Deprem Sırasında Gökyüzünde Işık Görülür mü?
Depremler sırasında yalnızca yer sarsılmıyor, bazı durumlarda gökyüzünde sıra dışı ışık olayları görüldüğü de bildiriliyor. Bilimsel literatürde "Earthquake Lights" (EQL) olarak adlandırılan bu olay, Türkçede "deprem ışıkları" olarak biliniyor.
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), deprem ışıklarının şimşek benzeri parlamalar, ışık küreleri, ışık çizgileri veya sabit parıltılar şeklinde tarif edildiğini belirtiyor.
Ancak bilim insanları, depremle aynı zamanda görülen her ışığın gerçekten yer kabuğundaki hareketlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı konusunda henüz fikir birliğine ulaşmış değil.
Deprem Işıkları Hangi Renklerde Görülür?
Deprem ışıklarına ilişkin bilimsel çalışmalarda birbirinden farklı görüntüler tarif ediliyor.
Bu ışıkların bazı durumlarda şu şekillerde ortaya çıkabileceği belirtiliyor:
- Mavi ışıklar: Gökyüzünün kısa süreli olarak mavimsi bir renkle aydınlanması.
- Beyaz parlamalar: Şimşeğe benzeyen ani ve güçlü ışımalar.
- Işık küreleri: Belirli bir bölgede görüldüğü bildirilen yuvarlak ışık oluşumları.
- Yeşilimsi ışıklar: Bazı gözlem kayıtlarında bildirilen ancak kaynağının ayrıca incelenmesi gereken parlamalar.
- Yere yakın ışımalar: Yer seviyesine yakın bölgelerde ortaya çıktığı aktarılan kısa süreli ışıklar.
2019 yılında Turkish Journal of Earth Sciences dergisinde yayımlanan bir araştırmada, özellikle mavi ve beyaz ışıklar üzerinde duruldu. Araştırmacılar, gerçek deprem ışıklarının elektrik şebekesi arızalarından ve kamera kaynaklı görüntü hatalarından ayırt edilmesi gerektiğini vurguladı.
6 Şubat Depremlerinde Gökyüzündeki Işıklar Gündem Olmuştu
Türkiye'de deprem ışıkları tartışmasının en çok gündeme geldiği dönemlerden biri, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler oldu. Deprem sırasında kaydedilen bazı görüntülerde gökyüzünün aniden aydınlandığı görüldü. Sosyal medyada paylaşılan videolar, ışıkların neden oluştuğuna ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar, o dönemde yaptığı açıklamada yer kabuğundaki kırılma ve sürtünmeyle bağlantılı ışımaların meydana gelebileceğini ifade etti.
Ancak belirli bir videoda görülen ışığın kaynağını belirleyebilmek için görüntünün çekildiği konumun, zamanın ve çevredeki elektrik altyapısının da incelenmesi gerekiyor.
Her Depremde Gökyüzünde Işık Oluşur mu?
Deprem ışıkları her sarsıntıda ortaya çıkan bir olay değil. Bilim insanları, bu tür ışıkların oluşumunda kayaçların yapısının, yer kabuğundaki gerilmenin ve bölgenin jeolojik özelliklerinin etkili olabileceğini değerlendiriyor.
HABER MERKEZİ
