Anadolu'nun köklü mutfak kültürüne sahip şehirlerinden Diyarbakır, birbirinden özel yöresel yemekleriyle dikkat çekiyor. Nesilden nesile aktarılan geleneksel tarifler arasında yer alan Diyarbakır gırık yemeği, hem doyurucu iç harcı hem de kendine özgü hazırlanışıyla öne çıkıyor.
İncecik açılan hamurun içerisine yerleştirilen tavuklu ve baharatlı pirinç pilavı, gırığın lezzetinin temelini oluşturuyor. Haşlanarak hazırlanan bu özel yemek, son aşamada üzerine dökülen tereyağlı pul biber sosuyla servis ediliyor. Özellikle kalabalık aile sofralarında ve misafir davetlerinde tercih edilebilen gırık, evde kolaylıkla hazırlanabilecek yöresel tarifler arasında bulunuyor.
Diyarbakır Gırık Yemeği Nedir?
Diyarbakır'ın geleneksel mutfağında önemli bir yere sahip olan gırık, mantıyı andıran görünümüyle dikkat çekiyor. Ancak klasik mantıdan farklı olarak içerisinde kıyma yerine tavuk eti, pirinç ve çeşitli baharatlardan oluşan özel bir harç bulunuyor.
Yarım ay şeklinde kapatılan hamurlar, kaynar suda haşlandıktan sonra tereyağlı sosla buluşturuluyor. Yumuşacık hamuru ve doyurucu iç harcı sayesinde tek başına ana yemek olarak tüketilebiliyor.
Diyarbakır Gırık Tarifi İçin Gerekli Malzemeler
Geleneksel lezzeti evde hazırlamak isteyenlerin öncelikle hamur, iç harç ve sos için gerekli malzemeleri hazırlaması gerekiyor.
Hamuru için:
- 4 su bardağı un (yaklaşık 440 gram)
- 1 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 çay kaşığı tuz
- Yaklaşık 1 su bardağı su
İç harcı için:
- 350 gram kemiksiz tavuk eti
- 1 su bardağı baldo pirinç
- 1 adet büyük boy kuru soğan
- 1,5 su bardağı sıcak tavuk suyu
- 1 yemek kaşığı tereyağı
- 1 yemek kaşığı zeytinyağı
- Yarım demet maydanoz
- 1 çay kaşığı tatlı toz kırmızı biber
- Yarım çay kaşığı karabiber
- Yarım çay kaşığı kimyon
- 1 çay kaşığı tuz
Üzeri için:
- 30 gram tereyağı
- 1 çay kaşığı pul biber
- 2 yemek kaşığı ince kıyılmış maydanoz
Haşlamak için:
- Bol miktarda su
- Tuz
Diyarbakır Gırık Nasıl Yapılır?
Diyarbakır gırık tarifinin ilk aşamasında tavuk eti hazırlanıyor. Kemiksiz tavuklar tencereye alınarak üzerini birkaç parmak geçecek kadar su ekleniyor. Kaynama sırasında oluşan köpükler temizlendikten sonra tavuklar yaklaşık 25-30 dakika haşlanıyor.
Yumuşayan tavuklar sudan çıkarılarak küçük parçalara ayrılıyor. Haşlama suyu ise pirinç pilavında kullanılmak üzere süzülerek bir kenara alınıyor.
Gırık Hamuru Nasıl Hazırlanır?
Derin bir yoğurma kabına un ve tuz alınarak karıştırılıyor. Ardından zeytinyağı ve su kontrollü şekilde eklenerek hamur yoğruluyor.
Yaklaşık 8-10 dakika yoğrulan hamurun ele yapışmayan, hafif sert ve kolay açılabilecek bir kıvamda olması gerekiyor. Hazırlanan hamur, üzeri örtülerek yaklaşık 30 dakika dinlendiriliyor.
Hamurun dinlendirilmesi, açma işlemini kolaylaştırırken pişirme sırasında da istenilen dokunun elde edilmesine yardımcı oluyor.
Tavuklu ve Baharatlı İç Harç Nasıl Hazırlanır?
Gırığın lezzetini belirleyen en önemli aşamalardan biri iç harcın hazırlanması oluyor.
Öncelikle pirinçler iyice yıkanarak süzülüyor. Kuru soğan küçük küpler halinde doğranırken maydanozlar ince ince kıyılıyor.
Geniş bir tencerede tereyağı ve zeytinyağı ısıtılıyor. Doğranan soğanlar pembeleşinceye kadar kavrulduktan sonra pirinçler eklenerek 2-3 dakika daha kavruluyor.
Ardından tuz, karabiber, kimyon ve toz kırmızı biber ilave ediliyor. Üzerine 1,5 su bardağı sıcak tavuk suyu eklenerek pirinçler suyunu çekene kadar yaklaşık 12-15 dakika pişiriliyor.
Pilav ocaktan alındıktan sonra 10 dakika dinlendiriliyor. Son aşamada didiklenmiş tavuklar ve ince kıyılmış maydanoz eklenerek bütün malzemeler harmanlanıyor. Hazırlanan iç harç soğumaya bırakılıyor.
Gırık Hamuru Nasıl Şekillendirilir?
Dinlenen hamur dört eşit parçaya bölünüyor. Her bir beze hafif unlanmış tezgâhta yaklaşık 1,5-2 milimetre kalınlığında açılıyor.
Açılan hamurlardan geniş ağızlı bir bardak veya yuvarlak kalıp yardımıyla 10-12 santimetre çapında parçalar kesiliyor.
Hazırlanan her hamur parçasının bir tarafına yaklaşık bir yemek kaşığı tavuklu pilav yerleştiriliyor. Ardından hamur yarım ay şeklinde kapatılıyor.
Haşlama sırasında iç harcın dışarı çıkmaması için hamurların kenarlarının parmak uçlarıyla veya çatal yardımıyla sıkıca kapatılması gerekiyor.
Diyarbakır Gırık Kaç Dakikada Pişer?
Şekillendirilen gırıklar, geniş bir tencerede kaynatılan tuzlu suya dikkatlice bırakılıyor. Hafif kaynayan suda yaklaşık 7-10 dakika haşlanarak pişiriliyor.
Pişirme sırasında hamurların dağılmaması için suyun çok şiddetli kaynamamasına dikkat ediliyor.
Haşlanan gırıklar delikli kaşık yardımıyla sudan çıkarılarak servis tabağına alınıyor.
Küçük bir tavada tereyağı eritilerek üzerine pul biber ekleniyor. Hazırlanan sıcak sos gırıkların üzerine gezdiriliyor. Son olarak ince kıyılmış maydanoz serpilerek servis ediliyor.
Büşranur AKDAĞ
