Türkiye’nin deprem kuşağında bulunması, afetlere karşı hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Depremin ne zaman meydana geleceğini önceden kesin olarak bilmek mümkün olmasa da evlerde alınacak tedbirlerle olası riskleri azaltmak mümkün.
Deprem sırasında evlerdeki en önemli tehlikelerden birini devrilen dolaplar, düşen eşyalar, kırılan camlar ve hareket eden büyük mobilyalar oluşturuyor. Bu nedenle vatandaşların yalnızca bina güvenliğine değil, ev içerisindeki eşya düzenine de dikkat etmesi gerekiyor.
AFAD, deprem öncesinde evlerde “tehlike avı” yapılmasını, sarsıntı sırasında düşebilecek veya devrilebilecek eşyaların belirlenerek güvenli hale getirilmesini öneriyor.
Dolap ve raflar sabitlenmeli
Depreme karşı evde alınması gereken önlemlerin başında büyük ve ağır eşyaların duvara sabitlenmesi geliyor. Gardırop, kitaplık, vitrin, televizyon ünitesi, buzdolabı ve yüksek raflar, uygun bağlantı aparatları kullanılarak duvara monte edilmeli.
Dolapların üzerine ağır veya kırılabilir eşyalar konulmamalı. Raflarda bulunan tabak, bardak, vazo ve dekoratif ürünlerin kaymasını engellemek için kaydırmaz yüzeyler veya koruyucu tutucular kullanılmalı.
Dolap kapaklarının deprem sırasında açılmasını önlemek amacıyla çocuk kilidi veya özel kapak mandalları tercih edilebilir. Ağır eşyaların rafların alt bölümlerine yerleştirilmesi de devrilme ve düşme riskini azaltabilir.
Yatak çevresi güvenli olmalı
Yatakların üzerinde veya hemen yanında ağır tablo, büyük ayna, raf ve kitaplık bulundurulmaması gerekiyor. Depremin gece meydana gelmesi halinde bu eşyalar düşerek ciddi yaralanmalara yol açabilir.
Yatakların pencere kenarından, devrilme ihtimali bulunan dolaplardan ve büyük cam yüzeylerden uzak bir noktaya yerleştirilmesi öneriliyor. Çocuk odalarında bulunan yüksek mobilyalar da mutlaka duvara sabitlenmeli.
Yatağın yakınında bir el feneri, düdük, kapalı ayakkabı ve kolay ulaşılabilecek bir telefon bulundurulması, deprem sonrasında güvenli hareket etmeyi kolaylaştırabilir.
Camlar ve pencereler kontrol edilmeli
Deprem sırasında kırılan cam parçaları ev içinde ciddi tehlike oluşturabilir. Büyük cam yüzeylerde koruyucu güvenlik filmi kullanılması, camların kırılması halinde parçaların çevreye dağılmasını azaltabilir.
Perdelerin kapalı tutulması da sarsıntı sırasında kırılan camların odaya yayılmasını sınırlayabilir. Masa, koltuk ve yatak gibi sık kullanılan eşyaların pencere önüne yerleştirilmemesi önem taşıyor.
Avize ve tavana asılı aydınlatma ürünlerinin bağlantıları düzenli olarak kontrol edilmeli. Ağır avizelerin yatak, koltuk veya yemek masasının tam üzerinde bulunmamasına dikkat edilmeli.
Afet ve acil durum çantası hazırlanmalı
Her evde kolay ulaşılabilecek bir noktada afet ve acil durum çantası bulunması gerekiyor. Çantada içme suyu, dayanıklı gıda, el feneri, yedek pil, düdük, ilk yardım malzemeleri, hijyen ürünleri ve düzenli kullanılan ilaçlara yer verilmeli.
Kimlik, sigorta, tapu ve ruhsat gibi önemli belgelerin fotokopilerinin de su geçirmeyen bir dosya içerisinde çantaya eklenmesi öneriliyor. Çocuklar, yaşlılar, engelli bireyler ve evcil hayvanların özel ihtiyaçları ayrıca göz önünde bulundurulmalı.
Çantadaki yiyecek, su, ilaç ve pil gibi malzemelerin son kullanma tarihleri belirli aralıklarla kontrol edilmeli. Afet çantası, çıkış kapısına yakın ancak düşen eşyaların altında kalmayacak güvenli bir noktada tutulmalı.
Gaz ve elektrik vanaları öğrenilmeli
Evde yaşayan herkesin doğal gaz, su vanası ve elektrik şalterinin yerini bilmesi gerekiyor. Deprem sonrasında gaz kokusu alınması durumunda elektrik düğmelerine dokunulmamalı, gaz vanası kapatılmalı ve bina güvenli biçimde terk edilmeli.
Yanıcı ve parlayıcı maddeler, düşmeyecek şekilde kapalı ve alt raflarda saklanmalı. Soba, ısıtıcı ve benzeri cihazların devrilmeye karşı sabitlenmesi, olası yangın riskinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.
Evlerde yangın söndürme tüpü ve duman dedektörü bulundurulması da afet sonrası ortaya çıkabilecek yangınlara karşı önemli bir tedbir olarak değerlendiriliyor.
Aile afet planı oluşturulmalı
Deprem sırasında aile bireyleri farklı yerlerde bulunabilir. Bu nedenle ev içinde ve dışında güvenli buluşma noktaları önceden belirlenmeli.
Aile bireylerinin ulaşamaması halinde iletişim kurulacak şehir dışındaki bir yakının telefon numarası herkes tarafından bilinmeli. Çocuklara adres, telefon numarası ve acil durumda aranacak kişiler öğretilmeli.
Binaya en yakın afet ve acil durum toplanma alanının yeri önceden öğrenilmeli. Binadan çıkış yolları, merdivenler ve acil çıkış kapıları eşya ile kapatılmamalı.
Deprem anında ne yapılmalı?
Sarsıntı başladığında panik yapılmamalı, sabitlenmemiş dolaplardan, raflardan ve pencerelerden uzak durulmalı. Güvenli bir noktada “Çök, Kapan, Tutun” hareketi uygulanarak baş ve boyun bölgesi korunmalı.
Sarsıntı devam ederken merdivenlere veya çıkış kapısına koşulmamalı, balkon kullanılmamalı ve asansöre binilmemeli. Deprem sona erdikten sonra çevredeki riskler kontrol edilerek bina dikkatli biçimde terk edilmeli.
Depreme karşı hazırlık yalnızca afet çantası hazırlamakla sınırlı kalmıyor. Evdeki eşyaların güvenli hale getirilmesi, aile planı oluşturulması ve doğru davranışların düzenli olarak tekrar edilmesi, olası bir deprem sırasında can güvenliğinin korunmasına yardımcı oluyor.
HABER MERKEZİ