Depremler, Türkiye’nin en önemli doğal afetlerinden biri olmaya devam ederken, uzmanlar afet anında doğru davranışın hayat kurtardığını vurguluyor. Deprem sırasında yaşanan can ve mal kayıplarının önemli bir bölümünün yanlış hareketlerden kaynaklandığı belirtilirken, vatandaşların afet öncesinde ve sırasında uygulanacak temel güvenlik kurallarını bilmesi büyük önem taşıyor.
Afet uzmanları, deprem anında paniğe kapılmadan doğru pozisyon almanın, güvenli alanlarda beklemenin ve sarsıntı sona ermeden binayı terk etmeye çalışmamanın hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Bina İçindeyseniz Panik Yapmayın
Deprem sırasında bina içerisinde bulunan kişilerin ilk olarak sakin kalması gerekiyor. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilme riski bulunan eşyalardan uzak durulması öneriliyor.
Güvenli bir masa altına ya da sağlam bir koltuk, kanepe gibi koruyucu eşyanın yanına geçerek “Çök-Kapan-Tutun” hareketi uygulanmalı. Baş ve ense iki elle ya da yastık, kitap gibi bir malzemeyle korunmalı ve sarsıntı tamamen sona erene kadar bulunulan yer terk edilmemeli.
Merdiven, Asansör ve Balkonlardan Uzak Durun
Uzmanlar, deprem sırasında en sık yapılan hatalardan birinin binadan kaçmaya çalışmak olduğunu belirtiyor. Sarsıntı devam ederken merdivenlere yönelmek, balkona çıkmak veya pencereden atlamak ciddi risk oluşturuyor.
Asansör kesinlikle kullanılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalı, kibrit ve çakmak yakılmamalı. Telefon ise yalnızca acil durumlarda kullanılmalı.
Sarsıntı Sonrasında Yapılması Gerekenler
Deprem sona erdiğinde elektrik, doğal gaz ve su vanaları kapatılmalı. Daha önceden hazırlanan acil durum çantası alınarak bina güvenli şekilde terk edilmeli ve en yakın toplanma alanına gidilmeli.
Yetkililer, büyük depremlerin ardından artçı sarsıntıların yaşanacağını hatırlatarak hasarlı binalara kesinlikle girilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Açık Alandaysanız Güvenli Noktada Kalın
Deprem sırasında açık alanda bulunan kişilerin bulundukları yerde kalmaları ve binalardan, enerji hatlarından, elektrik direklerinden, ağaçlardan ve duvar diplerinden uzaklaşmaları gerekiyor.
Deniz kıyılarından uzak durulması, kaya düşmesi veya heyelan riski bulunan bölgelerden güvenli alanlara geçilmesi de alınması gereken önlemler arasında yer alıyor.
Araç Kullanırken Depreme Yakalanırsanız
Araçla seyir halindeyken deprem olması durumunda, bina, köprü, üst geçit, direk ve ağaçlardan uzak güvenli bir noktada sağa yanaşılarak durulması öneriliyor.
Sarsıntı geçene kadar araç içerisinde kalınmalı ve yol trafiği engellenmemeli. Güvenli olmayan bir noktadaysa araç durdurulup kontak anahtarı üzerinde bırakılarak açık alana geçilmeli.
Tünel içinde çıkışa uzak olunması halinde araç durdurulmalı, araçtan inilerek yanında koruyucu pozisyonda beklenmeli.
Metro ve Toplu Taşımada Ne Yapılmalı?
Metro veya tren içerisinde bulunan kişilerin kesinlikle araçtan inmemesi gerekiyor. Yolcuların korkuluk veya askılara sıkıca tutunmaları ve görevli personelin yönlendirmelerine uymaları isteniyor.
Enkaz Altında Kalanlar İçin Hayati Uyarılar
Enkaz altında kalan kişilerin hareket ederek toz oluşturmaktan kaçınmaları gerekiyor. Ağız ve burun mendil ya da kıyafetle kapatılmalı, kibrit ve çakmak kesinlikle kullanılmamalı.
Yer belirlemek amacıyla borulara veya duvarlara vurulması ya da düdük çalınması tavsiye edilirken, bağırmanın ise yalnızca son çare olarak tercih edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Uzmanlardan Kritik Hatırlatma
Uzmanlar, depremlerde en büyük tehlikenin çoğu zaman sarsıntının kendisi değil, yanlış davranışlar sonucu meydana gelen yaralanmalar ve bina parçalarının düşmesi olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle afet öncesinde aile afet planı hazırlanması, acil durum çantasının hazır bulundurulması ve herkesin “Çök-Kapan-Tutun” hareketini öğrenmesi, olası bir depremde can güvenliği açısından büyük önem taşıyor.
Haber Merkezi