Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması nedeniyle olası sarsıntılarda doğru davranış biçimlerini bilmek hayati önem taşıyor. Uzmanlara göre deprem sırasında yaşanan can kayıplarının büyük bölümü yanlış hareketlerden kaynaklanıyor. Özellikle panik halinde bina dışına koşmak, balkonlardan atlamak ya da asansör kullanmak büyük risk oluşturuyor. İşte deprem anında yapılması gerekenler ve hayat kurtaran kritik uyarılar…
Deprem Anında İlk Kural: Panik YapmayınDeprem sırasında sakin kalmak en önemli adımların başında geliyor. Panik nedeniyle yapılan yanlış hareketler ciddi yaralanmalara yol açabiliyor. Uzmanlar, sarsıntı anında bulunduğunuz yerde kalmanızı ve güvenli bir alan oluşturarak korunmanızı öneriyor.
Özellikle sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve üzerinize düşebilecek eşyalardan uzak durulması gerekiyor. Sağlam bir masa altına girerek ya da koltuk, kanepe gibi koruyucu eşyaların yanında “hayat üçgeni” oluşturulması tavsiye ediliyor.
“Çök-Kapan-Tutun” Hareketi Hayat Kurtarıyor
Deprem sırasında uygulanması gereken en önemli yöntemlerden biri “Çök-Kapan-Tutun” hareketi olarak gösteriliyor. Güvenli bir noktada diz üstü çökerek baş ve ense korunmalı, ardından sabit bir yere tutunulmalı.
Başın iki el arasına alınması ya da yastık, kitap gibi koruyucu bir malzemeyle korunması öneriliyor. Sarsıntı tamamen geçene kadar bulunduğunuz yerden ayrılmamak gerekiyor.
Balkon, Merdiven ve Asansörden Uzak DurunDeprem sırasında yapılan en büyük hatalardan biri binayı terk etmeye çalışmak oluyor. Araştırmalar, yaralanmaların büyük kısmının bina içinde hareket ederken ya da dışarı kaçmaya çalışırken meydana geldiğini ortaya koyuyor.
Bu nedenle:
- Merdivenlere koşulmamalı
- Asansör kesinlikle kullanılmamalı
- Balkonlara çıkılmamalı
- Pencerelerden atlanmamalı
Uzmanlar, sarsıntı bitmeden binadan çıkmaya çalışmanın büyük tehlike oluşturduğunu vurguluyor.
Deprem Sırasında Telefon Kullanımı Sınırlı Olmalı
Acil durumlar dışında telefon kullanılmaması gerektiği belirtiliyor. Çünkü yoğun telefon trafiği iletişim hatlarının kilitlenmesine neden olabiliyor. Ayrıca deprem sırasında kibrit ve çakmak yakılmaması, elektrik düğmelerine dokunulmaması gerekiyor.
Elektrik kesintileri, gaz sızıntıları ve yangın riskine karşı dikkatli olunması büyük önem taşıyor.
Deprem Sonrasında Yapılması GerekenlerSarsıntı sona erdikten sonra bina içerisindeyseniz öncelikle:
- Elektrik şalterini kapatın
- Gaz ve su vanalarını kapatın
- Soba ve ısıtıcıları söndürün
Daha sonra önceden hazırlanan acil durum çantası alınarak güvenli şekilde bina terk edilmeli ve toplanma alanına gidilmeli.
Uzmanlar ayrıca büyük depremlerden sonra mutlaka artçı sarsıntılar yaşanacağını hatırlatıyor. Bu nedenle hasarlı binalara kesinlikle girilmemesi gerekiyor.
Açık Alandaysanız Bu Kurallara Dikkat EdinDeprem sırasında dışarıdaysanız açık alanda kalmanız gerekiyor. Özellikle enerji hatları, direkler, ağaçlar, bina duvarları ve camlardan uzak durulması tavsiye ediliyor.
Deniz kıyılarından uzaklaşılması gerektiği de vurgulanıyor. Çünkü bazı büyük depremler sonrasında tsunami riski oluşabiliyor.
Ayrıca yamaç altlarında bulunulmaması, kaya düşmesi ve toprak kayması riskine karşı dikkatli olunması gerekiyor.
Araç Kullanırken Depreme Yakalanırsanız Ne Yapmalısınız?
Araç kullanırken deprem olursa güvenli bir noktada durulmalı ve araç içinde beklenmeli. Ancak bina, üst geçit, enerji hattı ve ağaçların yanında durulmaması gerekiyor.
Sarsıntı bitene kadar araç içerisinde kalınması öneriliyor. Deprem sonrasında ise hasarlı yol, köprü ve rampaların kullanılmaması gerekiyor.
Tünel içerisinde bulunuluyorsa araç durdurulmalı ve aracın yanında koruyucu pozisyonda beklenmeli.
Metro ve Toplu Taşımada Panik YapmayınMetro veya tren gibi toplu taşıma araçlarında deprem hissedildiğinde kesinlikle araçtan inilmemesi gerekiyor. Elektrik çarpması veya başka bir trenin çarpma riski nedeniyle içeride kalınmalı ve korkuluklara sıkıca tutunulmalı.
Yetkililerin yönlendirmeleri dikkatle takip edilmeli.
Enkaz Altında Kalanlar İçin Kritik UyarılarEnkaz altında kalan kişilerin mümkün olduğunca sakin olması gerekiyor. Uzmanlar, gereksiz hareketlerin toz oluşumunu artıracağını belirtiyor.
Enkaz altında yapılması gerekenler şöyle sıralanıyor:
- Kibrit veya çakmak yakmayın
- Ağzınızı ve burnunuzu kıyafetle kapatın
- Borulara veya duvarlara vurarak yerinizi belli edin
- Islık çalmaya çalışın
- Bağırmayı son çare olarak kullanın
Yetkililer, deprem öncesinde bilinçli hareket etmenin ve aile afet planı oluşturmanın olası felaketlerde hayat kurtarabileceğini vurguluyor.
HABER MERKEZİ





