Halk arasında “bull nettle” ve “spurge nettle” isimleriyle bilinen Cnidoscolus stimulosus, özellikle Florida, Georgia ve Alabama gibi sıcak iklimli bölgelerde yaygın olarak görülüyor. Yaklaşık 30 ila 90 santimetre arasında büyüyebilen bitki, gösterişli görüntüsü nedeniyle birçok kişinin dikkatini çekiyor.
Ancak uzmanlar, bitkinin tüm yüzeyini kaplayan ince dikenli tüylerin ciddi risk oluşturduğunu belirtiyor. Bu tüyler ciltle temas ettiğinde tahriş edici kimyasallar salgılıyor ve kişide yoğun ağrıya neden oluyor.
Ciltte Saatler Süren Yanma Hissi Oluşturuyor
Bitkinin dikenli yapısında bulunan formik asit benzeri maddeler, temas ettiği bölgede adeta kimyasal yanık etkisi yaratıyor. Temas sonrası ciltte kızarıklık, şiddetli kaşıntı, batma hissi ve uzun süre geçmeyen yanma oluşabiliyor.
Uzmanlar, etkisinin genellikle ölümcül olmadığını ancak günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebilecek kadar rahatsız edici olduğunu ifade ediyor. Özellikle hassas cilde sahip kişilerde belirtilerin daha ağır hissedilebildiği belirtiliyor.
Temas Durumunda Ne Yapılmalı?
Uzmanlara göre bitkiyle temas eden kişilerin ilk olarak bölgeyi bol sabunlu suyla temizlemesi gerekiyor. Ardından soğuk kompres uygulanması öneriliyor. Şikayetlerin devam etmesi halinde antihistaminik krem veya ilaç kullanılabiliyor.
Ayrıca temas edilen bölgenin kaşınmaması gerektiği vurgulanıyor. Çünkü ovuşturmak, dikenlerin ciltte daha fazla yayılmasına neden olabiliyor.
Doğa Yürüyüşlerinde Dikkat Edilmeli
Doğa yürüyüşü yapanlar, kampçılar ve açık alanda çalışan kişiler için uzmanlardan önemli uyarılar geliyor. Özellikle bitkinin yaygın olduğu bölgelerde uzun kollu kıyafetler, eldiven ve koruyucu ekipman kullanılması tavsiye ediliyor.
Doğada görülen her güzel bitkiye temas edilmemesi gerektiğini belirten uzmanlar, bilinmeyen türlerden uzak durulmasının önemine dikkat çekiyor.
Türkiye’de Görülme İhtimali Düşük
Cnidoscolus stimulosus, sıcak ve kumlu toprakları sevmesi nedeniyle doğal olarak daha çok ABD’nin güneydoğusunda yetişiyor. Türkiye’de ise özellikle Balıkesir gibi bölgelerin iklim yapısının bu tür için çok uygun olmadığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre Balıkesir’de yaygın olan killi ve humuslu toprak yapısı, bitkinin doğal yaşam koşullarıyla örtüşmüyor. Bu nedenle Türkiye’de doğal şekilde yayılması beklenmiyor. Ancak kontrollü ortamlarda özel koşullarla yetiştirilebileceği ifade ediliyor.
Doğanın büyüleyici görüntüsü bazen ciddi tehlikeleri de beraberinde getirebiliyor. Uzmanlar, özellikle bilinmeyen bitkilere çıplak elle dokunulmaması gerektiği konusunda vatandaşları uyarıyor.
Ömer Faruk KARATOSUN
