Depremin ne zaman ve hangi büyüklükte meydana geleceğini önceden kesin olarak bilmek mümkün değil. Ancak deprem öncesinde alınacak önlemler, sarsıntı sırasında uygulanacak doğru davranışlar ve deprem sonrasında atılacak bilinçli adımlar can ve mal kayıplarının azaltılmasında büyük önem taşıyor. Özellikle deprem riski yüksek bölgelerde yaşayan vatandaşların afet ve acil durum planını önceden hazırlaması gerekiyor. Peki, deprem öncesinde, deprem anında ve deprem sonrasında ne yapılmalı? İşte hayat kurtarabilecek önlemler...
Deprem Öncesinde Alınması Gereken ÖnlemlerDepreme karşı hazırlığın ilk aşaması güvenli yapı ve sağlam zemin seçiminden geçiyor. Kaygan, gevşek, dolgu veya zemin açısından riskli bölgelerde yapılaşmanın deprem sırasında hasar riskini artırabileceği belirtiliyor. Mevcut binaların deprem dayanıklılığının uzmanlar tarafından kontrol edilmesi ve gerekli görülmesi halinde güçlendirme çalışmalarının yapılması büyük önem taşıyor. AFAD da yapıların deprem etkilerine karşı dayanıklı olması ve mevcut binaların dayanıklılığının artırılması gerektiğini belirtiyor.
Ev içerisinde ise devrilme veya düşme ihtimali bulunan dolap, kitaplık, televizyon ve benzeri eşyaların sabitlenmesi gerekiyor. Ağır eşyaların üst raflarda tutulmaması, yatakların pencere ve devrilebilecek mobilyalardan uzak konumlandırılması da alınabilecek önlemler arasında yer alıyor.
Elektrik, doğal gaz ve su tesisatlarının ana şalter ve vanalarının yerleri aile bireyleri tarafından bilinmeli. Ancak tesisatlarda yapılacak onarım ve değişikliklerin uzman kişiler tarafından gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Afet ve Acil Durum Çantası Hazır Bulundurulmalı
Deprem öncesinde yapılması gereken hazırlıkların en önemlilerinden biri afet ve acil durum çantası oluşturmak. Çantanın kolay ulaşılabilecek bir yerde tutulması ve belirli aralıklarla içeriğinin kontrol edilmesi öneriliyor.
Afet çantasında içme suyu, uzun süre dayanabilecek kuru gıdalar, ilk yardım malzemeleri, düzenli kullanılan ilaçlar, el feneri, yedek pil, pilli radyo, düdük, hijyen ürünleri, yedek kıyafet ve önemli belgelerin kopyaları bulunabilir.
AFAD, afet sonrasındaki ilk 72 saat boyunca temel ihtiyaçların karşılanabilmesi amacıyla afet ve acil durum çantasının önceden hazırlanmasını öneriyor.
Deprem Anında Bina İçindeyseniz Ne Yapmalısınız?
Deprem sırasında en önemli noktalardan biri panikle merdivenlere veya çıkışlara koşmamak. Sarsıntı devam ederken balkon, merdiven ve asansörlerden uzak durulmalı, pencerelerin ve devrilebilecek eşyaların yakınında bulunulmamalı.
Güvenli bir noktada diz üstü “Çök”, baş ve enseyi koruyacak şekilde “Kapan” ve sabit bir noktaya “Tutun” hareketinin uygulanması gerekiyor. Baş ve boyun ellerle veya mümkünse yastık gibi koruyucu bir malzemeyle korunmalı ve sarsıntı bitene kadar bulunduğunuz güvenli noktada kalınmalı. AFAD da deprem sırasında “Çök-Kapan-Tutun” yöntemini öneriyor.
Sarsıntı sırasında binayı terk etmeye çalışmak, pencereden veya balkondan atlamak ciddi yaralanmalara yol açabileceğinden kaçınılması gereken davranışlar arasında bulunuyor.
Deprem Anında Dışarıdaysanız Nelere Dikkat Etmelisiniz?Açık alanda bulunan kişiler binalardan, duvarlardan, elektrik direklerinden, enerji hatlarından ve ağaçlardan uzaklaşmalı. Toprak kayması veya kaya düşmesi ihtimali bulunan dik yamaçların altında beklenmemeli.
Deniz kıyısında bulunanların ise sarsıntı sonrasında tsunami riskini dikkate alması gerekiyor. Resmi makamların uyarıları takip edilmeli ve gerektiğinde kıyıdan uzaklaşılarak yüksek bölgelere geçilmeli.
Deprem Sonrasında İlk Olarak Ne Yapılmalı?
Sarsıntı sona erdikten sonra öncelikle kişinin kendi güvenliğini kontrol etmesi, ardından çevresindeki kişilerin yardıma ihtiyacı olup olmadığına bakması gerekiyor. Hasarlı binalarda artçı sarsıntıların yeni çökmelere neden olabileceği unutulmamalı.
Güvenli şekilde yapılabiliyorsa elektrik, su ve doğal gaz vanaları kapatılmalı. Gaz kokusu hissediliyorsa kibrit veya çakmak kullanılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalı ve bina terk edilmeli. Afet çantası alınarak önceden belirlenen toplanma alanına gidilmeli.
Deprem sonrasında yolların acil yardım araçları için açık bırakılması, telefonların yalnızca gerekli durumlarda kullanılması ve resmi kurumların açıklamalarının takip edilmesi de büyük önem taşıyor.
Depreme Hazırlık Hayat KurtarabilirDepremi engellemek mümkün değil ancak doğru hazırlıklarla riskleri azaltmak mümkün. Binanın güvenliğinin kontrol edilmesi, eşyaların sabitlenmesi, afet çantasının hazırlanması, aile afet planının oluşturulması ve “Çök-Kapan-Tutun” hareketinin önceden uygulanması deprem sırasında doğru hareket etme ihtimalini artırıyor.
Maddi kayıplara karşı ise konut sahiplerinin zorunlu deprem sigortası DASK başta olmak üzere sigorta yükümlülüklerini ve poliçelerinin geçerlilik durumunu kontrol etmeleri önem taşıyor.
HABER MERKEZİ





