Uzmanlar, yaz döneminde yalnızca daha az yemek yemenin yeterli olmadığını belirterek doğru besinleri uygun miktarlarda tüketmenin önemine dikkat çekiyor. Sıcak havalarda artan terlemeyle birlikte vücudun su ve mineral ihtiyacı yükselirken yanlış tercihler gün içinde yorgunluk, sindirim sorunları ve ani açlık atakları oluşturabiliyor.
Yazın masum görünen içecekler şeker deposu olabilirBuzlu kahveler, aromalı içecekler, hazır limonatalar, meyveli frozen ürünler ve paketli smoothieler serinletici seçenekler gibi görünse de önemli miktarda ilave şeker içerebiliyor.
Gün içinde fark edilmeden tüketilen bu içecekler, kan şekerinin hızla yükselip kısa süre sonra düşmesine neden olabiliyor. Bunun sonucunda yeniden açlık hissi, tatlı isteği, enerji düşüklüğü ve odaklanma problemi yaşanabiliyor.
Özellikle şuruplu kahveler, kremalı soğuk içecekler ve büyük porsiyonlu hazır smoothieler, sıvı olarak tüketilmelerine rağmen yüksek enerji içerebiliyor.
Susuzluğu gidermek için ilk tercih su olmalıSıcak havalarda susuzluğu gidermek amacıyla öncelikle su tüketilmesi gerekiyor. Şekerli içeceklerin suyun yerini tutmadığı, aksine gereksiz kalori ve şeker alımını artırabileceği belirtiliyor.
Suya alternatif olarak şekersiz ayran, sade maden suyu ve evde hazırlanan şekersiz soğuk bitki çayları tercih edilebilir. Ancak hipertansiyon, böbrek veya kalp rahatsızlığı bulunanların maden suyu tüketimini sağlık uzmanına danışması önem taşıyor.
Terlemenin yoğun olduğu günlerde sıvının gün içine yayılarak düzenli aralıklarla alınması öneriliyor.
Yaz meyvelerinde porsiyon kontrolünü unutmayınKarpuz, kavun, incir, şeftali, üzüm ve kiraz gibi yaz meyveleri vitamin, mineral, antioksidan ve polifenol bakımından değerli besinler arasında yer alıyor. Ancak doğal şeker içerdikleri için miktar kontrolü yapılmadan tüketilmeleri kan şekerini hızla yükseltebiliyor.
Özellikle büyük bir tabak meyvenin ana öğün yerine yenmesi, kısa süreli tokluk sağlasa da protein ve sağlıklı yağ bakımından yetersiz kalabiliyor. Bu durum kişinin kısa süre sonra yeniden acıkmasına neden olabiliyor.
Meyvelerin ölçülü porsiyonlarda ve dengeli bir öğünün parçası olarak tüketilmesi daha doğru bir seçenek sunuyor.
Meyveyi tek başına tüketmek yerine doğru besinlerle eşleştirinYaz meyvelerinin yanında çiğ badem, ceviz, fındık, kabak çekirdeği veya şekersiz yoğurt gibi protein ve sağlıklı yağ içeren besinlere yer verilebilir.
Bu tür kombinasyonlar meyvedeki şekerin kana daha dengeli karışmasına yardımcı olabilir. Aynı zamanda tokluk süresini uzatarak gün içindeki ani açlık ataklarını azaltabilir.
Örneğin birkaç dilim karpuzun yanında peynir, bir porsiyon şeftalinin yanında yoğurt veya kirazın yanında bir avuç çiğ kuruyemiş tüketilebilir.
Ağır ve yağlı yemekler sıcak havalarda sindirimi zorlaştırıyorYaz aylarında kızartmalar, aşırı yağlı yemekler, yoğun soslu ürünler ve çok büyük porsiyonlar sindirim sistemini zorlayabiliyor. Bu besinler yemek sonrasında şişkinlik, ağırlık hissi ve uyku haline neden olabiliyor.
Sıcak havalarda vücudun ısı dengesini korumaya çalışması da enerji ihtiyacını farklılaştırıyor. Bu nedenle ağır öğünlerin ardından halsizlik daha belirgin hissedilebiliyor.
Kızartma yerine fırında, ızgarada, haşlama veya buharda pişirme yöntemlerinin tercih edilmesi öneriliyor.
Yaz sofralarında hafif ve dengeli tabaklar oluşturunYaz döneminde dengeli bir öğünde mevsim sebzeleri, kaliteli protein kaynakları, tam tahıllar ve uygun miktarda sağlıklı yağ bulunması gerekiyor.
Zeytinyağlı sebze yemekleri, yoğurt veya kefir, ızgara balık ve tavuk, baklagiller, salatalar ve tam tahıllı ürünlerle hazırlanan tabaklar daha uzun süre tokluk sağlayabiliyor.
Yalnızca salata tüketmek yerine salataya yumurta, peynir, baklagil, tavuk veya balık gibi protein kaynaklarının eklenmesi öğünün besleyiciliğini artırabilir.
Antioksidan bakımından zengin besinlere yer verinDomates, kırmızı biber, vişne, kiraz, böğürtlen, yaban mersini ve koyu yeşil yapraklı sebzeler; vitamin, mineral ve çeşitli bitkisel bileşenler içeriyor.
Farklı renkteki sebze ve meyvelerin günlük beslenmede bir arada kullanılması, besin çeşitliliğinin artmasına katkı sağlayabilir.
Ancak antioksidan içeren besinlerin sınırsız tüketilmesi gerektiği düşünülmemeli. Dengeli porsiyon ve kişisel sağlık durumu her zaman göz önünde bulundurulmalı.
Yaz beslenmesinin amacı yalnızca kilo vermek değilYaz aylarında hafif beslenme çoğu zaman kilo kontrolüyle ilişkilendirilse de asıl amaç vücudun ihtiyaç duyduğu sıvı, enerji, protein, vitamin ve mineralleri dengeli biçimde karşılamak olmalı.
Gün boyunca çok az yiyerek akşam tek öğünde büyük porsiyon tüketmek sağlıklı bir yöntem olarak görülmüyor. Bu alışkanlık kan şekeri dengesini bozabilir, sindirimi zorlaştırabilir ve gece saatlerinde gereğinden fazla enerji alınmasına neden olabilir.
Öğünlerin kişinin yaşam tarzına uygun şekilde gün içine dengeli olarak dağıtılması öneriliyor.
Yaz aylarında en sık yapılan beslenme hatalarıUzmanlara göre sıcak havalarda sık karşılaşılan yanlış alışkanlıklardan bazıları şöyle:
- Ana öğün yerine yalnızca meyve yemek
- Su yerine şekerli ve aromalı içecekler tüketmek
- Gün boyu aç kalıp akşam çok fazla yemek
- Dondurma, frozen ve şuruplu soğuk kahveleri sık tüketmek
- Güneş altında uzun süre kalırken yeterince su içmemek
- Tatilde sebze tüketimini azaltarak fast-food ağırlıklı beslenmek
- Öğün atlayıp yüksek kalorili atıştırmalıklara yönelmek
Bu davranışlar kısa vadede halsizlik, baş ağrısı, kabızlık, şişkinlik ve enerji dalgalanmalarına yol açabiliyor.
Dondurma ve soğuk kahvede sıklığa dikkatDondurma ve soğuk kahve yaz aylarında tamamen yasaklanması gereken ürünler olarak görülmemeli. Ancak porsiyon büyüklüğü, tüketim sıklığı ve ürünün içeriği önem taşıyor.
Şeker, krema, şurup ve sos eklenen büyük boy soğuk kahveler, tek başına bir öğüne yakın enerji içerebilir. Dondurmanın da her gün ve büyük porsiyonlarda tüketilmesi toplam şeker alımını artırabilir.
Daha küçük porsiyonlar seçmek ve bu ürünleri günlük alışkanlık haline getirmemek daha dengeli bir yaklaşım sağlayabilir.
Tatilde fast-food ağırlıklı beslenmeyinTatil döneminde öğün saatlerinin değişmesi, dışarıda daha fazla yemek yenmesi ve sebze tüketiminin azalması beslenme düzenini bozabiliyor.
Her öğünde kızartma, hamur işi ve fast-food tercih etmek yerine ızgara ürünler, salata, yoğurt, zeytinyağlılar ve mevsim meyveleriyle daha dengeli seçimler yapılabilir.
Açık büfelerde tabağı birden fazla kez doldurmak yerine küçük porsiyonlarla başlamak, gereğinden fazla besin tüketimini önlemeye yardımcı olabilir.
Herkesin sıvı ve enerji ihtiyacı farklıdırGünlük su ve enerji ihtiyacı kişinin yaşına, kilosuna, sağlık durumuna, fiziksel aktivitesine ve bulunduğu ortamın sıcaklığına göre değişebilir.
Yoğun egzersiz yapanlar, açık havada çalışanlar, hamileler, emzirenler, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerde ihtiyaçlar farklılaşabilir.
Özel bir sağlık problemi veya beslenme tedavisi bulunanların yaz dönemindeki beslenme planını doktor ya da diyetisyen desteğiyle düzenlemesi öneriliyor.
Yazın doğru beslenme enerji düşüşünü önleyebilir
Sıcak havalarda sağlıklı beslenmenin temelini yeterli su tüketimi, düzenli öğünler, porsiyon kontrolü ve mümkün olduğunca az işlenmiş besinler oluşturuyor.
Şekerli içecekleri sınırlandırmak, meyveyi ölçülü tüketmek, ağır yemeklerden kaçınmak ve sebze ile protein açısından dengeli tabaklar hazırlamak gün içindeki enerji seviyesinin korunmasına yardımcı olabilir.
Serinlemek amacıyla yapılan her tercih sağlıklı olmayabilir. Bu nedenle yaz aylarında ürünlerin yalnızca soğuk olmasına değil, içeriğine ve tüketim miktarına da dikkat edilmesi gerekiyor.
HABER MERKEZİ





