Unutkanlığı Azaltmanın Püf Noktaları

Yeni tanışılan bir kişinin adını, izlenen filmin ismini veya kısa süre önce öğrenilen bir bilgiyi hatırlamak zaman zaman zorlaşabilir. Yoğunluk, stres, uykusuzluk ve dikkatin dağılması gibi etkenler, bilgilerin hafızaya yeterince güçlü şekilde kaydedilmesini engelleyebilir.

Unutkanlığı azaltmak ve yeni bilgileri daha uzun süre akılda tutmak için kullanılabilecek yöntemlerin başında aralıklı tekrar geliyor. Bu teknikte öğrenilen bilgi, tek seferde uzun süre çalışmak yerine giderek uzayan zaman aralıklarında yeniden gözden geçiriliyor.

Aralıklı tekrar, öğrenilen bilgilerin belirli aralıklarla yeniden hatırlanmaya çalışılmasına dayanır. Her tekrar arasında geçen süre kademeli olarak uzatılır.

Bilgiyi yalnızca yeniden okumak yerine kitaba veya notlara bakmadan hatırlamaya çalışmak daha etkili olabilir. Bu yönteme aktif hatırlama adı verilir.

Örneğin yeni öğrenilen bir bilgi aynı gün içinde kısa süre sonra, ertesi gün, birkaç gün sonra ve ilerleyen haftalarda yeniden gözden geçirilebilir. Kesin tekrar saatleri herkes için aynı olmak zorunda değildir.

Yeni bir bilgi öğrenildikten hemen sonra kısa bir özet çıkarmak, konunun doğru anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmeye yardımcı olabilir. Bilgi birkaç saat sonra yeniden hatırlanmaya çalışıldığında öğrenme daha kalıcı hale gelebilir.

Kısa süreli hafızayı desteklemek için şu yöntemler uygulanabilir:

• Bilgiyi öğrenir öğrenmez kendi cümlelerinizle anlatın.
• Yaklaşık 20-30 dakika sonra notlara bakmadan hatırlayın.
• Aynı gün içerisinde kısa bir tekrar daha yapın.
• Ertesi gün bilgiyi yeniden gözden geçirin.
• Tekrarları uzun ve yorucu çalışmalar yerine kısa bölümlere ayırın.

Bu süreler kesin kurallar değildir. Konunun zorluğuna ve kişinin öğrenme hızına göre tekrar aralıkları değiştirilebilir.

Bir bilginin uzun süre hatırlanması için tekrarların yalnızca aynı gün yapılması yeterli olmayabilir. Tekrar aralıklarının günlere ve haftalara yayılması, bilginin kalıcılığını destekleyebilir.

İlk tekrar öğrenmenin hemen ardından yapılabilir. Daha sonra bilgi ertesi gün, birkaç gün sonra, iki hafta sonra ve bir veya iki ay içinde yeniden hatırlanmaya çalışılabilir.

Kolay hatırlanan bilgilerin tekrar aralığı uzatılabilir. Sürekli unutulan konulara ise daha sık dönülmesi gerekebilir.

Bir bilgiyi yalnızca kelimesi kelimesine ezberlemek, kısa süreli başarı sağlasa da uzun vadede unutulmasına yol açabilir. Konunun mantığını anlamak ve daha önce bilinenlerle ilişkilendirmek hatırlamayı kolaylaştırır.

Öğrenilen bilgiyle ilgili örnek vermek, karşılaştırma yapmak veya bir başkasına anlatmak hafızayı güçlendirebilir. “Bu bilgi ne anlama geliyor?” ve “Nerede kullanabilirim?” gibi sorular öğrenme sürecini daha etkili hale getirir.

Aynı metni defalarca okumak, bilginin öğrenildiği hissini verebilir. Ancak gerçek öğrenmenin anlaşılması için notları kapatıp kendini sınamak gerekir.

Kısa sorular hazırlamak, bilgi kartları kullanmak veya konuyu boş bir kâğıda yazmak aktif hatırlamayı destekleyebilir. Yanlış cevaplanan bilgiler yeniden çalışılarak daha sık tekrarlanabilir.

Yeni bir dil öğrenirken kelimeleri tek başına ezberlemek yerine cümle içinde kullanmak daha yararlı olabilir. Zıt ve yakın anlamlı kelimeleri birlikte öğrenmek, kelimeler arasındaki bağlantıların kurulmasını sağlar.

Öğrenilen dili günlük hayata dahil etmek de önemlidir. Sevilen bir diziyi hedef dilde izlemek, kısa metinler okumak, şarkı dinlemek veya günlük tutmak öğrenilen kelimelerin tekrar edilmesini sağlar.

Başlangıçta altyazı veya basit içerikler kullanılabilir. Zorluk seviyesi zaman içinde kademeli olarak artırılmalıdır.

Uzun bir metni veya geniş bir konuyu tek oturuşta öğrenmeye çalışmak zihinsel yorgunluğa neden olabilir. Konuyu küçük parçalara ayırmak, dikkatin korunmasına ve bilgilerin daha kolay hatırlanmasına yardımcı olur.

Telefon numaralarının birkaç parçaya ayrılarak hatırlanması bu yönteme örnektir. Aynı teknik ders notları, sunumlar ve yabancı dil kelimeleri için de uygulanabilir.

Yeni bilgiyi bir görüntü, hikâye, yer veya tanıdık bir kavramla ilişkilendirmek hatırlamayı kolaylaştırabilir. Özellikle isimleri öğrenirken kişinin dikkat çeken bir özelliğiyle adı arasında zihinsel bağlantı kurulabilir.

Listeler için akronimler, kafiyeler ve kısa hikâyeler hazırlanabilir. Ancak çağrışımın basit ve kişiye anlamlı olması gerekir.

Uyku sırasında gün içinde öğrenilen bilgilerin işlenmesi ve hafızada güçlenmesi desteklenir. Yetersiz ve kalitesiz uyku, dikkat dağınıklığına ve unutkanlığın artmasına neden olabilir.

Her gün benzer saatlerde uyumak, yatmadan önce ekran kullanımını azaltmak ve uyku ortamını karanlık tutmak uyku kalitesine katkı sağlayabilir. Uzun süren uykusuzluk problemi varsa sağlık uzmanına başvurulmalıdır.

Düzenli fiziksel aktivite, genel sağlıkla birlikte dikkat ve zihinsel performans üzerinde de olumlu etki gösterebilir. Günlük yürüyüş yapmak, uzun süre oturmaya ara vermek ve yaşa uygun egzersizlere yer vermek yararlı olabilir.

Egzersizin tek başına bütün unutkanlık sorunlarını ortadan kaldırmayacağı unutulmamalıdır. Ancak uyku, beslenme ve stres kontrolüyle birlikte sağlıklı yaşamın önemli bir parçasıdır.

Bal ve Tuz Karışımı Şaşırtıyor! Faydaları Gerçek mi?

İçeriği Görüntüle

Uzun süre aç kalmak, yetersiz sıvı tüketmek ve düzensiz beslenmek dikkat kaybına yol açabilir. Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, balık, yumurta ve sağlıklı yağları içeren dengeli bir beslenme düzeni zihinsel sağlığı destekleyebilir.

Herhangi bir vitamin veya bitkisel ürünün unutkanlığı kesin olarak geçirdiği düşünülmemelidir. Vitamin takviyeleri yalnızca eksiklik tespit edildiğinde ve sağlık uzmanının önerisiyle kullanılmalıdır.

Yoğun stres ve kaygı sırasında kişi bilgiye yeterince odaklanamayabilir. Bu durumda sorun hafızanın tamamen kaybolması değil, bilginin baştan güçlü şekilde kaydedilememesi olabilir.

Nefes egzersizleri, çalışma araları vermek, görevleri planlamak ve aynı anda çok sayıda işle uğraşmamak dikkatin toparlanmasına yardımcı olabilir.

Ara sıra bir ismi veya yapılacak işi unutmak herkesin yaşayabileceği bir durumdur. Ancak unutkanlık giderek artıyorsa, aynı sorular sık sık tekrarlanıyorsa veya günlük işler aksıyorsa değerlendirme gerekir.

Unutkanlığa konuşma bozukluğu, yüzde veya kolda güçsüzlük, denge kaybı, şiddetli baş ağrısı ya da ani bilinç değişikliği eşlik ediyorsa acil sağlık desteği alınmalıdır.

B12 eksikliği, tiroit bozuklukları, depresyon, uyku sorunları, bazı ilaçlar ve farklı sağlık problemleri unutkanlığa yol açabilir. Bu nedenle kalıcı şikâyetlerde yalnızca doğal yöntemlere güvenmek yerine sorunun nedeninin araştırılması önem taşır.

HABER MERKEZİ