Deprem sırasında en kritik konulardan biri panik yapmamak. Uzmanlar, insanların panik anında yanlış karar verme eğiliminde olduğunu ve bunun hayati sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor. Sarsıntı başladığı anda yapılacak ilk şey, sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilme riski taşıyan eşyalardan uzaklaşmak. Bulunulan odanın en güvenli noktası seçilerek Çök–Kapan–Tutun pozisyonu alınması gerekiyor.
Sağlam bir masa altına girilebiliyorsa sandalyelerle desteklemek öneriliyor. Masa veya koltuk benzeri hacimli mobilyalar, sarsıntı sırasında koruyucu bir “hayat üçgeni” oluşturuyor. Başın iki el arasına alınması ya da kitap, yastık gibi yardımcı malzemelerle korunması önem taşıyor. Sarsıntı durana kadar bu pozisyonun bozulmaması gerektiği belirtiliyor.
Deprem Sırasında Merdiven, Asansör ve Balkon En Tehlikeli Noktalar
Depremler sırasında insanların en sık yaptığı hataların başında merdivenlere yönelmek geliyor. Yetkililer, merdivenlerin bina ile aynı anda sallanmadığı için çok daha fazla yıkılma riski taşıdığını ifade ediyor. Aynı şekilde balkona çıkmak ya da balkondan aşağı atlamak büyük tehlike oluşturuyor. Asansör kullanmak ise kesinlikle yasak; çünkü hem elektrik kesilebilir hem de asansör katlar arasında sıkışabilir.
Telefonların yalnızca acil durumlar için kullanılması, çakmak veya kibrit yakılmaması ve elektrik düğmelerine dokunulmaması da hayati önem taşıyor.
Açık Alandaysanız Güvenli Mesafeyi Korumak Şart
Deprem dışarıda yakaladığında da dikkat edilmesi gereken birçok nokta bulunuyor. Enerji nakil hatları, ağaçlar, bina ve duvar diplerinden uzak bir alan seçilmesi gerekiyor. Açık arazide duruluyor ise çömelerek tehlikelere karşı hazır beklemek öneriliyor. Toprak kayması veya kaya düşme riski olan yamaçların altından hızla uzaklaşılması gerektiği belirtiliyor.
Deprem sırasında deniz kıyısında olunması durumunda ise vatandaşların tsunami tehlikesine karşı bölgeden hemen uzaklaşması tavsiye ediliyor.
Araç Kullanırken Yapılması Gerekenler
Deprem anında araç içinde olanların güvenli bir şekilde sağa yanaşıp yolu kapatmadan durması gerekiyor. Kontak anahtarının araçta bırakılması, pencerelerin kapatılması ve sarsıntı bitene kadar araç içinde beklenmesi öneriliyor. Enerji hatları, köprüler veya güvenli olmayan bölgelerde araçta kalmak riskli olduğu için sürücülerin bu durumlarda aracı terk ederek açık bir alana geçmesi isteniyor.
Tünel içinde bulunuluyorsa araçtan inilerek yanına yatıp Çök–Kapan–Tutun pozisyonu alınmalı. Kapalı otoparklarda da aynı hareket öneriliyor.
Toplu Taşıma Araçlarında İnmek Değil Tutunmak Hayat Kurtarıyor
Metro veya tren gibi toplu taşıma araçlarında deprem anında kesinlikle inilmiyor. Araçtan inenlerin elektrik hattına temas etme veya karşı yönden gelen trenle çarpışma riski bulunuyor. Bu nedenle vatandaşların araç içindeki sağlam tutamaçlara tutunarak sarsıntının geçmesini beklemesi ve personelin yönlendirmelerine uyması gerekiyor.
Deprem Sonrasında Binalara Dikkatle Yaklaşılmalı
Deprem bittikten sonra hasarlı binalara kesinlikle girilmemesi gerekiyor. Artçı sarsıntıların daha fazla yıkıma yol açabileceği belirtildi. Kapalı alanlardaki vatandaşların önce kendi güvenliğini sağladıktan sonra çevrede yardıma ihtiyaç duyanlara destek olması öneriliyor.
Gaz kokusu alındığında vanaların kapatılması, camların açılması ve binanın derhal terk edilmesi hayati bir kural olarak öne çıkıyor. Acil durum çantası alınarak toplanma noktalarına gidilmesi ve radyo–televizyon uyarılarının takip edilmesi isteniyor.
En Kritik Durum: Enkaz Altında Mahsur Kalanlar
Enkaz altında kalan kişilerin panik yapmadan enerji tasarrufu yapması gerekiyor. Gelişigüzel hareket etmek yerine su boruları veya zemine vurarak ses çıkarmak, ekiplerin yer tespitini kolaylaştırıyor. Bağırarak yardım istemek yalnızca ekip sesleri duyulduğunda yapılmalı, aksi halde gereksiz enerji kaybına neden oluyor.
HABER MERKEZİ