Türkiye’nin deprem kuşağında bulunması, yetişkinlerin olduğu kadar çocukların da bu konuda bilinçlendirilmesini zorunlu hale getiriyor. Psikolojik danışmanlar, ailelerin panik yaratmadan sakin, net ve güven veren bir iletişim kurması gerektiğini belirtiyor. Yapılan değerlendirmelerde, çocukların yaşlarına uygun bilgilendirme ile deprem gerçeğini daha sağlıklı değerlendirebildiği ifade ediliyor. İşte uzmanların önerdiği 10 doğru yöntem:
1- Yaşa Uygun Bir Dil Kullanın
Küçük yaş grubundaki çocukların depremi soyut bir kavram olarak algılayabileceği, bu nedenle basit ve kısa cümlelerle açıklama yapılması gerektiği belirtiliyor. Daha büyük yaş grubundaki çocuklara ise biraz daha detaylı bilgiler verilebileceği ifade ediliyor.
2- Korku Değil Güven Odaklı Konuşun
Depremi anlatırken abartılı ifadelerden kaçınılması, felaket söylemleri yerine güven veren bir dil kullanılması öneriliyor. “Hazırlıklı olmak bizi korur” mesajının kaygıyı azalttığı aktarılıyor.
3- Doğru ve Net Bilgi Verin
Depremin doğal bir olay olduğu, insanların önlem alarak kendini koruyabileceği vurgulanmalı. Bilimsel dayanağı olmayan iddialardan ve söylentilerden uzak durulması gerektiği ifade ediliyor.
4- Soruları Ciddiye Alın
Çocukların yönelttiği soruların geçiştirilmemesi, samimi ve açık yanıtlar verilmesi gerektiği belirtiliyor. Bilinmeyen durumlarda “Birlikte öğrenebiliriz” yaklaşımının güven hissini güçlendirdiği aktarılıyor.
5- Öğretici Etkinliklerden Yararlanın
Deprem çantası hazırlama, güvenli pozisyon almayı prova etme gibi uygulamalı çalışmaların çocukların hem öğrenmesine hem de kendini güvende hissetmesine yardımcı olduğu bildiriliyor.
6- Medya İçeriklerini Sınırlandırın
Deprem görüntülerinin sık şekilde izlenmesinin çocuklarda tedirginlik yaratabileceği, bu nedenle haber ve sosyal medya içeriklerinin yaşa uygun şekilde sınırlandırılması gerektiği belirtiliyor.
7- Aile İçi Acil Durum Planı Yapın
Ev içinde deprem anında nasıl hareket edileceğini kapsayan bir plan hazırlanması, çocuğa kontrol duygusu kazandırıyor. Planın oluşturulma sürecine çocuğun da dahil edilmesi öneriliyor.
8- Okulla İş Birliği Kurun
Okullarda yapılan tatbikatların evdeki hazırlıkla desteklenmesinin uyumu kolaylaştırdığı ifade ediliyor. Öğretmenlerle iletişim halinde olmak, çocuğun kendini daha güvende hissetmesini sağlıyor.
9- Duygularını İfade Etmesine Fırsat Tanıyın
Çocukların korku ve kaygı gibi duygularını sözlü olarak veya resim, oyun gibi yollarla ifade etmesine imkan tanınması gerektiği belirtiliyor. Bu süreçte duyguların bastırılmaması önem taşıyor.
10- Gerekirse Uzman Desteği Alın
Uyku bozukluğu, kabus, aşırı kaygı veya davranış değişiklikleri uzun süre devam ediyorsa profesyonel destek alınması gerektiği vurgulanıyor. Uzmanlar, erken müdahalenin travmayı azaltabileceğini ifade ediyor.
AİLELERE UYARI
Yetkililer, çocuklara deprem anlatılırken yetişkinlerin sakinliğinin en büyük güven kaynağı olduğunu belirtiyor. Panik halinde yapılan açıklamaların korkuyu artırabileceği, bu nedenle bilgilendirmenin kontrollü bir dille yapılması gerektiği ifade ediliyor.
Ömer Faruk KARATOSUN