Kahvaltı sofralarını zenginleştirmek isteyenler için domatesli, biberli, patlıcanlı, acılı, cevizli ve hatta balkabaklı sos tarifleri yeniden gündemde. Özellikle kış hazırlığı yapanların tercih ettiği kahvaltılık soslar, doğru kavanozlama yöntemiyle uzun süre saklanabiliyor. İşte evde kolayca hazırlanabilecek 10 farklı kahvaltılık sos tarifi ve yapılış aşamaları...
Kışlık Şakşuka Sos Tarifi
Kışlık hazırlık denildiğinde akla gelen tariflerden biri de şakşuka sos oluyor. Patlıcan, domates ve biberle hazırlanan bu sos, kahvaltı sofralarının yanı sıra yemeklerin yanında da servis edilebiliyor.
Malzemeler
• 3 kg domates
• 1,5 kg patlıcan
• 1 kg yeşil biber
• 1 kg kapya biber
• 1 baş sarımsak
• Tuz
• Kızartmak için sıvı yağ
Yapılışı
Patlıcanlar alacalı soyulup doğranır ve acısının çıkması için tuzlu suda bekletilir. Kapya biberler ve domatesler yıkanıp kabukları soyulmadan blenderdan geçirilir. Yeşil biberler doğranır. Tavaya sıvı yağ alınarak patlıcanlar ve yeşil biberler kızartılır.
Geniş bir tencereye blenderdan geçirilen domates ve kapya biber alınır. Kaynamaya başladıktan 10-15 dakika sonra rendelenmiş sarımsak eklenir. Birkaç dakika daha pişirildikten sonra kızartılan patlıcan ve biberler ilave edilir. Tuz eklenip 5-6 dakika kaynatılır. Sıcakken kavanozlara doldurulur, kapakları kapatılıp ters çevrilir. Bir gece dinlendirildikten sonra serin yerde saklanabilir.
Kışlık Acı Sos Tarifi
Acı sevenlerin kahvaltı sofralarında sıkça tercih ettiği kışlık acı sos, domates, kapya biber, süs biberi ve sarımsakla hazırlanıyor. İştah açıcı lezzetiyle yemeklerin yanında da tüketilebiliyor.
Malzemeler
• 2 kg Bursa domatesi
• Yarım kg kırmızı kapya biber
• 100 gram acı süs biberi
• 150 gram tatlı kıl biber
• 15 diş sarımsak
• Yarım demet maydanoz
• 1 yemek kaşığı tuz
• 1 büyük çay bardağı zeytinyağı
• Yarım çay bardağından biraz fazla elma sirkesi veya üzüm sirkesi
Yapılışı
Domateslerin kabukları soyulur, robotta çekilir ve tencereye alınarak 30-40 dakika kaynatılır. Kırmızı biberler, yeşil biberler ve sarımsaklar ayrı ayrı robotta çekilir. Maydanoz ince doğranır.
Domatesler kaynadıktan sonra üzerine biberler, sarımsak, tuz, zeytinyağı ve sirke eklenir. Sos suyunu çekene kadar yaklaşık 25-30 dakika daha kaynatılır. Ocaktan almadan önce maydanoz eklenip karıştırılır. Sıcak halde kavanozlara doldurulur, kapakları kapatılıp ters çevrilir. Bir gün bekledikten sonra serin yerde muhafaza edilir.
Közlenmiş Patlıcanlı Kahvaltılık Sos Tarifi
Közlenmiş patlıcan ve kırmızı biberin birleşimiyle hazırlanan bu sos, yoğun aromasıyla özellikle kahvaltılarda ekmek üzerine sürülerek tüketiliyor.
Malzemeler
• 6-7 adet olgun domates
• 7-8 adet kırmızı yağ biberi
• 7-8 adet orta boy patlıcan
• Yarım demet maydanoz
• 1 adet havuç
• 5-6 diş sarımsak
• 4 yemek kaşığı zeytinyağı
• 3 adet acı kıl biber veya sivri biber
• Yarım çay bardağı zeytinyağı
• 1 yemek kaşığı toz şeker
• 1,5 yemek kaşığı tuz
• 1 çay bardağı üzüm sirkesi
Yapılışı
Patlıcanlar ve kırmızı biberler ocakta ya da 180 derece fırında közlenir. Patlıcanların közlenmeden önce birkaç yerinden delinmesi gerekir. Domateslerin kabukları soyulup küp doğranır ve geniş bir tencerede yaklaşık yarım saat pişirilir.
Közlenen patlıcan ve biberlerin kabukları soyulur, ince doğranır. Acı biberler zeytinyağında hafifçe sotelenir. Pişen domateslerin üzerine köz patlıcan, köz biber ve rendelenmiş havuç eklenir. Yaklaşık 10 dakika kaynatılır. Ardından blenderdan geçirilir. Üzerine şeker, tuz, sirke, zeytinyağı ve sotelenmiş biber eklenir. Son olarak sarımsak ve maydanoz ilave edilir. Sıcakken kavanozlara paylaştırılır ve ters çevrilerek saklanır.
Köz Patlıcanlı Kırmızı Biberli Sos Tarifi
Az malzemeyle hazırlanan köz patlıcanlı kırmızı biberli sos, pratik kahvaltılık arayanlar için dikkat çekiyor. Bu tarifte köz tadı ön planda yer alıyor.
Malzemeler
• 2 adet orta boy közlenmiş patlıcan
• 2 adet orta boy közlenmiş kırmızı biber
• 2 diş sarımsak
• 2 yemek kaşığı sirke
• 2 yemek kaşığı domates püresi
• 2 çay kaşığı tuz
• 2 çay kaşığı karabiber
• 1 çay kaşığı kimyon
• 6 yemek kaşığı zeytinyağı
Yapılışı
Domates püresi için küçük bir domates rendelenir ya da blenderdan geçirilir. Tencereye alınarak az tuz ve şekerle suyunu çekene kadar pişirilir. Közlenmiş patlıcan ve kırmızı biberlerin kabukları soyulur.
Tüm malzemeler blendera alınır. Homojen ve pürüzsüz bir kıvam alana kadar çekilir. Tuz oranı kontrol edilir. Hazırlanan sos kahvaltılarda, kızarmış ekmek üzerinde ya da meze olarak servis edilebilir.
Domates Kabuğundan Salça Tarifi
Domates kabuklarını değerlendirmek isteyenler için hazırlanan bu tarif, israfı önleyen pratik bir yöntem sunuyor. Az malzemeyle ev yapımı salça elde edilebiliyor.
Malzemeler
• 8 kg domates kabuğu
• 1 tatlı kaşığı kaya tuzu
Yapılışı
Domatesler yıkanır ve kabukları soyulur. Soyulan kabuklar uygun bir tencereye alınır. Orta ateşte, ara ara karıştırılarak yaklaşık 1,5 saat pişirilir. Kabuklar yumuşadıktan sonra ocaktan alınır ve biraz soğutulur.
Pişen kabuklar kevgire alınır. Kaşık ya da spatula yardımıyla ezilerek suyu çıkarılır. Elde edilen domates suyu ayrı bir tencereye alınır. Kaya tuzu eklenir ve yaklaşık 45 dakika daha pişirilir. Kıvam alan salça kavanoza doldurulur. Hemen kullanılmayacaksa üzerine zeytinyağı eklenerek buzdolabında saklanabilir.
Lutenitsa Kahvaltılık Sos Tarifi
Balkan mutfağının sevilen lezzetlerinden lutenitsa, patlıcan, kırmızı biber ve domatesle hazırlanıyor. Kışlık kahvaltılık sos olarak sıkça tercih ediliyor.
Malzemeler
• 4 kg etli domates
• 2 kg salçalık kırmızı biber
• 1 kg patlıcan
• Yarım baş sarımsak
• Yarım su bardağından biraz fazla zeytinyağı
• 2 çay bardağı sirke
• Çubruka baharatı
• Tuz
Yapılışı
Patlıcanlar ve kırmızı biberler közlenir. Kabukları soyulduktan sonra küçük küçük doğranır. Domateslerin kabukları soyulur, doğranır ve tencereye alınır. Üzerine közlenmiş patlıcan, biber ve sarımsak eklenir.
Karışım ara ara karıştırılarak domatesler suyunu çekene kadar pişirilir. Ardından blenderdan geçirilir. Zeytinyağı, sirke, çubruka ve tuz eklenir. Sirke suyunu çekene kadar pişirmeye devam edilir. Sos sıcakken steril kavanozlara doldurulur, kapakları sıkıca kapatılır ve ters çevrilir. Serin ve kuru yerde saklanabilir.
Biberli Domatesli Sos Tarifi
Kaynatmadan hazırlanan biberli domatesli sos, özellikle pratik tarif arayanların ilgisini çekiyor. Bu sosun bozulmaması için kuru kaşık kullanılması önem taşıyor.
Malzemeler
• 8 adet büyük boy domates
• 1 kg kıl biber
• 7 diş sarımsak
• 1 yemek kaşığı pul biber
• 1 tatlı kaşığı limon tuzu
• 1 su bardağı üzüm sirkesi
• 1 su bardağı sıvı yağ veya zeytinyağı
• 1,5 yemek kaşığı salamuralık tuz
• Yarım demet maydanoz
Yapılışı
Domatesler ortadan ikiye bölünüp rendelenir. Kıl biberler küçük küçük doğranır. Sarımsaklar ince kıyılır. Geniş bir kapta domates rendesi, biber, sarımsak, pul biber, limon tuzu, sirke, yağ, tuz ve doğranmış maydanoz karıştırılır.
Karışım yaklaşık 15 dakika bekletilir. Tuz tamamen eridikten sonra kavanozlara doldurulur. Kavanozlar ağzına kadar doldurulmamalıdır. Sos 2 gün dışarıda bekletilir, ardından buzdolabında ya da serin yerde saklanır. Kullanırken ıslak kaşık değdirilmemelidir.
Acuka Tarifi
Acuka, kahvaltı sofralarının klasikleşen lezzetlerinden biri. Salça, ceviz, sarımsak ve baharatlarla hazırlanan bu tarif, meze olarak da servis edilebiliyor.
Malzemeler
• 2 yemek kaşığı domates salçası
• 1 yemek kaşığı biber salçası
• 4-5 diş rendelenmiş sarımsak
• 2 yemek kaşığı dövülmüş ceviz
• 1 çay kaşığı kimyon
• 1 çay kaşığı pul biber
• 1 çay kaşığı kekik
• Yarım çay kaşığı karabiber
• 2 yemek kaşığı bayat ekmek içi
• 1,5 yemek kaşığı sıvı yağ
• 1 çay kaşığı susam
Yapılışı
Sıvı yağ tavaya alınır. Domates salçası ve biber salçası eklenerek kavrulur. Salçanın kokusu çıktıktan sonra sarımsak, ceviz, baharatlar, bayat ekmek içi ve susam eklenir.
Karışım birkaç dakika daha kavrulur. Toplam kavurma süresinin 7-8 dakikayı geçmemesi yeterlidir. Hazırlanan acuka servis tabağına alınır. İsteğe göre baharat oranı artırılarak daha acılı hale getirilebilir.
Sürmelik Balkabaklı Kahvaltılık Sos Tarifi
Tatlı ve baharatlı aromasıyla farklı bir kahvaltılık sos arayanlar için balkabaklı sos öne çıkıyor. Kızarmış ekmek üzerine sürülerek tüketilebiliyor.
Malzemeler
• 250 gram küp doğranmış bal kabağı
• 3 yemek kaşığı tereyağı veya margarin
• 3/4 çay bardağı esmer şeker
• Yarım mandalina veya portakal suyu
• 1 çubuk tarçın
• 2 adet karanfil
• 1 ince dilim taze zencefil
• 1 çay bardağı sıcak su
• Çok az muskat rendesi
Yapılışı
Tereyağı sos tenceresinde eritilir. Küp doğranmış bal kabakları eklenerek yaklaşık 3 dakika sotelenir. Üzerine esmer şeker, çubuk tarçın, karanfil, zencefil ve mandalina ya da portakal suyu eklenir.
Sıcak su ilave edilir ve tencerenin kapağı kapatılır. Kabaklar yumuşayana kadar yaklaşık 20 dakika pişirilir. Piştikten sonra tarçın çubuğu ve karanfiller çıkarılır. Karışım blenderdan geçirilerek pürüzsüz kıvam alması sağlanır. Soğuduktan sonra kahvaltılarda tüketilebilir.
Havuçlu Kahvaltılık Sos Tarifi
Havuç, domates ve kapya biberle hazırlanan bu sos, hem kahvaltıya lezzet katıyor hem de kışlık olarak saklanabiliyor.
Malzemeler
• 2 kg domates
• 500 gram havuç
• 1,5 kg kapya biber
• 1 baş sarımsak
• Yarım çay bardağı zeytinyağı veya sıvı yağ
• 1,5-2 yemek kaşığı kaya tuzu
• 1 tatlı kaşığı toz şeker
• İsteğe bağlı yarım çay bardağı sirke
Yapılışı
Domatesler, kapya biberler ve sarımsaklar yıkanır. Havuçların kabukları soyulur. Domates, kapya biber ve havuç ayrı ayrı rondodan geçirilir. Sarımsaklar ince doğranır.
Geniş bir tencereye yağ alınır. Önce havuçlar eklenip birkaç dakika kavrulur. Ardından domates ve kapya biber ilave edilir. Tuz, şeker ve isteğe bağlı sirke eklenir. Sos orta ateşte kaynatılır, ardından kısık ateşte 1-1,5 saat kadar pişirilir. Pişmeye yakın sarımsak eklenir.
Koyu kıvam alan sos sıcakken steril kavanozlara doldurulur. Kapakları sıkıca kapatılıp ters çevrilir. Soğuduktan sonra serin ve karanlık yerde saklanabilir. Hemen tüketilecekse buzdolabında muhafaza edilmelidir.
Kahvaltılık Sosları Saklarken Nelere Dikkat Edilmeli?
Kışlık sosların uzun süre dayanması için kavanozların temiz ve steril olması gerekiyor. Soslar kavanoza sıcakken doldurulmalı, kapaklar sıkıca kapatılmalı ve kavanozlar ters çevrilerek vakumlanmalıdır. Açılan kavanozlar buzdolabında saklanmalı ve içine ıslak ya da kirli kaşık sokulmamalıdır.
