İran Meclisi’nde gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunan Galibaf, hem İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarına hem de ABD ile yürütülen temaslara değindi.
“İran’ın tutumu açık ve kesin”
Galibaf, ABD’nin son dönemde arabulucular üzerinden bazı öneriler sunduğunu belirterek, Tahran yönetiminin tek taraflı talepleri kabul etmeyeceğini ifade etti.
İran’ın tavrının net olduğunu söyleyen Galibaf, İslamabad Mutabakatı çerçevesinde belirlenen yedi şart yerine getirilmeden Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını vurguladı.
Galibaf, ABD’nin İran’a karşı izlediği politikayı da eleştirerek Washington yönetiminin bir gün müzakere mesajı verdiğini, başka bir gün ise tehdit diline başvurduğunu savundu.
ABD’ye “çelişkili mesajlar” eleştirisi
İran Meclis Başkanı, ABD’den gelen farklı açıklamaların Tahran üzerinde baskı oluşturmayı amaçladığını ileri sürdü.
Galibaf, İran’ın ulusal güvenlik politikasını günlük siyasi açıklamalara göre şekillendirmediğini belirterek, kararların karşı tarafın sahadaki gerçek adımlarına göre alındığını söyledi.
Gazze ve İsrail konusunda da konuştu
Konuşmasında Gazze’deki savaşa da değinen Galibaf, İsrail yönetimine sert eleştiriler yöneltti. İsrail’in uluslararası kamuoyundaki konumunun giderek zayıfladığını savunan Galibaf, ABD’nin desteğine rağmen İsrail’in siyasi ve askeri baskı altında olduğunu ileri sürdü.
İslamabad Mutabakatı 14 maddeden oluşuyor
ABD ile İran arasında haziran ayında imzalanan İslamabad Mutabakatı, toplam 14 maddeden oluşuyor.
Mutabakat kapsamında savaşın sona erdirilmesi ve tarafların birbirlerinin egemenliğine saygı göstermesinin yanı sıra şu başlıkların yer aldığı belirtiliyor:
- ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırması
- Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanması
- İran’ın nükleer programına ilişkin düzenlemeler
- İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması
- İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması
Ancak mutabakatın uygulanması konusunda iki taraf arasında anlaşmazlık çıktığı ve ABD-İran çatışmasının temmuz ayında yeniden başladığı ifade edildi.
İran’ın yedi şartından beşi açıklanmıştı
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, eylül ayında yaptığı açıklamada Tahran’ın müzakerelerin ilerlemesi için öne sürdüğü yedi şarttan beşini kamuoyuyla paylaşmıştı.
Buna göre İran’ın talepleri arasında dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, tüm cephelerde savaşın sona ermesi, ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahale etmemesi, İran topraklarına yönelik saldırıların durdurulması ve deniz ablukasının kaldırılması bulunuyor.
Rızai, diğer iki şartın ayrıntılarını ise açıklamamıştı.
Hürmüz Boğazı yeniden gündemin merkezinde
Galibaf’ın açıklamalarıyla birlikte Hürmüz Boğazı yeniden uluslararası gündemin en kritik başlıklarından biri haline geldi. İran yönetimi, yedi şartın yerine getirilmesini boğazın açılması için temel koşul olarak gösterirken, ABD ile Tahran arasındaki gerilimin nasıl şekilleneceği yakından takip ediliyor.
İHA
