F-35 sürecinde ‘yeni bir dönem’ mi başlıyor?
Uzun süredir donmuş durumda olan F-35 programı tartışmalarında, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın 5 Aralık’ta yaptığı açıklama yeni bir umut yarattı. Barrack, S-400 meselesinin kısa süre içinde çözülme ihtimalinin yüksek olduğunu belirterek iki ülke arasındaki görüşmelere dikkat çekmişti.
Türkiye’nin envanterine giren S-400 sistemlerinin geleceği ise hâlâ netlik kazanmış değil. Daha önce gündeme gelen seçenekler arasında:
- Sistemlerin Türkiye’de bırakılması ancak ABD kontrolüne devredilmesi,
- Üçüncü bir ülkeye satılması,
- S-400’lerin tamamen devre dışı bırakılması
gibi ihtimaller bulunuyordu. Defence Express, Eylül ayında Rusya’nın Türkiye’deki S-400’leri geri talep ettiğine yönelik iddiaların gündeme geldiğini, ancak bu bilginin hiçbir resmi kaynaktan doğrulanmadığını hatırlattı.
Ukrayna basınından çarpıcı değerlendirme
Ukrayna basınında yer alan yorumlara göre Rusya’nın bu talebinin arka planında Ukrayna cephesindeki kayıplar nedeniyle güç kaybeden hava savunma kapasitesini güçlendirme arayışı olabilir. 2017’de imzalanan 2,5 milyar dolarlık anlaşma kapsamında Türkiye’ye dört bataryadan oluşan S-400 sistemi teslim edilmiş, 2019’daki sevkiyat NATO’da büyük tartışma yaratmıştı. Bu süreç, ABD’nin Türkiye’yi F-35 programından çıkarması ve CAATSA yaptırımlarını devreye sokmasıyla sonuçlanmıştı.
Defence Express’in analizine göre Türkiye’nin son yıllarda yerli hava savunma projelerine hız vermesi, F-16 modernizasyon programı ve “Çelik Kubbe” benzeri katmanlı savunma yapıları geliştirmesi, Rus sistemlerine bağımlılığı azaltma stratejisinin önemli bir parçası.
Rusya’nın talebi savunma açığını mı kapatma çabası?
Ukrayna basını, Rusya’nın Türkiye’ye sattığı sistemleri geri istemesinin cephede yaşanan savunma zaafından kaynaklanabileceğini değerlendiriyor. Türkiye açısından ise S-400 konusu, F-35’e dönüş masasında kullanılabilecek stratejik bir koz olarak görülüyor. Ancak hem Moskova hem de Ankara, bu iddialara dair resmi bir açıklama yapmış değil.
S-300 ve S-400 sistemlerinin küresel dağılımı
Stratfor’un paylaştığı verilere göre, dünya genelinde birçok ülke S-300 veya S-400 sistemlerini aktif olarak kullanıyor. Venezuela, Cezayir, Mısır, İran, Suriye, Bulgaristan, Slovakya, Ukrayna, Belarus, Azerbaycan, Ermenistan, Yunanistan, Kazakistan ve Vietnam S-300 kullanıcıları arasında yer alıyor. S-400 sistemleri ise Rusya ve Çin tarafından aktif şekilde işletiliyor. Belarus, Rusya ve Çin her iki sistemi de aynı anda kullanırken, NATO’da S-300 bulunduran ülkeler Yunanistan, Bulgaristan ve Slovakya olarak öne çıkıyor.
S-400’ün teknik kapasitesi dikkat çekiyor
2007’de hizmete giren S-400 sistemi, 4,8 km/sn hızla fırlatılan füzelerle uzun menzilli hava savunması sağlayabiliyor. Savaş uçaklarından erken uyarı uçaklarına, balistik füzelerden hipersonik hedeflere kadar geniş bir menzil aralığında etkili olan sistemin maksimum menzili 400 kilometre, erişebildiği irtifa ise 30 kilometre. Orta menzilli balistik füzeleri binlerce kilometre öteden imha etme kapasitesi, S-400’ü modern savunma teknolojileri arasında özel bir yere taşıyor.
Türkiye’nin S-400 envanteri
Türkiye ile Rusya arasında yapılan anlaşma kapsamında iki adet S-400 sistemi ve dört batarya teslim edildi. Her bataryada 9 lançer ve toplam 36 füze bulunuyor. Bu kapsamda Türkiye’nin envanterine 144 füze girdi. Ayrıca 48 adet yedek füzenin de teslim edilmesi planlanıyor. Türkiye, bu alımla S-400 kullanan ilk NATO üyesi oldu. Sistemlerin kurulum süreci 2020 yılı baharında tamamlanmıştı.
HABER MERKEZİ
