanız kıyıdan uzaklaşmanız önemlidir. Ayrıca yer altındaki kanalizasyon, gaz ve elektrik hatlarının yaratabileceği tehlikelere karşı dikkatli olunmalıdır.
Araçta veya Toplu Taşıma Araçlarındaysanız
Araç kullanıyorsanız köprü üstleri, tüneller ve elektrik direklerinden uzak bir yerde aracı durdurmalı, anahtarı kontakta bırakarak araçtan çıkmalı ve açık bir alana geçmelisiniz. Tünel içinde sarsıntıya yakalanırsanız ve çıkışa yakın değilseniz, araçtan inerek yanına yan yatmalı ve baş-boyun korunmalıdır.
Metro ve tren gibi toplu taşıma araçlarındaysanız, sarsıntı bitmeden kesinlikle araçtan inilmemelidir. Elektrik çarpması veya karşı hattan gelen başka bir aracın çarpma riski bulunur. Bu süreçte tutunma noktalarına sıkıca tutunulmalı ve görevlilerin talimatlarına uyulmalıdır.
Enkaz Altında Mahsur Kalanlar İçin Hayati Uyarılar
Yıkıntı altında kalan kişilerin panik yapmaması hayati önem taşır. Enerji tasarrufu sağlanmalı, gereksiz hareketlerden kaçınılmalıdır. El ve ayaklar kullanılabiliyorsa borulara, zemine veya sert yüzeylere vurularak varlık belli edilmeye çalışılmalıdır. Ses kullanılabiliyorsa kontrollü şekilde yardım çağrısında bulunulmalıdır.
HABER MERKEZİ