Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması nedeniyle vatandaşların afet anında nasıl hareket etmesi gerektiğini bilmesi büyük önem taşıyor. Uzmanlar, depremlerde yaşanan can ve mal kayıplarının önemli bir bölümünün yanlış davranışlardan kaynaklandığını belirtirken, sarsıntı sırasında sakin kalmanın ve doğru adımları uygulamanın hayat kurtardığına dikkat çekiyor.
Bina İçindeyseniz Panik Yapmayın
Deprem anında en önemli kural panik yapmamak. Sarsıntı başladığında vatandaşların sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durması gerekiyor. Güvenli bir noktada “Çök-Kapan-Tutun” hareketi uygulanmalı ve sarsıntı geçene kadar bulunulan yer terk edilmemeli.
Sağlam bir masa altı ya da koruma sağlayabilecek koltuk, kanepe gibi eşyaların yanında hayat üçgeni oluşturulması öneriliyor. Baş ve ense bölgesinin ellerle veya yastık, kitap gibi malzemelerle korunması gerektiği vurgulanıyor.
Merdiven ve Asansörden Uzak Durun
Uzmanlar, deprem sırasında merdivenlere yönelmenin ve binayı terk etmeye çalışmanın ciddi risk oluşturduğunu belirtiyor. Araştırmalara göre birçok yaralanma ve ölüm, sarsıntı devam ederken dışarı çıkmaya çalışan kişilerde meydana geliyor.
Deprem sırasında balkonlara çıkılmaması, pencerelerden atlanmaması ve kesinlikle asansör kullanılmaması gerekiyor. Ayrıca elektrik düğmelerine dokunulmaması, kibrit ve çakmak yakılmaması da alınması gereken önlemler arasında yer alıyor.
Sarsıntı Sonrası Güvenlik Kontrolü Yapılmalı
Deprem sona erdiğinde elektrik, doğalgaz ve su vanalarının kapatılması tavsiye ediliyor. Olası yangın risklerine karşı soba ve ısıtıcıların söndürülmesi, ardından acil durum çantası alınarak önceden belirlenen güvenli tahliye güzergahı üzerinden toplanma alanına gidilmesi gerekiyor.
Yetkililer, büyük depremlerin ardından mutlaka artçı sarsıntılar yaşanabileceğini hatırlatarak hasarlı binalara kesinlikle girilmemesi konusunda uyarıyor.
Açık Alandaysanız Bulunduğunuz Yeri Terk Etmeyin
Deprem sırasında dışarıda bulunan kişilerin açık alanda kalmaları ve çevredeki risk unsurlarından uzaklaşmaları gerekiyor. Binalar, enerji nakil hatları, direkler, ağaçlar ve duvar dipleri tehlike oluşturabileceği için bu noktalardan uzak durulması önem taşıyor.
Özellikle bina cephelerinden düşebilecek cam parçaları, sıvalar ve bacalar ciddi yaralanmalara neden olabiliyor. Uzmanlar, deprem sırasında en büyük tehlikenin çoğu zaman binaların dış duvarlarından kaynaklandığını belirtiyor.
Araç Kullanırken Güvenli Noktada Durun
Seyir halindeki sürücüler, güvenli bir noktaya yanaşarak araçlarını durdurmalı ve sarsıntı sona erene kadar araç içinde beklemeli. Bina, köprü, üst geçit, enerji hattı ve ağaçların yakınında durulmaması gerekiyor.
Deprem sonrasında hasar görmüş olabilecek yol, köprü ve rampaların kullanılmaması gerektiği belirtilirken, güvenli açık alanlara yönelinmesi tavsiye ediliyor.
Metro ve Toplu Taşımada Talimatlara Uyulmalı
Metro veya tren içerisinde bulunan yolcuların panikle araçtan inmeye çalışmaması gerekiyor. Elektrik hatları ve diğer tren hareketleri nedeniyle risk oluşabileceği belirtilirken, yolcuların korkuluk veya tutunma noktalarına sıkıca tutunarak görevlilerin yönlendirmelerini takip etmeleri isteniyor.
Enkaz Altında Kalanlar Ne Yapmalı?
Enkaz altında kalan kişilerin sakinliğini koruması büyük önem taşıyor. Kibrit veya çakmak yakılmamalı, gereksiz hareket edilmemeli ve toz kaldırılmamalı. Ağız ve burun mendil ya da kıyafetle kapatılarak solunum yolları korunmalı.
Yer belirlemek için borulara veya duvarlara vurulması, varsa düdük kullanılması öneriliyor. Uzmanlar, bağırmanın son çare olarak kullanılması gerektiğini, çünkü yoğun toz solunmasının sağlık açısından ciddi risk oluşturabileceğini ifade ediyor.
Doğru Bilgi ve Soğukkanlılık Hayat Kurtarıyor
Afet uzmanları, deprem sırasında bilinçli hareket etmenin ve resmi kurumların uyarılarına uymanın hayati önem taşıdığını vurguluyor. Deprem öncesinde alınacak tedbirler ve deprem anında uygulanacak doğru davranışlar, olası can kayıplarının önüne geçilmesinde kritik rol oynuyor.
HABER MERKEZİ