Deprem anında ne yapılması gerektiği konusu, özellikle büyük sarsıntıların ardından yeniden gündeme geliyor. Geçmişten günümüze aktarılan “deprem olunca kapı eşiğinde durun” tavsiyesi ise vatandaşların en çok merak ettiği konular arasında yer alıyor.
Peki, deprem sırasında kapı eşiğinde durmak gerçekten güvenli mi? Evde veya iş yerinde deprem meydana geldiğinde nerede durmak gerekiyor?
Kapı eşiğinde durmak güvenli mi?
Deprem sırasında kapı eşiğine gitmek genel olarak önerilen bir korunma yöntemi değil. AFAD’ın deprem anında yapılması gerekenlere ilişkin bilgilendirmesinde; camlardan, pencerelerden, dış duvarlardan, kapılardan ve üzerinize düşebilecek eşyalardan uzak durulması gerektiği belirtiliyor.
Kapıların bulunduğu bölgelerde hareketli kapı kanatları, cam parçaları veya çevredeki eşyalar ek risk oluşturabilir. Ayrıca deprem sırasında kapıya ulaşmaya çalışmak kişinin dengesini kaybetmesine veya düşmesine neden olabilir.
Bu nedenle sarsıntı başladığında bulunduğunuz yerden çıkış kapısına doğru koşmak yerine yakınınızdaki daha güvenli bir noktada korunmak önem taşıyor.
Deprem sırasında ne yapılmalı?
AFAD, bina içerisindeyken sarsıntı başladığında panik yapılmaması gerektiğini vurguluyor. Sabitlenmemiş dolap, raf ve pencerelerden uzaklaşılması; sağlam bir masa gibi koruyucu bir eşyanın yanında veya altında “Çök-Kapan-Tutun” pozisyonuna geçilmesi tavsiye ediliyor.
Çök-Kapan-Tutun hareketinde kişinin önce yere çökmesi, baş ve boynunu koruyacak şekilde kapanması ve yakınındaki sağlam bir noktaya tutunması gerekiyor.
Sarsıntı sona erene kadar bu pozisyonun korunması öneriliyor.
Depremde neden kapıya koşulmamalı?
Deprem sırasında insanların yaptığı en önemli hatalardan biri binayı hemen terk etmeye çalışmak olabiliyor.
Şiddetli sarsıntı sırasında yürümek ve özellikle merdivenlere yönelmek ciddi yaralanma riski oluşturabilir. AFAD da deprem anında merdivenlere veya çıkışlara doğru koşulmaması ve sarsıntı sırasında binayı terk etmeye çalışılmaması gerektiğini belirtiyor.
Bu nedenle kapı eşiğine ulaşmak için evin içerisinde hareket etmek yerine bulunduğunuz noktaya en yakın güvenli alanda korunmak daha doğru bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Evde en güvenli yer neresi?
Deprem sırasında tek bir noktanın her ev için “en güvenli yer” olduğunu söylemek mümkün değil. Evin yapısı, mobilyaların konumu ve odanın özellikleri güvenli alanın belirlenmesinde etkili oluyor.
Genel olarak pencerelerden, camlardan, devrilebilecek dolaplardan ve raflardan uzak noktalar tercih edilmeli. Sağlam bir masa bulunuyorsa altına girilerek veya yanında korunarak baş ve boyun bölgesi güvence altına alınmalı.
Yakında masa yoksa pencerelerden ve yüksek eşyalardan uzak bir iç duvarın yanında yere çökerek baş ve boynu kollarla korumak öneriliyor.
Depremde yapılmaması gerekenler neler?
Sarsıntı sırasında balkona çıkmak, pencereden atlamak, asansör kullanmak ya da merdivenlere koşmak tehlikeli sonuçlara yol açabilir.
AFAD’ın önerilerine göre deprem sırasında şu davranışlardan kaçınılmalı:
- Merdivenlere ve çıkış kapılarına koşulmamalı.
- Balkonlara çıkılmamalı.
- Pencerelerden veya balkonlardan atlanmamalı.
- Asansör kullanılmamalı.
- Cam ve pencerelerden uzak durulmalı.
- Sabitlenmemiş dolap ve rafların yanında beklenmemeli.
Sarsıntı bittikten sonra ne yapılmalı?
Deprem sona erdikten sonra çevredeki tehlikeler kontrol edilmeli ve bina güvenli bir şekilde terk edilmelidir. Gaz kokusu varsa gaz vanası kapatılmalı ve elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Hasar görmüş binalara artçı sarsıntılar nedeniyle tekrar girilmemesi de önem taşıyor.
Sonuç olarak deprem sırasında kapı eşiğinde beklemek yerine, bulunduğunuz yerdeki tehlikelerden uzaklaşıp baş ve boynunuzu koruyarak Çök-Kapan-Tutun hareketini uygulamak resmi afet güvenliği tavsiyeleri arasında yer alıyor.
