Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması, bireysel ve toplumsal düzeyde alınacak önlemleri hayati hale getiriyor. Deprem öncesinde yapılacak doğru planlama, deprem anında doğru davranış ve deprem sonrasında bilinçli hareket etmek, can ve mal kayıplarını büyük ölçüde azaltıyor.
Yerleşim ve Yapı Güvenliği Hayati Öneme Sahip
Depreme dayanıklı bir yaşam için ilk adım, doğru yerleşim alanlarının seçilmesidir. Kaygan, ovalık ve gevşek zemine sahip bölgeler iskâna açılmamalıdır. Meyilli ve zayıf toprak yapısına sahip alanlara konut inşa edilmemelidir. Dik yarların yakını, boğazlar, vadiler ve çığ riski bulunan yamaçlar yapılaşmadan uzak tutulmalıdır.
İmar planında konuta ayrılmamış alanlara bina yapılmaması büyük önem taşırken, mevcut binaların da dayanıklılıklarının artırılması gerekmektedir. Yapıların tamamı yürürlükteki yapı tekniği ve inşaat yönetmeliklerine uygun olarak inşa edilmelidir. Ayrıca konutlar için zorunlu deprem sigortasının yaptırılması, olası maddi kayıplara karşı önemli bir güvencedir.
Ev İçinde Alınması Gereken Yapısal Olmayan Önlemler
Depremlerde yaşanan yaralanmaların önemli bir bölümü, devrilen veya düşen eşyalar nedeniyle meydana geliyor. Bu nedenle ev içi düzenlemeler büyük önem taşıyor. Dolapların üzerine konulan eşyalar sabitlenmeli, dolaplar ve devrilebilecek mobilyalar duvara sağlam şekilde monte edilmelidir.
Soba ve ısıtıcılar duvara ya da zemine sabitlenmeli, avize, klima gibi cihazlar taşıyıcı kancalarla güvenli şekilde asılmalıdır. Ağır eşyaların bulunduğu dolap kapaklarına mekanik kilitler takılmalı, kayabilecek beyaz eşyaların altına kaymayı önleyici profiller yerleştirilmelidir.
Zehirli, yanıcı ve patlayıcı maddeler güvenli ve sabit alanlarda depolanmalı, raflarda elastik bant veya tel kullanılmalıdır. Gaz ve elektrik sistemlerinin otomatik hale getirilmesi ise yangın riskini ciddi oranda azaltır.
Afet Planı ve Acil Durum Hazırlığı Şart
Evde, iş yerinde, okulda ve apartmanlarda tüm bireylerin katılımıyla afet hazırlık planları yapılmalı ve bu planlar altı ayda bir gözden geçirilmelidir. Tatbikatlarla doğru davranışlar pekiştirilmelidir.
Aile bireyleri arasında alternatif iletişim yöntemleri belirlenmeli, eve ulaşılamayacak durumlar için buluşma noktaları önceden kararlaştırılmalıdır. Kimlik, tapu, sigorta ve sağlık belgeleri gibi önemli evrakların kopyaları su geçirmez şekilde saklanmalı ve bir örneği bölge dışı bağlantı kişisinde bulundurulmalıdır.
Deprem Anında Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem sırasında kesinlikle panik yapılmamalıdır. Sabitlenmemiş eşyalardan uzak durulmalı, sağlam masa altı veya dolgun koltuk yanında hayat üçgeni oluşturulmalıdır. Baş ve boyun korunmalı, sarsıntı geçene kadar bulunduğunuz yerde kalınmalıdır.
Merdivenlere, çıkışlara ve balkonlara yönelmemeli, asansör kesinlikle kullanılmamalıdır. Cam ve pencere kenarlarından uzak durulmalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır.
Açık Alanda ve Araçtayken Deprem Anı
Açık alanda iseniz bina, ağaç, enerji hattı ve direklerden uzak durulmalıdır. Deniz kıyılarından hızla uzaklaşılmalı, toprak kayması riski olan yamaçlardan kaçınılmalıdır.
Araç kullanırken güvenli bir alandaysanız aracı sağa çekip içinde beklemek en doğru davranıştır. Köprü, tünel veya enerji hatlarının yakınındaysanız araç terk edilerek açık alana geçilmelidir.
Deprem Sonrası Yapılması Gerekenler
Deprem sonrasında öncelikle kendi güvenliğinizden emin olun. Gaz kokusu varsa vanalar kapatılmalı, bina hemen terk edilmelidir. Hasarlı binalara artçı sarsıntılar bitene kadar girilmemelidir.
Acil durum çantası alınarak toplanma alanına gidilmeli, radyo ve televizyonlardan yapılan resmi uyarılar takip edilmelidir. Acil yardım ekiplerinin çalışmasını engellememek için yollar boş bırakılmalıdır.
Yıkıntı Altında Kalanlar İçin Hayati Tavsiyeler
Yıkıntı altında mahsur kalındığında panik yapılmamalı, enerji kontrollü kullanılmalıdır. Hareket kabiliyeti kısıtlıysa çıkış için riskli hamlelerden kaçınılmalıdır. Ses çıkararak, borulara veya zemine vurarak kurtarma ekiplerine konum bildirilmeye çalışılmalıdır.
HABER MERKEZİ
