Yeni düzenleme kapsamında özellikle laboratuvar ortamında üretilen yapay gıdalar, alternatif protein ürünleri ve nanoteknolojiyle geliştirilen yiyecekler sıkı denetime tabi tutulacak.
31 Aralık 2025 Sonrası İçin Yeni Dönem Başladı
Yürürlüğe giren “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği” ile birlikte, 31 Aralık 2025 tarihinden önce Türkiye’de ticari olarak satışa sunulmamış ve yaygın tüketimi bulunmayan yiyecek ile içecekler artık “yeni gıda” statüsünde değerlendirilecek.
Bakanlık tarafından yapılan düzenleme, özellikle son yıllarda dünyada tartışma konusu haline gelen yapay et, alternatif protein ve laboratuvar üretimi gıdaları kapsıyor.
Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), gıda enzimleri ve mevcut katkı maddeleri ise kendi özel mevzuatları kapsamında değerlendirilmeye devam edecek.
Böcek ve Domuz Kaynaklı Ürünlere Onay Verilmeyecek
Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri ise böcek ve domuz kaynaklı içeriklere yönelik karar oldu.
Tarım ve Orman Bakanlığı, böcek veya domuz kaynaklı bileşenler içeren hiçbir yeni gıda ürününün Türkiye’de satışına izin verilmeyeceğini açıkladı. Bu kapsamda yapılacak başvurular doğrudan reddedilecek ve söz konusu ürünler “izinli ürünler listesi”ne alınmayacak.
“Yeni Gıda” Sayılacak Ürünler Belli Oldu
Bakanlığın yayımladığı kriterlere göre aşağıdaki ürünler “yeni gıda” kapsamına alınacak:
- Laboratuvar ortamında hücre ve doku kültürüyle üretilen yapay et ürünleri
- Alg, mantar veya mikroorganizmalardan elde edilen yeni nesil gıdalar
- Nanomateryal teknolojisi kullanılarak geliştirilen yiyecekler
- Yapısı özel olarak değiştirilmiş moleküler bileşenler
- Daha önce yalnızca takviye edici gıda olarak kullanılan ancak artık normal yiyeceklere eklenmek istenen maddeler
Bu ürünlerin piyasaya sürülebilmesi için çok aşamalı bir denetim sürecinden geçmesi gerekecek.
Bakanlık Üç Temel Şart Arayacak
Yeni düzenlemeye göre bir ürünün Türkiye’de satışına izin verilebilmesi için üç önemli kriterin karşılanması gerekiyor.
Bunlar:
- İnsan sağlığı açısından risk taşımadığının bilimsel olarak kanıtlanması
- Tüketiciyi yanıltıcı özellik taşımaması
- Besin değerinin geleneksel ürünlerden düşük olmaması
Bakanlık, halk sağlığını tehdit edebilecek ürünlere kesinlikle onay verilmeyeceğini vurguladı.
Bilimsel Komisyon İnceleme Yapacak
Yeni yönetmelikle birlikte piyasaya ürün sunmak isteyen firmalara da önemli sorumluluklar getirildi. Şirketler, ürünlerinin “yeni gıda” kapsamına girip girmediğini belirlemek zorunda olacak.
Şüpheli durumlarda ise firmalar Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne başvuru yapacak.
Başvuru sonrası Bakanlık ilk incelemeyi 45 iş günü içinde tamamlayacak. Ön değerlendirmeyi geçen ürünler daha sonra uzman bilim insanlarından oluşan Bilimsel Komisyon tarafından detaylı incelemeye alınacak.
Komisyonun, ürünleri yaklaşık 9 ay boyunca bilimsel açıdan değerlendirerek güvenlik raporu hazırlayacağı belirtildi.
Yapay Gıdalarda Sıkı Denetim Dönemi
Yeni düzenleme ile birlikte Türkiye’de özellikle yapay et ve alternatif protein ürünlerine yönelik çok daha sıkı bir kontrol mekanizması oluşturulmuş oldu.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın attığı bu adımın, hem tüketici güvenliğini artırması hem de gıda sektöründeki yeni teknolojilerin daha kontrollü şekilde piyasaya sunulmasını sağlaması hedefleniyor.
HABER MERKEZİ
