Türkiye'nin aktif fay hatları üzerinde bulunması, deprem hazırlıklarını ve afet sonrasında alınması gereken önlemleri yeniden gündeme getiriyor. Özellikle depremi evinde yaşayan vatandaşlar, ilk sarsıntının sona ermesinin ardından konutlarına ne zaman dönebileceklerini merak ediyor.
Deprem sonrasında yaşanan panik ve belirsizlik, vatandaşların evlerine dönme konusunda acele kararlar vermesine neden olabiliyor. Ancak uzmanlık gerektiren bina güvenliği değerlendirmeleri yapılmadan hasarlı bir yapıya girmek, ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), deprem sonrasında artçı sarsıntıların meydana gelebileceğine dikkat çekerek hasarlı binalardan uzak durulması gerektiğini belirtiyor.
Depremden Kaç Saat Sonra Eve Girilir?
Deprem sonrasında eve dönmek için herkes açısından geçerli olan kesin bir saat sınırı bulunmuyor. Bir binanın güvenli olup olmadığı, üzerinden geçen zamana değil, yapının hasar durumuna ve yetkili kurumların değerlendirmelerine bağlı olarak değişiyor.
Depremin üzerinden birkaç saat, hatta birkaç gün geçmiş olması, hasarlı bir yapının kendiliğinden güvenli hale geldiği anlamına gelmiyor.
Özellikle şiddetli sarsıntılardan sonra binaların taşıyıcı sistemlerinde hasar meydana gelebiliyor. Bu hasarlar her zaman dışarıdan fark edilmeyebiliyor.
Bu nedenle depremden sonra yapısal hasar şüphesi bulunan binalara, yetkili ekiplerin incelemesi ve gerekli güvenlik değerlendirmesi tamamlanmadan girilmemesi gerekiyor.
Artçı Depremler Neden Büyük Tehlike Oluşturuyor?
Ana depremden sonra meydana gelen artçı sarsıntılar, deprem sonrasındaki en önemli risklerden birini oluşturuyor.
AFAD'ın açıklamalarına göre artçı depremler, daha önce zarar görmüş binalarda ilave hasara neden olabiliyor. Ana deprem sırasında taşıyıcı sistemleri zayıflayan yapılar, sonraki sarsıntılardan daha ciddi şekilde etkilenebiliyor.
Artçı depremler genel olarak zaman içerisinde seyrekleşme eğilimi gösterse de ne zaman tamamen sona ereceklerini kesin olarak söylemek mümkün değil.
Bu nedenle özellikle hasarlı binalara yalnızca eşyaları almak veya kısa süre dinlenmek amacıyla girilmesi bile tehlikeli olabiliyor.
Evde Hiç Çatlak Yoksa Güvenli Sayılır mı?
Deprem sonrasında vatandaşların en sık yaptığı değerlendirmelerden biri, evin duvarlarında çatlak bulunup bulunmadığını kontrol etmek oluyor.
Ancak bir binanın dış cephesinde veya iç duvarlarında belirgin çatlak görülmemesi, yapının depreme karşı güvenli olduğunu tek başına kanıtlamıyor.
Binanın kolonları, kirişleri, perde duvarları, temel sistemi ve bağlantı noktalarında meydana gelen hasarların değerlendirilmesi uzmanlık gerektiriyor.
Öte yandan her duvar çatlağı da binanın yıkılacağı anlamına gelmiyor. Sıva çatlakları ile taşıyıcı elemanlardaki yapısal hasarlar birbirinden farklı özellikler taşıyor.
Deprem Sonrası Hangi Binalara Kesinlikle Girilmemeli?
Depremden sonra hasar tespit çalışmaları kapsamında binalar farklı kategorilerde değerlendirilebiliyor.
Hasar durumlarına göre dikkat edilmesi gerekenler şöyle:
- Acil yıkılacak binalar: Bu yapılara girilmemeli, eşya almak amacıyla dahi giriş yapılmamalı.
- Ağır hasarlı binalar: Ciddi taşıyıcı sistem hasarı bulunan bu yapılar kullanılmamalı ve yetkili kurumların talimatları dışında giriş yapılmamalı.
- Orta hasarlı binalar: Gerekli onarım veya güçlendirme yapılmadan kullanılmamalı.
- Az hasarlı binalar: Resmî hasar tespitinin ardından kullanım durumuyla ilgili açıklamalar takip edilmeli; ek güvenlik şüphesi varsa uzman incelemesi istenmeli.
- Hasarsız olarak değerlendirilen binalar: Hasar tespit sonucu dikkate alınmalı ancak bunun ayrıntılı deprem performans analiziyle aynı şey olmadığı unutulmamalı.
HABER MERKEZİ
