Deprem anında binalarda meydana gelen sarsıntılar yalnızca duvarları ve eşyaları değil, kapı ve pencere sistemlerini de etkileyebiliyor. Özellikle güçlü depremlerde kapıların sıkışması, açılmaması veya normalden daha zor hareket etmesi, bina içerisindeki kişilerin karşılaşabileceği tehlikeler arasında bulunuyor.
Deprem sırasında kapıların sıkışmasının temel nedeni, sarsıntıyla birlikte bina elemanlarının ve kapı kasalarının şekil değiştirmesi. Kapı kasasında oluşan küçük bir kayma bile kapının normal şekilde açılmasını engelleyebiliyor.
Depremde Kapılar Neden Aniden Sıkışır?
Deprem sırasında yer kabuğunda meydana gelen hareketler, binaların farklı yönlerde sallanmasına neden oluyor. Bu hareketler sırasında binanın katları birbirlerine göre yatay yönde yer değiştirebiliyor.
Yapının hareket etmesiyle birlikte kapıların monte edildiği duvarlarda ve kapı kasalarında şekil değişiklikleri oluşabiliyor.
Normal koşullarda kapı ile kapı kasası arasında açılıp kapanmayı sağlayan küçük boşluklar bulunuyor. Ancak sarsıntıyla kapı kasasının biçimi değiştiğinde bu boşluklar daralabiliyor.
Bunun sonucunda kapı kanadı kasaya sürtünerek sıkışabiliyor ve açılması zorlaşabiliyor.
Kapı Kasasında Kayma Yaşanıyor
Deprem sırasında bir kapının açılmaması, mutlaka kilit mekanizmasının devreye girdiği anlamına gelmiyor. Sarsıntı nedeniyle kapı kasasında meydana gelen eğilme veya kayma, kapı kanadının hareketini engelleyebiliyor. Bu durumda kapı, kilitli olmadığı halde kilitlenmiş gibi hissedilebiliyor.
Deprem Sırasında Kapı Sıkışırsa Ne Yapılmalı?
Deprem anında kapının açılmaması durumunda yapılması gereken en önemli şey, devam eden sarsıntı sırasında çıkışa ulaşmaya çalışmak yerine kişinin kendisini korumasıdır. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), deprem sırasında bina içerisinde bulunan vatandaşların merdivenlere ve çıkışlara koşmaması gerektiğini vurguluyor.
Güvenli bir noktada Çök-Kapan-Tutun hareketinin uygulanması, baş ve boyun bölgesinin korunması gerekiyor.
Sarsıntı sona erdikten sonra çevredeki tehlikeler değerlendirilerek güvenli tahliye gerçekleştirilmelidir.
Kapı sıkışmışsa zorlayarak açmaya çalışmak, özellikle hasarlı bir yapıda ek tehlikeler oluşturabilir. Güvenli çıkış mümkün değilse ve kişi mahsur kalmışsa 112 Acil Çağrı Merkezi'nden yardım istenmelidir.
HABER MERKEZİ
