Deprem gerçeğiyle yaşayan Türkiye’de, afet anında doğru davranış biçimlerini bilmek hayati önem taşıyor. Uzmanların ve resmi kurumların paylaştığı bilgilere göre, deprem sırasında yapılacak doğru hamleler can kayıplarını ciddi oranda azaltabiliyor. İşte deprem anında ve sonrasında uygulanması gereken kritik kurallar…
Deprem sırasında en önemli davranış biçimi “Çök-Kapan-Tutun” hareketidir. Sarsıntı başladığı anda güvenli bir alan bulunmalı, diz üstü çökülmeli, baş ve boyun korunacak şekilde kapanılmalı ve sabit bir yere tutunulmalıdır.
Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere gibi eşyaların bulunduğu alanlardan uzak durulması gerekir. Sağlam masa altı, sıra yanı veya dolgun koltuk gibi koruma sağlayabilecek alanlarda “hayat üçgeni” oluşturmak hayatta kalma şansını artırır.
Başın iki el arasına alınması ya da yastık, kitap gibi koruyucu bir malzemeyle desteklenmesi büyük önem taşır. Sarsıntı bitene kadar bu pozisyon kesinlikle terk edilmemelidir.
Bina İçindeyken Yapılmaması Gerekenler
Deprem anında panik yapmak en büyük hatalardan biridir. Merdivenlere ya da çıkışlara doğru koşmak, balkona çıkmak veya pencereden atlamak ciddi risk taşır.
Asansör kesinlikle kullanılmamalıdır. Ayrıca elektrik düğmelerine dokunulmamalı, kibrit veya çakmak yakılmamalıdır.
Telefonlar yalnızca acil durumlarda kullanılmalı, gereksiz iletişimden kaçınılmalıdır. Mutfak ya da iş alanlarında bulunan kişiler ise ocak, fırın gibi cihazları kapatarak dökülebilecek maddelerden uzaklaşmalıdır.
Deprem Sonrası Bina İçinde Yapılması Gerekenler
Sarsıntı sona erdiğinde öncelikle kişinin kendi güvenliğini kontrol etmesi gerekir. Ardından çevrede yardıma ihtiyaç duyan kişiler olup olmadığına bakılmalıdır.
Gaz kokusu alınması durumunda gaz vanası kapatılmalı, kapı ve pencereler açılarak bina derhal terk edilmelidir. Elektrik, su ve gaz hatları kontrol altına alınmalı, ısıtıcılar söndürülmelidir.
Acil durum çantası alınarak önceden belirlenmiş toplanma alanına gidilmelidir. Hasarlı binalara artçı sarsıntılar nedeniyle kesinlikle girilmemelidir.
Açık Alanda Deprem Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Açık alanda bulunan kişiler, bina, ağaç, elektrik direği ve duvarlardan uzaklaşmalıdır. Açık bir alanda çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır.
Yamaç altları, kaya düşme riski olan bölgeler ve deniz kıyıları riskli alanlardır. Bu tür bölgelerden hızlı şekilde uzaklaşılması gerekir.
Ayrıca yer altındaki elektrik, gaz ve kanalizasyon hatlarına karşı dikkatli olunmalıdır.
Araç Kullanırken Depreme Yakalananlar Ne Yapmalı
Araç kullanırken deprem meydana gelirse, köprüler ve enerji hatlarının bulunduğu alanlardan uzak bir noktada araç durdurulmalıdır. Araç anahtarı üzerinde bırakılarak güvenli bir açık alana geçilmelidir.
Tünel içinde bulunuluyorsa araç durdurulmalı, araçtan inilerek yanına uzanılmalı ve baş-boyun korunmalıdır. Kapalı otoparklarda ise araç dışına çıkılarak aracın yanında korunma pozisyonu alınmalıdır.
Toplu Taşıma Araçlarında Deprem Anı
Metro, tren gibi toplu taşıma araçlarında deprem sırasında kesinlikle araçtan inilmemelidir. Elektrik akımı ve diğer tren hatları ciddi tehlike oluşturabilir.
Sarsıntı bitene kadar araç içindeki sabit noktalara tutunulmalı ve görevlilerin talimatlarına uyulmalıdır.
Deprem Sonrasında Açık Alanda Yapılması Gerekenler
Açık alana çıkıldıktan sonra çevredeki hasar gözlemlenmeli ve riskli yapılardan uzak durulmalıdır. Enerji nakil hatları ve hasarlı binalar ciddi tehlike oluşturur.
Yakın çevrede yardıma ihtiyacı olanlara destek verilmeli, ardından toplanma alanına gidilmelidir. Özellikle yaşlılar, çocuklar, hamileler ve engelliler gibi özel gruplara öncelik verilmelidir.
Yıkıntı Altında Kalanlar İçin Hayati Tavsiyeler
En kritik durumlardan biri enkaz altında kalmaktır. Bu durumda panik yapılmamalı ve enerji kontrollü kullanılmalıdır.
Hareket kabiliyeti sınırlıysa zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalı, kurtarma ekiplerinin ulaşacağı düşünülerek sabırlı olunmalıdır.
Ses çıkarabiliyorsanız bağırarak ya da borulara, duvarlara vurarak yerinizi belli etmeye çalışın. Ancak enerjinin dikkatli kullanılması hayati önem taşır.
Artçı Depremler Unutulmamalı
Her büyük depremin ardından artçı sarsıntılar meydana gelir. Bu sarsıntılar zamanla azalır ancak hasarlı binalarda ciddi risk oluşturur.
Bu nedenle deprem sonrası hiçbir şekilde hasar görmüş yapılara girilmemeli, güvenli alanlarda beklenmelidir.
HABER MERKEZİ