Deprem riskinin yüksek olduğu bölgelerde yerleşim alanlarının doğru belirlenmesi büyük önem taşıyor. Kaygan zeminli ve ovalık alanların iskana açılmaması gerektiğine dikkat çekilirken, gevşek toprağa sahip eğimli arazilere konut yapılmasının ciddi tehlikeler oluşturabileceği ifade ediliyor.

Ayrıca dik yarların yakınları, vadiler ve boğaz içleri gibi riskli alanlarda yapılaşmadan kaçınılması gerektiği vurgulanıyor. Çığ tehlikesi bulunan ve yoğun kar yağışı alan yamaçlarda da yapı yapılmaması öneriliyor.

Uzmanlara göre imar planında konut alanı olarak belirlenmeyen bölgelerde yapılaşmaya izin verilmemesi ve tüm binaların yapı tekniğine ve inşaat yönetmeliklerine uygun şekilde inşa edilmesi gerekiyor. Mevcut binaların da dayanıklılıklarının artırılması ve konutlara deprem sigortası yaptırılması önerilen önemli önlemler arasında yer alıyor.

Ev İçindeki Eşyalar Büyük Risk Oluşturabilir

Deprem sırasında yaralanmaların önemli bir kısmı, devrilen ya da düşen eşyalar nedeniyle meydana geliyor. Bu nedenle ev içinde kullanılan eşyaların doğru şekilde sabitlenmesi büyük önem taşıyor.

Dolapların üzerine konulan eşyaların kaymasını önlemek için plastik tutucu malzemeler ya da yapıştırıcılar kullanılmalı. Soba ve ısıtıcıların duvara veya zemine sağlam şekilde sabitlenmesi gerekiyor.

Ayrıca devrilebilecek dolap, kitaplık ve benzeri eşyaların duvara sabitlenmesi öneriliyor. Eğer sabitlenen eşya ile duvar arasında boşluk kalıyorsa, çarpma etkisini azaltmak için araya dolgu malzemesi konulması gerekiyor.

Avize, klima gibi tavana veya duvara asılan cihazların da sağlam kancalarla monte edilmesi ve pencerelerden yeterli uzaklıkta yerleştirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Evde Güvenli Düzenleme Yapılmalı

Deprem sırasında risk oluşturabilecek ev eşyaları için bazı basit önlemler alınabilir. Ağır eşyaların bulunduğu dolapların kapaklarına mekanik kilit takılması, rafların önüne elastik bant ya da tel yerleştirilmesi öneriliyor.

Kayabilecek beyaz eşyaların altına metal profil yerleştirilerek sabitlenmesi de alınabilecek önlemler arasında yer alıyor. Zehirli, patlayıcı veya yanıcı maddelerin düşmeyecek şekilde sabitlenmesi ve kırılmayacak biçimde depolanması gerekiyor.

Gaz kaçağı ve yangın riskine karşı gaz vanaları ile elektrik sigortalarının otomatik hale getirilmesi de güvenliği artıran önlemler arasında bulunuyor.

Acil Çıkış Yolları Her Zaman Açık Olmalı

Deprem sonrası binadan hızlı ve güvenli şekilde çıkabilmek için acil çıkış yollarının açık tutulması gerekiyor. Çıkış yollarını engelleyebilecek eşyaların kaldırılması ve geniş çıkış alanlarının oluşturulması büyük önem taşıyor.

Kapıların dışa doğru açılması, acil çıkış kapılarının kilitli olmaması ve çıkış noktalarının aydınlatılması da güvenli tahliye için gerekli düzenlemeler arasında yer alıyor.

Ayrıca karyolaların pencere önüne veya devrilebilecek ağır dolapların yanına yerleştirilmemesi, yatakların üzerinde ağır raflar bulunmaması gerektiği ifade ediliyor.

Aile Afet Planı Hazırlamak Hayat Kurtarabilir

Her aile ve iş yerinin bir afet planı oluşturması öneriliyor. Bu planın en az altı ayda bir gözden geçirilmesi ve zaman zaman tatbikat yapılması gerektiği belirtiliyor.

Ayrıca deprem sonrası eve ulaşılamayabilecek durumlar için aile bireylerinin nasıl iletişim kuracağı, alternatif buluşma noktalarının neresi olacağı ve şehir dışı bir bağlantı kişisinin belirlenmesi öneriliyor.

Kimlik kartları, tapu belgeleri, sağlık kayıtları, diplomalar ve banka belgeleri gibi önemli evrakların kopyalarının hazırlanarak su geçirmeyecek şekilde saklanması gerektiği de vurgulanıyor.

Yangın Söndürme Cihazı Her Binada Bulunmalı

Binalarda mutlaka uygun yangın söndürme cihazlarının bulundurulması gerekiyor. Bu cihazların kolay ulaşılabilir bir yerde olması, duvara sabitlenmesi ve herkes tarafından yerinin bilinmesi büyük önem taşıyor.

Yangın söndürme cihazlarının her yıl bakımının yapılması ve kullanıldıktan sonra yeniden doldurulması gerektiği de hatırlatılıyor.

Ayrıca binalarda asansörlerin kapı yanlarına “Deprem Sırasında Kullanılmaz” uyarı levhalarının asılması gerekiyor.

Deprem Anında Yapılması Gerekenler

Deprem sırasında panik yapılmaması en önemli kural olarak öne çıkıyor. Sabitlenmemiş dolap, raf ve pencerelerden uzak durulması gerekiyor.

Güvenli bir noktada diz üstü çömelerek baş ve boynu koruyacak şekilde kapanmak ve sabit bir yere tutunmak hayati önem taşıyor. Bu yöntem “Çök–Kapan–Tutun” olarak biliniyor.

Sarsıntı sırasında merdivenlere veya çıkışlara doğru koşulmamalı, balkona çıkılmamalı ve pencerelerden atlanmamalıdır. Asansör kesinlikle kullanılmamalıdır.

Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarının kapatılması ve bina güvenliyse önceden belirlenen çıkış yolundan toplanma alanına gidilmesi öneriliyor.