Spor denildiğinde akla genellikle futbol, boks, tenis ya da yüzme geliyor. Ancak dünyanın dört bir yanında yıllardır sürdürülen bazı sporlar, kuralları ve oynanış biçimleriyle alışılmışın oldukça dışında kalıyor. Kimileri yüzyıllardır devam eden geleneklerden doğarken kimileri ise eğlence amacıyla ortaya çıkıp zamanla uluslararası organizasyonlara dönüşüyor.
İşte dünyanın en sıra dışı ve ilginç 15 spor dalı...
1. Ekstrem Ütüleme: Ütü Masası Dağın Tepesine Çıkıyor
Dünyanın en ilginç sporlarından biri olarak gösterilen ekstrem ütüleme, İngilizce adıyla “Extreme Ironing”, günlük hayatın en sıradan işlerinden birini ekstrem sporlarla bir araya getiriyor.
Bu aktivitede katılımcılar ütü masasını ve kıyafetlerini sıradan bir odaya değil; dağ zirvelerine, ormanlara, kayak pistlerine, su altına veya başka zorlu noktalara taşıyor. Amaç, seçilen olağan dışı ortamda kıyafet ütülemek.
Ekstrem ütüleme özellikle İngiltere'de ün kazandıktan sonra farklı ülkelerde de meraklılar tarafından yapılmaya başlandı. Sporun en dikkat çekici tarafını ise ütü işleminin mümkün olduğunca sıra dışı ve zor bir yerde gerçekleştirilmesi oluşturuyor.
Bugüne kadar su altında, dağlarda, kanolarda ve yüksek noktalarda ütü yapan katılımcılar görüntülendi.
2. Sualtı Hokeyi: Gol Mücadelesi Havuzun Dibinde
Sualtı hokeyi, klasik hokey anlayışını tamamen farklı bir ortama taşıyor. Havuzun dibinde oynanan sporda iki takım, “pak” adı verilen diski rakip kaleye göndermeye çalışıyor.
Oyuncular maske, şnorkel, palet, eldiven ve kısa sopalar kullanıyor. Takımlar genellikle altışar oyuncuyla mücadele ederken yedek oyuncular da maç sırasında oyuna dahil olabiliyor.
Yaklaşık 2 ila 4 metre derinliğindeki havuzlarda oynanan sualtı hokeyinde sporcuların nefeslerini kontrol etmeleri büyük önem taşıyor.
1950'li yıllarda İngiltere'de ortaya çıkan sualtı hokeyi, “Octopush” adıyla da biliniyor. Spor günümüzde Türkiye dahil çok sayıda ülkede federasyonlar bünyesinde gerçekleştiriliyor.
3. Ayak Parmağı Güreşi: Rakibin Parmağını Yere İndiren Kazanıyor
Bilek güreşini andıran ancak eller yerine ayakların kullanıldığı ayak parmağı güreşi, İngiltere'de ortaya çıkan sıra dışı spor dalları arasında bulunuyor.
İki yarışmacı karşı karşıya gelerek ayak başparmaklarını birbirine kenetliyor. Amaç ise rakibin ayağını yana doğru bastırarak belirlenen bölgeye temas ettirmek.
Müsabakalar çoğunlukla sağ ve sol ayakla yapılan turlardan oluşuyor. Gerektiğinde kazananı belirlemek amacıyla ek bir tur oynanabiliyor.
Ayak parmağı güreşinin 1970'li yıllarda İngiltere'de ortaya çıktığı biliniyor. Zaman içerisinde eğlenceli bir pub etkinliğinden organize yarışmalara dönüşen spor, dünya şampiyonalarıyla da tanınır hale geldi.
4. Sepak Takraw: Eller Yasak, Akrobatik Hareketler Serbest
Güneydoğu Asya'nın en dikkat çekici sporlarından biri olan Sepak Takraw, voleybol ile futbolu bir araya getiren oyun yapısıyla tanınıyor.
Ortada file bulunan sahada oynanan mücadelede sporcuların ellerini ve kollarını kullanması yasak. Oyuncular topa ayakları, dizleri, omuzları ve kafalarıyla müdahale ediyor.
Genellikle üçer kişilik takımlar halinde oynanan Sepak Takraw'da sporcuların file önünde gerçekleştirdiği akrobatik vuruşlar dikkat çekiyor.
Tayland ve Malezya başta olmak üzere Güneydoğu Asya'da oldukça popüler olan sporun geçmişi yüzyıllar öncesine kadar uzanıyor. Geçmişte rattan adı verilen örgülü doğal malzemeden üretilen toplar kullanılırken günümüzde sentetik toplar da tercih ediliyor.
5. Deve Kuşu Yarışı: Saatte Onlarca Kilometrelik Mücadele
Dünyanın en ilginç yarışlarından biri de deve kuşlarıyla gerçekleştiriliyor. Deve kuşu yarışlarında katılımcılar hayvanların üzerine binerek veya bazı organizasyonlarda küçük arabalar kullanarak parkurda mücadele ediyor.
Uzun ve güçlü bacaklara sahip deve kuşlarının saatte yaklaşık 70 kilometre hıza ulaşabilmesi yarışların oldukça hareketli geçmesine neden oluyor.
Afrika'yla özdeşleşen deve kuşu yarışları zaman içerisinde Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bazı festival ve turistik etkinliklerde de görülmeye başladı.
Hayvanların kontrol edilmesinin zor olması nedeniyle yarışlar hem katılımcılar hem de hayvan refahı bakımından tartışmalara konu olabiliyor.
6. Fil Polosu: Polo Sahasında Atların Yerini Filler Alıyor
Fil polosu, geleneksel polo sporunun filler üzerinde oynanan sıra dışı bir çeşidi olarak biliniyor.
Özellikle Nepal, Hindistan ve Tayland gibi ülkelerde geçmişte düzenlenen müsabakalarda oyuncular fillerin üzerinde uzun sopalar kullanarak topu rakip kaleye göndermeye çalışıyordu.
Bir filin üzerinde genellikle fili yönlendiren mahout ile topa vuran oyuncu birlikte bulunuyordu. Fillerin yüksekliği nedeniyle kullanılan polo sopaları da klasik polo ekipmanlarına göre çok daha uzundu.
Ancak hayvan refahı ve hayvan hakları konusunda artan eleştiriler nedeniyle büyük fil polosu organizasyonlarının önemli bölümü son yıllarda sona erdi.
7. Bisiklet Futbolu: Topa Ayakla Değil Tekerlekle Vuruluyor
Cycle-Ball ya da Radball olarak bilinen bisiklet futbolu, futbol ile bisikleti bir araya getiren sıra dışı bir salon sporu.
Müsabakalarda genellikle ikişer kişilik iki takım karşı karşıya geliyor. Oyuncular topu rakip kaleye göndermek için özel olarak tasarlanan bisikletlerinin tekerleklerini kullanıyor.
Bisiklet futbolunda kullanılan bisikletler klasik modellerden farklı özelliklere sahip. Sporcuların kısa mesafede hızlı şekilde yön değiştirebilmesine imkan veren özel tasarımlar kullanılıyor.
19.yüzyılın sonlarında ortaya çıkan spor, özellikle Almanya, Avusturya, İsviçre ve Çekya gibi Avrupa ülkelerinde yaygın olarak oynanıyor. Uluslararası Bisiklet Birliği bünyesinde de dünya şampiyonaları düzenleniyor.
8. Satranç Boksu: Önce Hamle Sonra Yumruk
Zeka ve fiziksel gücü aynı karşılaşmada buluşturan satranç boksu, dünyanın en sıra dışı hibrit sporlarından biri.
Sporcular bir rauntta satranç oynarken sonraki rauntta boks eldivenlerini takarak ringde mücadele ediyor. Böylece sporcuların hem zihinsel hem de fiziksel dayanıklılığı test ediliyor.
Karşılaşmalar genellikle 6 satranç ve 5 boks raundundan oluşuyor. Sporcular rakibini satrançta şah-mat ederek, süre üstünlüğü sağlayarak veya boks bölümünde nakavt ederek karşılaşmayı kazanabiliyor.
Modern satranç boksu organizasyonlarının 2003 yılında Berlin'de düzenlenen karşılaşmalarla yaygınlaşmaya başladığı kabul ediliyor.
9. Peynir Yuvarlama: Yarışmacılar Peynirin Peşinden Koşuyor
İngiltere'nin Gloucestershire bölgesindeki Cooper's Hill'de düzenlenen peynir yuvarlama yarışması, dünyanın en tanınmış sıra dışı etkinliklerinden biri.
Yarışın başlangıcında büyük bir yuvarlak peynir dik tepeden aşağı bırakılıyor. Yarışmacılar ise hemen ardından yokuştan aşağı koşmaya başlıyor.
Ancak Cooper's Hill'in son derece dik olması nedeniyle yarışmacıların büyük bölümü kısa süre içerisinde dengelerini kaybederek yuvarlanıyor.
Amaç, bitiş çizgisine ilk ulaşan yarışmacı olmak. Geleneksel yarış her yıl büyük ilgi görürken düşmeler ve yaralanmalar da etkinliğin en çok konuşulan taraflarından biri oluyor.
10. Eş Taşıma: Engelli Parkurda Eşini Sırtında Taşıyor
Finlandiya'da düzenlenen eş taşıma yarışları, dünya çapında tanınan ilginç spor organizasyonlarından biri olarak öne çıkıyor.
Yarışmacılar partnerlerini sırtlarında taşıyarak su, kum ve farklı engellerden oluşan parkuru en kısa sürede tamamlamaya çalışıyor.
En çok kullanılan taşıma yöntemlerinden birinde partner, baş aşağı şekilde sporcunun sırtında yer alıyor ve bacaklarını taşıyan kişinin omuzlarına doluyor.
Modern eş taşıma şampiyonaları Finlandiya'nın Sonkajärvi kasabasıyla özdeşleşmiş durumda. Farklı ülkelerden çiftlerin katıldığı organizasyonlar zaman içerisinde uluslararası üne kavuştu.
Bazı eş taşıma organizasyonlarında kazananlara taşınan kişinin ağırlığıyla bağlantılı eğlenceli ödüller verilmesi de yarışın dikkat çeken gelenekleri arasında bulunuyor.
11. Bossaball: Futbol, Voleybol ve Jimnastik Aynı Sahada
Bossaball, futbol, voleybol, jimnastik ve müziğin aynı oyun içerisinde birleştiği modern spor dallarından biri.
Ortada voleybol filesi bulunan şişme bir sahada oynanan Bossaball'da oyuncuların yüksek sıçramalar yapabilmesi için trambolinler bulunuyor.
Takımlar topu elleri, ayakları, kafaları veya vücutlarının farklı bölümleriyle rakip sahaya gönderebiliyor. Özellikle trambolin üzerinde yapılan akrobatik smaçlar sporun en dikkat çekici görüntülerini oluşturuyor.
2000'li yıllarda geliştirilen Bossaball, müzik eşliğinde oynanmasıyla da diğer takım sporlarından ayrılıyor. Karşılaşmalar sırasında DJ performansları oyunun eğlence yönünü güçlendiriyor.
12. Bataklıkta Şnorkelle Yüzme: Çamurlu Suda Zamana Karşı Yarış
Bog Snorkelling olarak bilinen bataklıkta şnorkelle yüzme, Galler'de ortaya çıkan sıra dışı yarışmalardan biri.
Katılımcılar maske, şnorkel ve palet kullanarak turba bataklığı içerisine açılmış dar bir su kanalında ilerlemeye çalışıyor.
Sporun en ilginç kurallarından biri ise klasik yüzme stillerinin kullanılmaması. Yarışmacılar büyük ölçüde paletlerinin yardımıyla ilerlemek zorunda.
Galler'in Llanwrtyd Wells kasabasında düzenlenen Dünya Bataklık Şnorkeli Şampiyonası, dünyanın farklı ülkelerinden çok sayıda katılımcıyı bölgeye çekiyor.
Yarışmacıların renkli ve sıra dışı kostümlerle parkura çıkması etkinliğin eğlenceli yönünü daha da artırıyor.
13. Hornussen: İsviçre'nin Çiftçi Golfü
Hornussen, İsviçre'ye özgü geleneksel spor dallarından biri. Beyzbol ile golfün bazı özelliklerini bir araya getiren oyun, özellikle ülkenin kırsal bölgelerinde yaygın.
Oyuncular özel bir rampadan “nouss” adı verilen küçük nesneyi uzun ve esnek bir sopayla mümkün olduğunca uzağa göndermeye çalışıyor.
Rakip takımın oyuncuları ise ellerindeki büyük tahta levhalarla havadaki nesnenin oyun alanına düşmesini engellemeye çalışıyor.
Hornussen özellikle Bern çevresinde güçlü bir geleneğe sahip. Tarihinin yüzyıllar öncesine dayandığı belirtilen spor günümüzde organize ligler ve müsabakalarla yaşatılıyor.
14. Kökbörü: At Üstünde Güç ve Mücadele
Orta Asya'nın en eski geleneksel sporları arasında yer alan Kökbörü, at üzerinde oynanan oldukça sert ve fiziksel bir takım oyunu.
Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan ve bölgedeki diğer ülkelerde farklı isimlerle oynanan sporun temelinde binicilerin oyun nesnesini kontrol ederek rakip takımın hedef alanına ulaştırması bulunuyor.
Geleneksel biçimlerinde oğlak kullanımıyla bilinen Kökbörü'nün bazı modern organizasyonlarında farklı materyallerden hazırlanan temsili ekipmanlar tercih edilebiliyor.
Oyunda güçlü olmak kadar iyi ata binmek, denge kurmak ve rakiplerin arasından çıkabilmek de büyük önem taşıyor.
Kökbörü yalnızca bir spor değil, Orta Asya'nın tarihsel atlı kültürünün önemli unsurlarından biri olarak da kabul ediliyor.
15. Calcio Storico: Futbol ile Dövüş Aynı Sahada
İtalya'nın Floransa kentinde düzenlenen Calcio Storico, dünyanın en sert geleneksel sporlarından biri olarak biliniyor.
Calcio Fiorentino adıyla da anılan oyunda futbol, ragbi ve dövüş sporlarının unsurları aynı karşılaşmada bir araya geliyor.
Takımlar 27'şer oyuncuyla sahaya çıkıyor ve karşılaşmalar yaklaşık 50 dakika sürüyor. Amaç, topu rakip takımın saha sonundaki hedef bölümüne ulaştırarak sayı kazanmak.
Oyunun en dikkat çeken yönünü ise oyuncular arasındaki fiziksel mücadele oluşturuyor. Belirli yasaklar bulunmasına rağmen yumruklaşma ve yakın mücadele oyunun geleneksel yapısının bir parçası.
Kökleri yüzyıllar öncesine uzanan Calcio Storico, günümüzde Floransa'nın tarihi mahalleleri arasında düzenlenen geleneksel organizasyonlarla yaşatılıyor.
