Yaz mevsiminde dalından toplanan, kokusu ve lezzetiyle sofraların vazgeçilmezi olan domatesleri kış aylarında da tüketmenin en doğal yollarından biri kurutma yöntemidir. Kahvaltılardan salatalara, zeytinyağlı mezelerden makarna soslarına kadar birçok tarifte kullanılan kurutulmuş domates, doğru yöntemler uygulandığında evde kolaylıkla hazırlanabiliyor.
Marketlerde yüksek fiyatlarla satışa sunulan kurutulmuş domatesleri evde hazırlamak isteyenlerin domates seçiminden kurutma alanına, tuzlama işleminden saklama koşullarına kadar bazı önemli ayrıntılara dikkat etmesi gerekiyor. Peki, evde domates nasıl kurutulur? Domatesin küflenmemesi ve kararmaması için ne yapılmalı? İşte güneşte ve fırında domates kurutmanın püf noktaları…
Kurutmalık Domates Seçimi Nasıl Yapılmalı?
Domates kurutma işleminde başarılı sonuç almanın ilk şartı doğru domates türünü seçmektir. Fazla sulu ve çok çekirdekli domateslerin kuruma süresi uzadığı için küflenme riski de artabilir.
Kurutma işlemi için etli, sert, az sulu ve az çekirdekli domateslerin tercih edilmesi önerilir. Oval şekilli Bursa domatesi ve Çanakkale domatesi, kurutmalık çeşitler arasında öne çıkar. Kullanılacak domateslerin çürük, ezik veya zedelenmiş olmamasına da dikkat edilmelidir.
Tam olgunlaşmış ancak yumuşamamış domatesler, kurutma işlemi sonunda daha lezzetli ve dayanıklı bir ürün elde edilmesini sağlar.
Domatesler Kurutma İşlemine Nasıl Hazırlanır?
Seçilen domatesler bol suyla iyice yıkanmalı ve üzerlerinde nem kalmayacak şekilde kurulanmalıdır. Domateslerin ıslak bırakılması, kurutma sırasında küflenmeye neden olabilir.
Kurulanan domatesler büyüklüklerine göre uzunlamasına ikiye veya kalın dilimler halinde kesilebilir. Çok ince kesilen domatesler kuruma sırasında sertleşebilir ve kolayca parçalanabilir. Bu nedenle dilimlerin eşit ve orta kalınlıkta olması önem taşır.
Kesilen domatesler, iç kısımları yukarı bakacak şekilde temiz bir bez, ahşap tahta, tel ızgara veya geniş tepsi üzerine aralıklı olarak dizilmelidir.
Domates Kuruturken Neden Kaya Tuzu Kullanılır?
Domateslerin üzerine iri taneli kaya tuzu serpilmesi, kurutma işleminin en önemli aşamalarından biridir. Kaya tuzu, domatesin içerisindeki fazla suyun dışarı çıkmasına yardımcı olur ve kuruma süresini kısaltır.
Tuz aynı zamanda domateslerin böceklenme ve küflenme riskini azaltır. Ancak aşırı miktarda tuz kullanılması, domateslerin tüketim sırasında çok tuzlu olmasına neden olabilir. Bu nedenle tuzun domateslerin yüzeyine eşit şekilde serpilmesi yeterlidir.
İyotlu sofra tuzu yerine doğal kaya tuzu kullanılması, kurutma işlemi için daha uygun bir seçenek olarak öne çıkar.
Güneşte Domates Nasıl Kurutulur?
Güneşte domates kurutmak için sıcak, kuru, doğrudan güneş alan ve hava akımının bulunduğu bir alan seçilmelidir. Balkon, teras, çatı veya bahçe gibi açık alanlar domates kurutmak için kullanılabilir.
Domateslerin nemli bir ortamda bırakılması, kuruma süresini uzatabileceği gibi küflenmeye de yol açabilir. Bu nedenle yağışlı ve nemli havalarda kurutma işlemine ara verilmesi veya domateslerin kapalı bir alana alınması gerekir.
Domatesleri tozdan, sineklerden ve diğer böceklerden korumak için üzerlerine temas etmeyecek şekilde ince bir tülbent veya koruyucu file örtülebilir.
Güneşte domates kurutma süresi hava sıcaklığına, nem oranına ve domateslerin büyüklüğüne göre değişmekle birlikte genellikle 5 ile 7 gün arasında tamamlanır. Domateslerin eşit şekilde kuruması için belirli aralıklarla kontrol edilmesi ve gerekirse çevrilmesi önerilir.
Kurutulmuş Domatesin Kıvamı Nasıl Olmalı?
Doğru şekilde kurutulan domateslerin üzerinde ıslaklık veya yapışkanlık bulunmamalıdır. Ancak domatesler tamamen sertleşip kırılacak kadar da kurutulmamalıdır.
İdeal kurutulmuş domates, deri gibi esnek ve hafif yumuşak bir yapıya sahip olmalıdır. Domatesin içerisinde nem kalması saklama sırasında küflenmeye yol açabilir. Gereğinden fazla kurutulması ise lezzet ve doku kaybına neden olabilir.
Kavanozlara veya bez torbalara kaldırılmadan önce domateslerin tamamen soğuduğundan ve yeterince kuruduğundan emin olunmalıdır.
Fırında Domates Nasıl Kurutulur?
Balkonu veya güneş alan uygun bir bölümü bulunmayanlar, domatesleri fırında da kurutabilir. Bunun için öncelikle fırın tepsisine yağlı kâğıt serilmeli ve kesilen domatesler iç kısımları yukarı bakacak şekilde tepsiye dizilmelidir.
Domateslerin üzerine bir miktar kaya tuzu serpilerek fırın 70-80 dereceye ayarlanmalıdır. Fanlı fırın kullanılması, sıcak havanın tepsinin içerisinde dolaşmasını sağlayarak kuruma işlemini kolaylaştırır.
Domatesler büyüklüklerine ve su oranlarına bağlı olarak yaklaşık 6-8 saat fırında tutulabilir. Oluşan nemin dışarı çıkması için fırın kapağı tahta kaşık yardımıyla hafif aralık bırakılabilir.
Fırında kurutma sırasında domatesler belirli aralıklarla kontrol edilmelidir. Küçük veya ince parçalar daha erken kuruyabileceği için bu parçaların fırından önceden alınması gerekebilir.
Kurutulmuş Domates Nasıl Saklanır?
Tamamen kuruyan domatesler temiz ve kuru cam kavanozlarda, bez torbalarda veya hava almayan saklama kaplarında muhafaza edilebilir. Saklama alanının serin, kuru ve güneş ışığından uzak olması gerekir.
Kavanozların içerisinde nem bulunması domateslerin kısa sürede bozulmasına yol açabilir. Bu nedenle kavanozlar kullanılmadan önce yıkanmalı, tamamen kurutulmalı ve mümkünse sterilize edilmelidir.
Uzun süreli saklama yapılacaksa domateslerin belirli aralıklarla kontrol edilmesi önerilir. Kötü koku, renk değişimi veya küflenme görülen ürünler tüketilmemelidir.
Zeytinyağlı Kurutulmuş Domates Nasıl Hazırlanır?
Kurutulmuş domatesleri doğrudan tüketime hazır hale getirmek için zeytinyağıyla kavanozlama yöntemi tercih edilebilir. Kuruyan domatesler temiz bir kavanoza yerleştirilerek aralarına sarımsak, kekik, biberiye veya isteğe bağlı baharatlar eklenebilir.
Kavanozun tamamı domateslerin üzerini kapatacak kadar zeytinyağıyla doldurulmalıdır. Domateslerin yağın dışında kalması, hava ile temas ederek bozulmasına neden olabilir.
Zeytinyağlı kurutulmuş domatesler kahvaltılarda, sandviçlerde, salatalarda, pizzalarda, makarnalarda ve mezelerde kullanılabilir. Kavanoz açıldıktan sonra ürünün buzdolabında saklanması ve temiz bir kaşıkla alınması tavsiye edilir.
Domates Kuruturken Yapılan Hatalar Nelerdir?
Domatesleri yıkadıktan sonra ıslak bırakmak, çok sulu çeşitler kullanmak ve kurutma alanını havasız seçmek en sık yapılan hatalar arasında yer alır. Domateslerin üst üste veya birbirine değecek şekilde dizilmesi de hava dolaşımını azaltarak küflenme riskini yükseltir.
Geceleri oluşan nem ve çiy de kurutma sürecini olumsuz etkileyebilir. Açık alanda kurutulan domateslerin akşam saatlerinde kapalı ve kuru bir alana alınması, sabah güneş çıktıktan sonra yeniden dışarı çıkarılması daha güvenli olabilir.
HABER MERKEZİ