150 binden fazla kişinin uzun yıllar boyunca takip edildiği araştırmada, haftada üç veya daha fazla porsiyon patates kızartması yiyen bireylerde tip 2 diyabet riskinin yaklaşık yüzde 20 oranında arttığı ortaya çıktı. Uzmanlara göre riskin temel nedeni patatesin kendisi değil, hazırlanış şekli ve kızartma yöntemi.
Patates Aslında Besin Değeri Yüksek Bir Gıda
Uzmanlar, doğru yöntemle tüketildiğinde patatesin oldukça faydalı bir besin olduğunu belirtiyor. Özellikle kabuğuyla tüketilen patatesin lif bakımından zengin olduğu ve kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olabildiği ifade ediliyor.
Patates aynı zamanda potasyum, C vitamini ve B6 vitamini açısından da güçlü bir kaynak olarak gösteriliyor. Ancak işlenmiş hale getirildiğinde ve yüksek sıcaklıkta kızartıldığında sağlık üzerindeki etkisi tamamen değişebiliyor.
Kızartma Yöntemi Riski Artırıyor
Araştırmalarda özellikle hazır ve dondurulmuş patates ürünlerine dikkat çekiliyor. Uzmanlara göre bazı ürünlerde parlak ve altın sarısı görünüm elde etmek için ek şeker kullanılabiliyor.
Bu durum patatesin glisemik indeksini yükselterek kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açabiliyor. Ayrıca yüksek sıcaklıkta kızartılan patateslerde nişasta yapısı değişiyor ve daha hızlı sindirilen bir hale geliyor.
Yüksek Isı Zararlı Maddeler Oluşturabiliyor
Bilim insanları, kızartma sırasında akrilamid adı verilen zararlı bileşiklerin oluşabileceğini belirtiyor. Özellikle yüksek sıcaklıkta uzun süre pişirilen yiyeceklerde bu maddelerin ortaya çıkmasının sağlık açısından risk oluşturabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre sık tüketilen kızartmalar, uzun vadede metabolik hastalıkların ortaya çıkma riskini artırabiliyor.
Tekrar Kullanılan Yağlar Büyük Risk Taşıyor
Fast food restoranlarında kullanılan yağların defalarca ısıtılması da uzmanların dikkat çektiği önemli konular arasında yer alıyor. Sürekli tekrar kullanılan yağlarda trans yağ oluşumu artabiliyor.
Bu durum kötü kolesterol seviyelerinin yükselmesine, kalp-damar hastalıklarına ve obezite riskine zemin hazırlayabiliyor.
Aynı zamanda kızartma işlemi patatesin kalori miktarını da ciddi ölçüde artırıyor. Bu da kilo alımı ve insülin direnci riskini beraberinde getiriyor.
Ultra İşlenmiş Gıdalar Alarm Veriyor
Patates kızartması, ultra işlenmiş gıdalar kategorisinde değerlendiriliyor. Araştırmalar bu tür besinlerin bağırsak sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ve vücuttaki iltihap seviyesini artırabileceğini gösteriyor.
Uzun süreli ve yoğun tüketim durumunda diyabet, obezite ve kalp hastalıkları riskinin yükseldiği belirtiliyor.
Tamamen Yasaklanmalı mı?
Uzmanlar patates kızartmasının tamamen hayatımızdan çıkarılması gerektiğini söylemiyor. Burada en önemli noktanın tüketim sıklığı ve porsiyon kontrolü olduğu vurgulanıyor.
Ara sıra tüketilen kızartmaların daha güvenli olduğu belirtilirken, yanında protein ve lif içeren besinlerin tercih edilmesinin kan şekerinin daha dengeli yükselmesine yardımcı olabileceği ifade ediliyor.
Daha Sağlıklı Patates Tüketim Yöntemleri
Patates severler için daha sağlıklı alternatiflerin de bulunduğu belirtiliyor. Fırında kabuklu patates yapmak, airfryer kullanmak veya tatlı patates tercih etmek daha düşük riskli seçenekler arasında gösteriliyor.
Ayrıca pişirildikten sonra soğutulan patateslerde oluşan dirençli nişastanın kan şekerini daha yavaş yükseltebildiği ifade ediliyor.
Uzmanlardan Beslenme Uyarısı
Uzmanlar günlük beslenmede doğal ve işlenmemiş gıdalara ağırlık verilmesi gerektiğini belirtiyor. Patates kızartmasının ise sık tüketilen bir alışkanlık yerine, ara sıra yapılan küçük kaçamaklar olarak değerlendirilmesi öneriliyor.
HABER MERKEZİ