- Binanızın Deprem Dayanıklılığını Öğrenin
Eski binalarda yaşayanların atması gereken ilk adım, binanın deprem performans analizini yaptırmak olmalı. Yetkili inşaat mühendisleri veya belediyeler aracılığıyla yapılacak bu testler, yapının olası bir depremde nasıl davranacağını ortaya koyuyor. Özellikle kolon, kiriş ve taşıyıcı sistemlerde hasar varsa risk ciddi boyutlara ulaşabiliyor.
- Belediyeye Başvurarak Risk Tespiti Yaptırın
6306 sayılı Kentsel Dönüşüm Yasası kapsamında, vatandaşlar binaları için riskli yapı tespiti talebinde bulunabiliyor. Riskli çıkan yapılar için güçlendirme ya da yıkım ve yeniden yapım süreci başlatılabiliyor. Bu süreç, can güvenliği açısından büyük önem taşıyor.
- Güçlendirme Seçeneklerini Değerlendirin
Binanın tamamen yıkılması mümkün değilse, bina güçlendirme çalışmaları önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor. Kolon mantolama, perde beton ekleme ve temel güçlendirme gibi yöntemlerle eski yapılar daha dayanıklı hale getirilebiliyor. Ancak bu işlemlerin mutlaka uzmanlar tarafından yapılması gerekiyor.
- Ev İçinde Hayati Önlemler Alın
Deprem anında en büyük risklerden biri, devrilen eşyalar. Bu nedenle:
- Dolaplar ve raflar duvara sabitlenmeli
- Ağır eşyalar üst raflara konulmamalı
- Avizeler ve büyük aynalar güvenli şekilde monte edilmeli
- Yatak odasında başucu raflarından kaçınılmalı
Bu basit önlemler, deprem sırasında yaralanma riskini azaltıyor.
- Acil Durum Çantası Hazırlayın
Eski binalarda oturanlar için deprem çantası hayati önem taşıyor. Çantada mutlaka şu malzemeler bulunmalı:
- Su ve dayanıklı gıda
- El feneri ve yedek pil
- İlk yardım malzemeleri
- Kimlik fotokopileri
- Düdük ve powerbank
Çanta, kolay ulaşılabilecek bir noktada hazır tutulmalı.
- Aile Afet Planı Oluşturun
Deprem sonrası iletişim büyük sorun haline gelebiliyor. Bu nedenle aile bireyleriyle önceden bir toplanma alanı belirlemek ve iletişim planı yapmak gerekiyor. Ayrıca binanın acil çıkış noktaları mutlaka öğrenilmeli.
- Kentsel Dönüşüm Seçeneğini Göz Ardı Etmeyin
Eski ve riskli yapılarda yaşayanlar için kentsel dönüşüm, uzun vadede en güvenli çözüm olarak öne çıkıyor. Devlet destekleri, kira yardımları ve düşük faizli krediler sayesinde bu süreç daha ulaşılabilir hale geliyor.
Uzmanlar Uyarıyor: “Deprem Değil, Binalar Öldürür”
Depremin ne zaman olacağı bilinmez ancak hazırlıklı olmak mümkün. Uzmanlar, özellikle eski yapılarda yaşayan vatandaşların ihmalkâr davranmaması gerektiğini vurguluyor. Alınacak küçük önlemler bile, büyük felaketlerin önüne geçebiliyor.
Eski binalarda oturuyorsanız, bugünden harekete geçmek yarın için hayat kurtarıcı olabilir. Unutmayın, deprem değil ihmal öldürür.
Serpil ADAK