Meyve, içeriğinde bulunan şeker nedeniyle uzun süredir tartışmaların odağında yer alıyor. “Meyve yemek şeker hastalığına neden olur mu?”, “Meyvedeki fruktoz zararlı mı?” soruları özellikle diyabet riski taşıyan bireylerin aklını kurcalıyor. Doç. Dr. Muhammed Keskin, YouTube kanalında yaptığı kapsamlı açıklamalarla bu tartışmalara bilimsel veriler ışığında netlik kazandırdı.
Meyvedeki Şeker ile Sofra Şekeri Aynı mı?
Doç. Dr. Muhammed Keskin, şekerin kimyasal yapısına dikkat çekerek önemli bir ayrım yapıyor. Fruktoz ve glikoz tek başına şeker molekülleridir. Bu iki molekül bir araya geldiğinde sükroz oluşur. Hem meyvede bulunan şeker hem de sofra şekeri sükroz içerir. Orta boy bir meyvede yaklaşık 10 gram şeker bulunur. Bu miktar, yaklaşık 5 küp şekere eşdeğerdir. Ancak bu benzerlik, meyve ile rafine şekerin aynı etkiye sahip olduğu anlamına gelmez.
Meyve Neden Zararlı Değil?
Keskin’e göre asıl fark, şekerin vücuda nasıl ve hangi bileşenlerle birlikte alındığıdır. Meyvede bulunan şeker; lif, vitamin, mineral ve antioksidanlarla birlikte gelir. Bu lifli yapı, şekerin kana yavaş karışmasını sağlar. Rafine şeker ve fruktoz şuruplarında ise bu koruyucu bileşenler bulunmaz. Bu nedenle meyve tek başına diyabet riskini artıran bir besin değildir.
Meyve Diyabete Neden Olur mu?
Toplumda sıkça dile getirilen “Meyve yediğim için şeker hastası oldum” düşüncesinin yanlış olduğunu vurgulayan Keskin, diyabetin temel nedenleri arasında aşırı rafine karbonhidrat tüketimi, hareketsiz yaşam ve genel beslenme bozukluklarının yer aldığını söylüyor. Yapılan bilimsel çalışmalar, düzenli ve dengeli meyve tüketiminin tek başına şeker hastalığına yol açmadığını gösteriyor. Aksine, sağlıklı bir beslenme düzeni içinde meyve tüketimi diyabete karşı koruyucu etki gösterebiliyor.
Kalp Sağlığı ve Meyvenin Rolü
Düzenli meyve tüketiminin kalp ve damar sağlığı üzerindeki etkileri de dikkat çekici. Yapılan araştırmalara göre, her gün meyve tüketen bireylerde kalp krizi riskinin yaklaşık yüzde 7 oranında daha düşük olduğu görülüyor. Meyvelerde bulunan antioksidanlar, kalp-damar hastalıkları ve bazı kanser türlerine karşı koruyucu etki sağlıyor.
Günde Kaç Porsiyon Meyve Tüketilmeli?
Genel öneri, sağlıklı bireylerin günde iki porsiyon meyve tüketmesi yönünde. Diyabet veya insülin direnci gibi durumlarda ise bu miktar bir porsiyona düşürülebilir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, kadınlar günde 35 gram, erkekler ise 40 gram şekeri vücutta rahatlıkla metabolize edebiliyor. Bu açıdan bakıldığında, iki porsiyon meyve günlük şeker sınırlarını aşmıyor.
Meyve Suyu ve Kurutulmuş Meyve Uyarısı
Keskin, meyvenin mutlaka bütün halde tüketilmesi gerektiğinin altını çiziyor. Meyve suları liften yoksun olduğu için kan şekerini hızla yükseltiyor. Kurutulmuş meyveler ise hacmi küçüldüğü için farkında olmadan fazla tüketilebiliyor ve tokluk hissi sağlamıyor. Bu nedenle taze meyve, her zaman en doğru tercih olarak öne çıkıyor.
Doğru Zaman ve Doğru Porsiyon Önemli
Meyvenin akşam geç saatlerde, özellikle televizyon karşısında kontrolsüz şekilde tüketilmesi kan şekeri dalgalanmalarına yol açabiliyor. Meyve bir ödül gıdası değil, öğünün dengeli bir parçası olarak görülmeli. Gün içine yayılmış, porsiyon kontrollü ve çeşitlendirilmiş meyve tüketimi sağlığın anahtarlarından biri olarak öne çıkıyor.
Sıla Solaklar VERİM