Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması nedeniyle uzmanlar, vatandaşların deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılması gerekenler konusunda bilinçli olması gerektiğini belirtiyor. Özellikle yapı güvenliği, ev içi düzenlemeler ve acil durum planlarının hayati önem taşıdığı vurgulanırken, küçük ihmallerin büyük felaketlere yol açabileceğine dikkat çekiliyor.
Deprem riskini azaltmak için hem binaların sağlam olması hem de vatandaşların afet anında doğru davranışları bilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Yerleşim Alanı Seçimi Büyük Önem Taşıyor
Uzmanlara göre deprem riskini azaltmanın ilk adımı doğru yerleşim planlamasından geçiyor. Kaygan, ovalık ve gevşek zeminli bölgelerin yapılaşmaya açılmaması gerektiği belirtilirken, özellikle eğimli arazilere yapılan kontrolsüz yapıların büyük risk taşıdığı ifade ediliyor.
Dik yamaçların, boğaz ve vadilerin yakınında yapılaşmanın tehlikeli olduğu belirtilirken, çığ riski bulunan bölgelerde de konut yapılmaması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca mevcut binaların dayanıklılık testlerinden geçirilmesi ve gerekli güçlendirme çalışmalarının yapılması öneriliyor.
Uzmanlar, deprem sigortasının da olası afetlerde maddi kayıpları azaltmak açısından önemli olduğuna dikkat çekiyor.
Ev İçindeki Eşyalar da Hayati Risk Oluşturabiliyor
Deprem sırasında sadece bina değil, ev içindeki sabitlenmemiş eşyalar da ciddi yaralanmalara neden olabiliyor. Bu nedenle dolap, raf, avize, klima ve beyaz eşyaların sağlam şekilde sabitlenmesi gerektiği ifade ediliyor.
Ağır eşyaların bulunduğu dolap kapaklarına mekanik kilit takılması önerilirken, rafların önüne elastik bant veya tel yerleştirilmesinin devrilmeleri önleyebileceği belirtiliyor.
Uzmanlar ayrıca gaz kaçağı ve yangın riskine karşı otomatik gaz vanaları ve sigorta sistemlerinin kullanılmasını tavsiye ediyor.
Deprem Anında Panik Yapılmamalı
Afet uzmanları, deprem anında en büyük tehlikelerden birinin panik olduğunu belirtiyor. Vatandaşların sarsıntı sırasında merdivenlere veya çıkış kapılarına koşmaması gerektiği vurgulanıyor.
Deprem sırasında uygulanması gereken en önemli hareketin “ÇÖK-KAPAN-TUTUN” olduğu ifade edilirken, sağlam bir masa altına ya da koruma sağlayabilecek eşyaların yanına geçilmesi gerektiği belirtiliyor.
Balkonlardan atlamanın ve asansör kullanımının büyük risk oluşturduğu kaydedilirken, pencere ve camlardan uzak durulması gerektiği hatırlatılıyor.
Açık Alanda ve Araç İçinde Deprem Olursa Ne Yapılmalı?
Açık alanda bulunan kişilerin bina, direk, enerji hattı ve ağaçlardan uzak durması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca kaya düşmesi ve heyelan riski bulunan bölgelerden uzaklaşılması öneriliyor.
Araç kullanan sürücülerin ise güvenli bir noktaya yanaşıp araç içinde beklemesi gerektiği ifade ediliyor. Köprü, tünel veya enerji hatlarının yakınında bulunulması durumunda ise aracın terk edilerek açık alanlara geçilmesi tavsiye ediliyor.
Metro ve toplu taşıma araçlarında bulunan kişilerin paniğe kapılmadan yetkililerin talimatlarını takip etmesi gerektiği belirtiliyor.
Deprem Sonrasında İlk Kontrol Güvenlik Olmalı
Deprem sonrasında gaz kaçağı, yangın ve elektrik risklerine karşı dikkatli olunması gerektiği ifade ediliyor. Uzmanlar, gaz kokusu hissedilmesi durumunda vanaların kapatılmasını ve binanın hızla terk edilmesini öneriyor.
Artçı sarsıntıların büyük risk oluşturduğuna dikkat çekilirken, hasarlı binalara kesinlikle girilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Vatandaşların acil durum çantalarını hazır tutmaları, mahalle toplanma alanlarını önceden öğrenmeleri ve aile bireyleriyle iletişim planı oluşturmaları gerektiği ifade ediliyor.
Yıkıntı Altında Kalanlar Enerjisini Kontrollü Kullanmalı
Uzmanlara göre yıkıntı altında kalan kişilerin panik yapmaması hayati önem taşıyor. Gereksiz hareketlerin yaralanmaları artırabileceği belirtilirken, kişinin enerjisini kontrollü kullanması gerektiği ifade ediliyor.
Kurtarma ekiplerine ulaşmak için borulara, duvarlara veya zemine vurularak ses çıkarılması öneriliyor. Ses kullanılırken ise enerjinin dikkatli tüketilmesi gerektiği belirtiliyor.
Deprem gerçeğiyle yaşayan Türkiye’de uzmanlar, afet bilincinin artırılması gerektiğini vurgularken, alınacak basit önlemlerin birçok hayatı kurtarabileceğine dikkat çekiyor.
HABER MERKEZİ