Yaz aylarının gelmesiyle birlikte hepimizin içini yakan o manzaralar yeniden gözümüzün önüne serilmeye başladı: Alevler içinde kalan ormanlar, çaresizce kaçışan canlılar, is kokusuyla kaplanan kentler… Her yıl aynı acıyı yaşıyor, her yıl aynı soruyu soruyoruz: Bu yangınların önüne nasıl geçebiliriz?
Sadece “doğa felaketi” deyip geçemeyiz. Orman yangınlarının büyük bölümü insan hatasından kaynaklanıyor. Dikkatsizce atılan bir sigara izmariti, ormanda yakılan kontrolsüz bir mangal ateşi, tarlada yakılan anız… Kimi zaman ihmal, kimi zaman ise sabotaj.
Ama bu yazı bir suçlama yazısı değil. Bu yazı, çözüm arayan bir vatandaşın, bir gazetecinin iç sesidir. Çünkü orman yangınlarını önlemenin yolu; bilinç, teknoloji, denetim ve kararlılıkla örülmüş çok yönlü bir mücadeleden geçer.
- Eğitim Şart:
İlk adım farkındalık. İlköğretimden itibaren çocuklara orman sevgisini aşılamalı, yangınların nasıl çıktığını, nelere mal olduğunu anlatmalıyız. Büyüklerimizi de bilinçlendirmeliyiz. Özellikle kırsalda yaşayan vatandaşlarımız, ormanda ateş yakmanın ne gibi sonuçlara yol açabileceğini tam olarak bilmelidir. - Denetim ve Cezai Yaptırımlar:
Ormanlık alanlarda yapılan kontroller sıklaştırılmalı. Ateş yakmanın yasak olduğu alanlarda ihlaller karşısında caydırıcı cezalar uygulanmalı. Bu sadece ceza değil, toplumsal bir mesajdır. “Bu doğa hepimizin, korumak da hepimizin görevi” demenin bir yoludur. - Teknolojiyle Önleme:
Yangın erken uyarı sistemleri, dronlarla yapılan devriyeler, termal kameralar ve uydu takip sistemleri artık birçok ülkede standart hale geldi. Türkiye de bu sistemleri daha yaygın ve etkin biçimde kullanmalı. 1 dakika bile erken müdahale, binlerce ağacı kurtarabilir. - Yerel Gönüllü Ekipler:
Her köyde, her orman kenarı yerleşim biriminde eğitim almış, küçük yangınlara anında müdahale edebilecek yerel gönüllü ekipler kurulmalı. Bu ekipler, profesyonel ekipler ulaşana dek ilk müdahaleyi yapabilir. - Anız ve Tarla Yangınları Denetimi:
Tarlada anız yakmak halen büyük bir risk unsuru. Bu konuda çiftçilerimize alternatif yöntemler sunulmalı, anız yakmadan da tarla temizliğinin mümkün olduğu gösterilmeli ve bu dönüşüm desteklenmeli. - Orman İçi Temizlik ve Bakım:
Orman yangınlarının büyümesine neden olan kuru otlar, çalılar, devrilmiş ağaçlar periyodik olarak temizlenmeli. Orman yolları bakımlı ve açık tutulmalı. Yangın söndürme araçları bu bölgelere hızla ulaşabilmeli. - Medyanın Rolü:
Yerel ve ulusal medya, yaz boyunca sürekli olarak “orman yangınlarına karşı dikkat” mesajları vermeli. Bu mesajlar haberlerde, dizilerde, sosyal medya paylaşımlarında halkın bilinçaltına işlenmeli.
Yangınlar kader değil, ihmalkârlığın sonucu. Ormanlarımız sadece ağaç değil; yaşamdır, oksijendir, gelecek kuşaklara bırakacağımız mirastır. Göz göre göre yanmasına sessiz kalmak, sadece doğaya değil, kendimize de ihanettir.
Bugün bu yazıyı okuyan herkes, birer “orman gönüllüsü” olabilir. Belki sadece bir uyarı yaparak, belki bir sigara izmaritini yere atmamakla… Unutmayalım, küçük bir kıvılcım büyük bir yıkıma neden olabilir. Ama küçük bir farkındalık da büyük bir felaketi önleyebilir.
Ormanlar yanmadan, yürekler yanmasın…
YORUMLAR