Depremler, Türkiye’nin en önemli doğal afetlerinden biri olmaya devam ediyor. Uzmanlara göre deprem sırasında yaşanan can ve mal kayıplarının büyük bir kısmı, insanların sarsıntı anında nasıl davranmaları gerektiğini bilmemesinden kaynaklanıyor. Oysa doğru hareketler, hayatta kalma şansını ciddi şekilde artırabiliyor. Deprem anında yapılması gerekenler ve dikkat edilmesi gereken hayati kurallar uzmanlar tarafından sık sık hatırlatılıyor.
Bina İçindeyseniz Panik Yapmayın
Deprem sırasında bina içindeyseniz en önemli kural panik yapmamaktır. Panik, yanlış kararlar alınmasına ve yaralanma riskinin artmasına neden olabilir. Sarsıntı başladığında bulunduğunuz yerde kalmalı ve etrafınızdaki tehlikeleri hızla değerlendirmelisiniz.
Sabitlenmemiş dolap, raf, pencere ve üzerinize düşebilecek ağır eşyalardan uzak durmanız gerekir. Güvenli bir alan bulduğunuzda sağlam bir masa altına girerek ya da dolgun bir koltuk veya kanepe yanına çömelerek kendinize “hayat üçgeni” oluşturmanız önerilir.
Baş ve boyun bölgesi en hassas alanlardan biridir. Bu nedenle başınızı iki elinizin arasına alarak veya yastık, kitap gibi bir nesneyle koruyarak sarsıntının geçmesini beklemelisiniz.
Çök – Kapan – Tutun Hareketini Uygulayın
Deprem sırasında en güvenli yöntemlerden biri “Çök – Kapan – Tutun” hareketidir. Bu yöntemde diz üstü çökülür, baş ve ense korunur ve sabit bir noktaya tutunulur.
Sarsıntı bitene kadar bulunduğunuz yerden ayrılmamanız gerekir. Camlardan, pencerelerden, dış duvarlardan ve üzerinize düşebilecek aydınlatma armatürlerinden uzak durmalısınız.
Eğer sarsıntı başladığında yataktaysanız, üzerinize düşebilecek ağır bir eşya yoksa bulunduğunuz yerde kalmanız ve başınızı yastıkla korumanız önerilir.
Asansör ve Merdivenleri Kullanmayın
Deprem sırasında en sık yapılan hatalardan biri binayı terk etmeye çalışmaktır. Araştırmalar, yaralanmaların büyük bölümünün bina içinde hareket ederken veya kaçmaya çalışırken meydana geldiğini gösteriyor.
Sarsıntı devam ederken merdivenlere veya çıkışlara doğru koşmamak gerekir. Aynı şekilde asansör kullanmak da son derece tehlikelidir.
Balkonlara çıkmak veya pencerelerden atlamak da ciddi yaralanmalara yol açabilir. Bu nedenle sarsıntı tamamen bitene kadar bulunduğunuz güvenli noktada kalmanız en doğru davranış olacaktır.
Elektrik, Gaz ve Telefon Kullanımına Dikkat
Deprem sırasında kibrit ve çakmak yakmamak, elektrik düğmelerine dokunmamak büyük önem taşır. Çünkü gaz kaçakları yangın riskini artırabilir.
Telefonlar ise yalnızca acil durumları bildirmek için kullanılmalıdır. Aksi halde iletişim hatları kilitlenebilir ve acil yardım çağrıları ulaştırılamayabilir.
Sarsıntı geçtikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatmak; soba ve ısıtıcıları söndürmek güvenlik açısından önemli bir adımdır.
Açık Alandaysanız Binalardan Uzak Durun
Deprem sırasında bina dışında bulunuyorsanız açık alanda kalmaya devam etmeniz gerekir. Enerji hatlarından, direklerden, ağaçlardan ve bina duvarlarından uzaklaşmak hayati önem taşır.
Açık bir alanda çömelerek çevreden gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır. Deniz kıyısında bulunuyorsanız kıyıdan uzaklaşmanız önerilir.
Ayrıca toprak kayması veya kaya düşme riski bulunan yamaçların altında bulunmaktan kaçınmak gerekir.
Araç Kullanıyorsanız Güvenli Şekilde Durun
Deprem sırasında araç kullanıyorsanız güvenli bir yerde durmanız gerekir. Bina, ağaç, direk veya üst geçit altlarında durmaktan kaçınarak yolun sağ tarafına yanaşıp aracı durdurabilirsiniz.
Kontak anahtarını araç üzerinde bırakıp pencereleri kapatarak sarsıntının geçmesini araç içinde beklemek önerilir.
Deprem sonrasında hasar görmüş köprü, yol ve rampaların kullanılmaması da büyük önem taşır.
Metro ve Toplu Taşımada Talimatları İzleyin
Metro veya tren gibi toplu taşıma araçlarında bulunuyorsanız araçtan inmemeniz gerekir. Elektrik riski veya başka trenlerin çarpma ihtimali nedeniyle tren içinde kalmak daha güvenlidir.
Sarsıntı sırasında askı, korkuluk veya sabit bir noktaya tutunarak dengede kalmaya çalışın ve görevli personelin talimatlarını takip edin.
Enkaz Altında Kaldıysanız Ne Yapmalısınız
Deprem sonrası enkaz altında kalınması durumunda sakin kalmak hayati önem taşır. Kibrit veya çakmak yakılmamalı ve gereksiz hareketlerden kaçınılmalıdır.
Toz solumamak için ağız ve burun mendil ya da kıyafetle kapatılmalıdır. Arama kurtarma ekiplerine yerinizi bildirmek için borulara veya duvarlara vurmak ya da ıslık çalmak etkili yöntemlerden biridir.
Bağırmak ise son çare olarak kullanılmalıdır. Çünkü fazla bağırmak toz yutulmasına neden olabilir.
Artçı Depremler Tehlike Oluşturabilir
Büyük depremlerin ardından mutlaka artçı sarsıntılar meydana gelir. Bu artçı depremler zamanla azalır ancak hasarlı binalarda yeni yıkımlara neden olabilir.
Bu nedenle sarsıntılar tamamen sona ermeden hasarlı yapılara girmemek ve güvenli alanlarda beklemek gerekir.
HABER MERKEZİ