Japon nörobilimci Ryuta Kawashima liderliğinde yürütülen araştırmada, manuel vitesli araç kullanan sürücülerin beyin aktiviteleri incelendi. Çalışmada elde edilen nörogörüntüleme verileri, debriyaj, vites kolu ve gaz pedalının eş zamanlı kullanımını gerektiren manuel sürüşün, beynin özellikle prefrontal korteks olarak adlandırılan bölgesini daha aktif hale getirdiğini gösterdi.
Prefrontal korteks; dikkat, planlama, problem çözme, karar verme ve hafıza gibi birçok önemli bilişsel işlevin yönetildiği beyin bölgesi olarak biliniyor.
Sürekli karar vermeyi gerektiriyor
Manuel vites kullanan sürücüler, sürüş sırasında motor devri, yol eğimi, hız ve trafik yoğunluğu gibi birçok değişkeni aynı anda değerlendirerek uygun vites seçimini yapmak zorunda kalıyor.
Araştırmacılar, bu sürecin beyni sürekli aktif tuttuğunu ve her sürüşün zihinsel açıdan bir egzersiz niteliği taşıyabileceğini belirtiyor.
Otomatik vites sürüşü daha az bilişsel yük oluşturuyor
Araştırmada otomatik vitesli araçların sunduğu kullanım kolaylığının, sürücünün zihinsel yükünü azalttığı da ifade edildi. Debriyaj ve vites değiştirme ihtiyacının ortadan kalkmasıyla birlikte sürücünün yerine getirmesi gereken görev sayısı azalırken, beynin manuel sürüşe kıyasla daha düşük düzeyde bilişsel faaliyet gösterdiği kaydedildi.
Demans riskine ilişkin değerlendirme
Araştırmayı yürüten Prof. Dr. Ryuta Kawashima, manuel vites kullanımının oluşturduğu sürekli zihinsel uyarımın, özellikle ileri yaşlarda bilişsel fonksiyonların korunmasına katkı sağlayabileceğini değerlendirdi.
Araştırmacılar, bu durumun demans riskini doğrudan önlediğini kanıtlamadığını ancak beynin aktif kullanılmasının bilişsel sağlığın korunmasına olumlu katkı sunabileceğini vurguladı. Bu nedenle elde edilen bulguların, daha geniş kapsamlı çalışmalarla desteklenmesi gerektiği ifade edildi.
Manuel vitesli araçlar azalıyor
Son yıllarda otomotiv sektöründe otomatik vitesli araçlara olan talep hızla artarken, manuel şanzımanlı modellerin üretim ve satış oranları birçok ülkede önemli ölçüde geriledi.
Uzmanlar, buna rağmen manuel vites kullanımının sürüş becerileri ve bilişsel süreçler açısından farklı avantajlar sağlayabileceğini belirtiyor. Araştırma, uzun yıllardır manuel araç kullanmayı tercih eden sürücüler açısından dikkat çekici bilimsel veriler ortaya koymuş oldu.
HABER MERKEZİ