Deprem sırasında en sık yapılan hata panikleyerek yanlış bölgelere yönelmek oluyor. Vatandaşların büyük bölümü merdivenlere, asansöre ya da çıkışlara koşuyor; ancak araştırmalar yaralanmaların çoğunun bu sırada meydana geldiğini gösteriyor. Bu nedenle ilk yapılması gereken, bulunduğunuz yerde kalarak kendinize güvenli bir alan oluşturmaktır.
Sabitlenmemiş dolap, raf, aydınlatma elemanı ve camlardan uzak durulması gerekiyor. Sağlam bir masa altı, desteklenmiş sandalye, koltuk kenarı veya dolu sandık gibi hacimli eşyaların yanı en güvenli noktalardan biri olarak belirtiliyor. Bu bölgede çök-kapan-tutun pozisyonunun alınması öneriliyor. Baş, iki el arasına alınarak korunmalı veya yastık gibi yardımcı bir malzeme kullanılmalıdır.
Yatakta yakalanan vatandaşların da ağır eşya riski yoksa yatakta kalması, başını yastıkla koruması gerekiyor. İç mekân kapılarının çoğunun koruma sağlamadığı ve kapı eşiğine gitmenin ciddi risk oluşturduğu ifade ediliyor.
Sarsıntı Bitmeden Merdivenlere Yönelmek Ölümcül Risk Taşıyor
Uzmanlara göre depremin en kritik anı, insanların binayı terk etmeye çalıştığı ilk saniyeler. Merdivenler, balkonlar, çıkış kapıları ve pencereler hayati tehlike oluşturuyor. Deprem sırasında bina elemanlarının hareket etmesi nedeniyle merdivenler kolayca zarar görebiliyor. Bu nedenle sarsıntı geçmeden dışarı çıkmaya çalışmak ölümcül sonuçlara yol açabilir.
Asansör kullanımı da kesin olarak yasaklanıyor. Elektrik kesintileri, kabin sıkışmaları veya mekanik arızalar büyük tehlike oluşturuyor. Ayrıca deprem sırasında telefon kullanımının sadece yangın ve acil durum bildirimleriyle sınırlı tutulması isteniyor. Kibrit, çakmak veya elektrik düğmelerine dokunmak, olası bir gaz kaçağı durumunda yangına neden olabileceği için tavsiye edilmiyor.
Sarsıntı Sonrasında Güvenlik Önlemleri Hayati Öneme Sahip
Sarsıntı tamamen durduğunda gaz, su ve elektrik vanalarının kapatılması, soba ve ısıtıcıların söndürülmesi gerekiyor. Vatandaşlar daha önce belirledikleri çıkış yolundan binayı terk ederek toplanma alanına yönelmeli. Hazırlanan acil durum çantası bu aşamada mutlaka yanınıza alınmalıdır.
Her büyük depremden sonra mutlaka artçı sarsıntıların yaşanacağı biliniyor. Bu nedenle hasarlı binalara kesinlikle girilmemeli, artçılar sırasında da çök-kapan-tutun kuralı uygulanmaya devam edilmelidir.
Açık Alanda Depreme Yakalanırsanız Bu Alanlardan Uzak Durun
Depreme dışarıda yakalanan vatandaşların açık alanda kalması uzmanlar tarafından öneriliyor. Binalardan, enerji nakil hatlarından, duvar diplerinden, direklerden ve ağaçlardan uzaklaşmak gerekiyor. Arazide bulunan kişiler, çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı kontrollü bir pozisyon almalı.
Deniz kenarında deprem yaşayanlara ise kıyıdan uzaklaşmaları öneriliyor. Tsunami riski olmasa bile sahil bölgelerinde zemin hareketlerinin farklı etkileri olabileceği belirtiliyor. Toprak kayması riski taşıyan yamaç altları da kaçınılması gereken bölgeler arasında.
Araç İçindeyken Deprem Olursa Ne Yapmalısınız?
Araç kullanırken sarsıntı hissedilirse güvenli bir noktada sağa yanaşıp yolu kapatmadan durmak gerekiyor. Bina, köprü, tünel ve enerji hatlarının yakınında durmaktan kaçınılmalı. Kontak anahtarı yerinde bırakılarak camlar kapalı şekilde araç içinde beklenmeli. Depremden zarar görmüş yol ve köprüler kesinlikle kullanılmamalıdır.
Tünelde yakalananların, çıkışa yakın değillerse araçtan inip yanına yatarak baş ve boyun bölgelerini korumaları öneriliyor. Kapalı otoparklarda ise araçtan çıkıp aracın yanına yatmanın daha güvenli olduğu belirtiliyor.
Toplu Taşıma ve Metroda Güvenli Pozisyon Almak Hayati
Toplu taşıma araçlarında deprem yaşandığında kesinlikle araçtan inilmemesi gerekiyor. Elektrik akımı veya başka bir trenin çarpma riski nedeniyle yolcuların tren personelinin talimatlarına uyması en kritik adım.
Enkaz Altında Kaldıysanız Enerjinizi Korumalısınız
Enkaz altında kalan vatandaşların kibrit ya da çakmak yakmaması, hareket ederek toz kaldırmaması, ağız ve burnunu giysi ile kapatması gerekiyor. Yer tespiti yapmak için borulara vurulabilir veya ıslık çalınabilir. Bağırmak ise yalnızca son çare olarak tercih edilmelidir.
HABER MERKEZİ