Türkiye, aktif fay hatları üzerinde yer alması nedeniyle deprem riski yüksek ülkeler arasında bulunuyor. Depremlerde yaşanan can ve mal kayıplarının önemli bir bölümü ise yanlış davranışlardan kaynaklanıyor. Uzmanlar, deprem anında panik yapmadan doğru adımları atmanın ve güvenli alanlarda korunmanın hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Bina İçindeyseniz Panik Yapmayın
Deprem sırasında bina içindeyseniz ilk yapılması gereken sakin kalmaktır. Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve devrilebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır.
Sağlam bir masa veya dayanıklı bir eşyanın yanında “hayat üçgeni” oluşturularak diz üstü çökülmeli, baş ve ense korunmalı, sabit bir yere tutunulmalıdır. Sarsıntı tamamen sona erene kadar bulunduğunuz yer terk edilmemelidir.
Camlardan, dış duvarlardan, aydınlatma sistemlerinden ve üzerinize düşebilecek tüm eşyalardan uzak durulması büyük önem taşıyor.
Asansör ve Merdivenleri Kullanmayın
Deprem sırasında binayı terk etmeye çalışmak ciddi yaralanmalara neden olabilir. Uzmanlar, merdivenlere koşulmaması, asansör kullanılmaması ve balkonlara çıkılmaması gerektiğini belirtiyor.
Balkonlardan veya pencerelerden atlamak da hayati risk oluşturuyor. Araştırmalar, birçok yaralanmanın bina içinde hareket ederken ya da dışarı çıkmaya çalışırken meydana geldiğini ortaya koyuyor.
Elektrik ve Gaz Güvenliğine Dikkat Edin
Deprem sırasında kibrit ve çakmak kullanılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Acil durumlar dışında telefonların gereksiz yere kullanılmaması da iletişim hatlarının açık kalmasını sağlıyor.
Sarsıntı sona erdikten sonra elektrik, doğalgaz ve su vanaları kapatılmalı, acil durum çantası alınarak bina güvenli şekilde terk edilmeli ve belirlenen toplanma alanına gidilmelidir.
Artçı Depremler Tehlike Oluşturmaya Devam Ediyor
Büyük depremlerin ardından artçı sarsıntılar uzun süre devam edebilir. Hasar görmüş binalara yetkililer izin vermeden kesinlikle girilmemesi gerekiyor.
Artçı depremler sırasında da ana depremde uygulanan korunma yöntemleri aynen uygulanmalıdır.
Açık Alandaysanız Güvenli Noktaya Geçin
Deprem sırasında dışarıdaysanız bulunduğunuz açık alanda kalın. Binalardan, elektrik direklerinden, enerji nakil hatlarından, duvar diplerinden ve ağaçlardan uzak durun.
Deniz kıyılarından uzaklaşılması, heyelan riski bulunan yamaçlardan kaçınılması ve açık arazide çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı dikkatli olunması tavsiye ediliyor.
Uzmanlara göre depremlerde en büyük risk, bina dış cephelerinden kopan parçalar ve çöken duvarlardır.
Araç Kullanırken Depreme Yakalanırsanız
Araç kullanırken deprem meydana gelirse güvenli bir noktada yolu kapatmayacak şekilde sağa çekerek durun ve araç içerisinde bekleyin.
Köprü, üst geçit, tünel, bina, ağaç ve elektrik direklerinin yanında durulmamalıdır. Sarsıntı sona erdikten sonra hasar gören yollar kullanılmamalı ve açık alanlara yönelinmelidir.
Tünel içerisinde çıkışa yakın değilseniz aracınızı durdurup yanına uzanarak başınızı korumanız öneriliyor.
Metro ve Toplu Taşımada Nasıl Davranılmalı?
Metro veya tren içerisindeyseniz kesinlikle araçtan inmeye çalışmayın. Elektrik hatları veya başka trenlerin oluşturabileceği riskler nedeniyle bulunduğunuz yerde kalın.
Tutunabileceğiniz sağlam bir noktaya tutunun ve görevli personelin yönlendirmelerine uyun.
Enkaz Altında Kaldıysanız Ne Yapmalısınız?
Enkaz altında kalan kişilerin paniğe kapılmaması gerekiyor. Kibrit veya çakmak yakılmamalı, gereksiz hareket edilerek toz kaldırılmamalıdır.
Ağız ve burun bir bez ya da kıyafetle kapatılmalı, borulara veya duvarlara vurarak yer bildirilmeye çalışılmalıdır. Islık çalmak da ekiplerin sizi fark etmesini kolaylaştırabilir. Bağırmak ise yoğun toz solunmasına neden olabileceği için yalnızca son çare olarak kullanılmalıdır.
Deprem Bilinci Hayat Kurtarıyor
Uzmanlar, deprem sırasında doğru davranışların can kayıplarını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor. Düzenli deprem tatbikatları yapmak, acil durum planı hazırlamak ve “Çök-Kapan-Tutun” hareketini öğrenmek olası bir depremde hayat kurtaran en önemli adımlar arasında yer alıyor.
HABER MERKEZİ