ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından Atlanta'da düzenlediği basın toplantısında Rusya-Ukrayna savaşı ve Karadeniz'deki güvenlik sorunlarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye'nin tahıl sevkiyatlarının yeniden güvence altına alınması için Washington yönetimine sunduğu önerilerin değerlendirildiğini belirten Rubio, Karadeniz'de sınırlı bir ateşkes sağlanmasının küresel gıda güvenliği açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
ABD, Türkiye'nin Karadeniz için sunduğu önerileri inceliyor
Karadeniz'deki deniz ulaşımının güvenliğine yönelik diplomatik girişimlere değinen Rubio, Türkiye ve Hindistan'ın tahıl sevkiyatlarının yeniden işlerlik kazanması için çeşitli öneriler ortaya koyduğunu söyledi.
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın yalnızca bölge ülkelerini değil, dünyanın farklı noktalarındaki milyonlarca insanı etkilediğini belirten ABD'li Bakan, özellikle tahıl ve enerji taşımacılığında yaşanan sorunların uluslararası toplum açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu ifade etti.
Türkiye'nin yaklaşık bir veya iki hafta önce Washington'a bazı öneriler ilettiğini açıklayan Rubio, bu tekliflerin değerlendirme aşamasında olduğunu belirtti.
Rubio, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye'nin bu kapsamda yaklaşık bir veya iki hafta önce bize ilettiği önerileri inceliyoruz. Bu önerileri değerlendirmeye devam edeceğiz. Böyle bir anlaşmaya varmak istiyoruz. Bu, savaşı sona erdirmez ancak en azından savaşın belirli bir boyutunu çözüme kavuşturur."
Karadeniz'de sınırlı ateşkes gündemde
Karadeniz'de gemilere yönelik saldırıların önlenmesi ve ticari sevkiyatların güvenli şekilde sürdürülebilmesi amacıyla sınırlı ateşkes seçeneğinin değerlendirildiğini belirten Rubio, uluslararası toplumun bu süreçte garantör veya kolaylaştırıcı olarak görev üstlenmeye ilgi gösterdiğini söyledi.
Deniz taşımacılığının güvence altına alınmasının yalnızca Rusya ve Ukrayna açısından değil, küresel ticaret ve gıda arzı bakımından da önem taşıdığını dile getiren Rubio, özellikle Afrika ülkelerinin tahıl sevkiyatındaki aksamalardan ağır şekilde etkilendiğini belirtti.
ABD'li Bakan, diplomatik girişimlerin devam ettiğini ancak kısa sürede anlaşmaya varılıp varılamayacağı konusunda kesin bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını ifade etti.
Rubio'dan Türkiye'nin geçmişteki diplomatik rolüne vurgu
Olası ateşkes anlaşmasının gerçekleşme ihtimaline ilişkin soruları da yanıtlayan Marco Rubio, süreç hakkında kesin bir tahminde bulunmak istemediğini söyledi.
Türkiye'nin geçmişte Karadeniz'de tahıl sevkiyatlarının sürdürülmesi için önemli girişimlerde bulunduğunu hatırlatan Rubio, Ankara'nın çabaları sonucunda daha önce bir anlaşmanın hayata geçirildiğini ancak bu düzenlemenin sonradan sona erdiğini belirtti.
Rubio, "Ben ihtimal hesapları yapan biri değilim. Bunun daha fazla ya da daha az olduğunu söyleyemem. Ancak böyle bir anlaşmanın kolaylaştırılmasına yönelik bir ilgi olduğunu söyleyebilirim. Üstelik bu yeni bir konu değil. Örneğin Türkiye, geçmişte bu konuda sürekli çaba gösterdi ve bir dönem bir anlaşmanın yürürlüğe girmesini de sağladı. Ancak söz konusu anlaşma daha sonra bozuldu" ifadelerini kullandı.
Rusya ile diplomatik temaslar devam ediyor
G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'na Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un davet edilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunan Rubio, Moskova ile iletişim kurulmadan Rusya-Ukrayna savaşının diplomatik yollarla sona erdirilmesinin mümkün olmadığını savundu.
Ukrayna'daki savaşı son derece acımasız ve yıkıcı olarak nitelendiren ABD'li Bakan, çatışmaların bölgesel güvenlik üzerindeki etkilerinin devam ettiğini belirtti.
Özellikle sabotaj girişimleri ve NATO hava sahasına giren insansız hava araçlarının oluşturduğu risklere değinen Rubio, savaşın başka ülkelere yayılma ihtimaline karşı uluslararası iş birliğinin önem taşıdığını vurguladı.
Rubio, ülkelerin çıkarlarının her zaman örtüşmeyebileceğini ancak ortak sorunların çözümünde birlikte hareket edilmesi gerektiğini belirterek, "Çünkü hepimiz bu zorluklarla karşı karşıyayız, bunları aşmak için birlikte çalışmalıyız" dedi.
Trump ve Putin görüşmesi de gündeme geldi
G20 toplantısı kapsamında Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile kısa bir görüşme gerçekleştirdiğini açıklayan Rubio, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında olası bir liderler görüşmesinin de ele alındığını bildirdi.
Görüşmenin Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantısı sırasında veya aralık ayında Miami'deki Doral tesisinde düzenlenmesi planlanan G20 Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleşebileceği ihtimali değerlendirildi.
Putin'in G20 Liderler Zirvesi'ne katılmasına ilişkin henüz kesin bir taahhütte bulunmadığını söyleyen Rubio, Rus liderin katılması halinde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin de davet edilebileceğini ifade etti.
Karadeniz'de gözler Türkiye'nin önerilerine çevrildi
Türkiye'nin Karadeniz'de deniz taşımacılığının güvenliğine yönelik sunduğu önerilerin ABD tarafından değerlendirilmesi, bölgede yeni bir diplomatik sürecin gündeme gelebileceğine işaret etti.
Karadeniz'de saldırıların durdurulması, tahıl sevkiyatlarının güvence altına alınması ve enerji taşımacılığındaki risklerin azaltılması, olası anlaşmanın temel başlıkları arasında yer alıyor.
Ancak Rubio'nun açıklamaları, henüz taraflar arasında kesinleşmiş bir ateşkes anlaşması bulunmadığını da ortaya koydu. Türkiye'nin sunduğu önerilere Rusya ve Ukrayna'nın nasıl yaklaşacağı, Karadeniz'de sınırlı ateşkesin sağlanıp sağlanamayacağı açısından belirleyici olacak.
İHA
